29 leuke feiten over Aardrijkskunde

In welk jaar werd Oezbekistan onafhankelijk?

Sindsdien probeert het land minder afhankelijk te worden van de landbouw en zijn mineralen- en aardoliereserves te benutten.

Welke twee landen namen aanvankelijk het voortouw bij de Europese ontdekkingsreizen?

Vorstenhuizen financierden de scheepsexpedities uit economische, militaire, godsdienstige én wetenschappelijke motieven.

Welk gewas gold onder het Sovjetregime als het 'witte goud' van Oezbekistan?

De intensieve teelt leidde tot overgebruik van agrochemicaliën en water, waardoor een deel van het land zwaar vervuild raakte.

Hoeveel procent van de Oezbeken is soennitisch moslim?

Russisch-orthodoxe christenen vormen 9% van de bevolking en de Katholieke Kerk heeft een apostolische administratie in Tasjkent.

Wie geldt als de vader van de geschiedschrijving én als de eerste geograaf?

De oude Grieken publiceerden als eersten systematische studies van het aardoppervlak; kennis van zeeroutes was voor hen commercieel en militair van belang.

Aan hoeveel landen grenst Oezbekistan?

Oezbekistan ligt in Centraal-Azië en heeft een streng continentaal en zeer droog klimaat.

In welk meer monden de Amu Darja en de Syr Darja uit?

Door het overgebruik van water voor de landbouw in de Sovjettijd is dat meer grotendeels verdroogd.

Tot welke taalfamilie behoort het Oezbeeks?

Het Oezbeeks is de moedertaal van 74,3% van de bevolking; 14,2% spreekt Russisch en 4,4% Perzisch (Tadzjieks).

Tot welk type wetenschap wordt de sociale geografie gerekend?

De fysische geografie hoort juist zowel bij de aardrijkskunde als bij de aardwetenschappen.

Welke Arabische reiziger beschreef in de middeleeuwen een reis tot aan Beijing?

Het geografische werk van de Arabische geleerden bleef in het Westen grotendeels onvertaald tot de 19e eeuw.

Wie was sinds de onafhankelijkheid de eerste president van Oezbekistan?

Hij leidde al sinds 1989 de toenmalige Sovjetdeelrepubliek en hield het land tot zijn dood in september 2016 stevig in zijn greep.

Welke grondlegger van de geografie benadrukte het belang van veldwerk?

Hij hamerde ook op de interacties tussen verschillende studiegebieden, een tweede pijler van zijn aanpak.

Welke Griek muntte de term Geōgraphiká, 'beschrijving van de aarde'?

Hij leefde van 276 tot 194 v.Chr., toen aardrijkskunde nog geen apart vakgebied was maar in bijna alle literaire genres voorkwam.

Hoe heet de woestijn in het droge centrale deel van Oezbekistan?

Die woestijn gaat langzaam over in een heuvelgebied aan de voet van de Tiensjan, waar de geïrrigeerde oase van Tasjkent ligt.

Welk deel van de Oezbeekse bevolking woonde in 2017 in steden?

In 1989, kort voor de val van het communisme, was de urbanisatiegraad 40,7% en in 1939 nog maar 23,4%.

Welke filosoof gaf een filosofische verantwoording voor de geografie als studiegebied?

De moderne tijd leverde drie grondleggers van de geografie als wetenschap op, elk met een eigen accent.

Welk percentage van de bevolking van Oezbekistan is etnisch Oezbeeks?

Tadzjieken vormen met 4,8% de grootste minderheid; het aantal etnische Russen is sinds de onafhankelijkheid meer dan gehalveerd tot 750.000.

Welke heilige stad geldt als het islamitische centrum van Oezbekistan?

Door de antireligieuze houding van het Sovjetbewind was lang onduidelijk hoeveel inwoners nog praktiserend gelovig waren.

Wie werd op 4 december 2016 met 88,6% van de stemmen de tweede president van Oezbekistan?

Zijn voorganger was in september 2016 overleden zonder een opvolger te hebben aangewezen.

Hoeveel inwoners telde Oezbekistan begin 2017 volgens de meest recente schatting?

In 1926 woonden er nog maar 4,6 miljoen mensen in het land.

Wie beschreef de opkomst en ondergang van grote wereldrijken in causaal-geografische termen?

Al-Maqdisi (945-988) breidde eerder al de klassieke kaarten van Ptolemaeus uit op basis van veldwerk.

Wat was de levensverwachting in Oezbekistan in 2016?

Vrouwen worden met 76,2 jaar een stuk ouder dan mannen, die gemiddeld 71,4 jaar halen.

In welke Oezbeekse stad werd in 2005 een demonstratie bloedig neergeslagen door het leger?

Na westerse kritiek sloot de president de Amerikaanse basis in het land en zocht hij toenadering tot Rusland en China.

Wat was het gemiddelde kindertal in Oezbekistan in 2016?

Ook de natuurlijke bevolkingsgroei vlakte af, van +28,3‰ bij de onafhankelijkheid naar +17,9‰ in 2017.

Wie propageerde een holistische en teleologische benadering van de menselijke leefwereld?

Hij hoort bij de drie grondleggers uit de moderne tijd, naast een filosoof die het vak verantwoordde en een pleitbezorger van veldwerk.

Hoeveel leden telt de Olij Madzlis, het parlement van Oezbekistan?

Parlement en president worden telkens voor een termijn van 5 jaar gekozen; het kiesrecht geldt vanaf 18 jaar.

Hoe hoog is Hazrat Sulton, het hoogste punt van Oezbekistan?

De meeste rivieren van het land ontspringen als smeltwaterrivieren in de Tiensjan en de Pamir; veel kleine rivieren verdwijnen in de woestijn.

Hoe heetten de scheepsreisbeschrijvingen van de oude Grieken?

Een periegesis beschreef een landreis en een chorographia een streek; de genres verschilden in mate van detail.

In welke Oezbeekse provincie is de gemiddelde leeftijd het laagst?

Landelijk lag de gemiddelde leeftijd in 2017 op 28,5 jaar, 5,2 jaar hoger dan een kwarteeuw eerder.