30 leuke feiten over Barnsteen

Van welk soort bomen is barnsteen als fossiele hars afkomstig?

De hars droop miljoenen jaren geleden uit de bomen en versteende daarna; barnsteen stamt uit het Mesozoïcum tot aan het Kwartair.

Welke film suggereert ten onrechte dat dinosaurus-DNA uit insecten in barnsteen te halen is?

Soms komt een insect in de vloeibare hars terecht en blijft het als fossiel zichtbaar in de versteende barnsteen.

Van welk Grieks woord voor barnsteen is de term elektriciteit afgeleid?

Een stuk barnsteen dat langs een dierenvacht wordt gewreven, raakt statisch geladen; in het Latijn werd het woord electrum.

Op welke Nederlandse eilanden spoelt barnsteen aan op het strand?

In Polen en Denemarken spoelt het eveneens aan; in Denemarken ligt het ook op het land, omdat het land vroeger uit zee met eilandjes bestond.

Waartegen beschermt de hars die uit beschadigde schors van dennen loopt de boom?

In vroeger tijden produceerden de bomen in het Oostzeegebied grote hoeveelheden van deze hars, die later versteende.

Welke farao had juwelen van barnsteen bij zijn grafgiften?

Barnstenen voorwerpen werden ook geofferd in de tempel van Apollo te Delphi, en de Etrusken en Romeinen importeerden het materiaal.

Uit de darmen van welk dier komt de stof die in het Nederlands meestal 'amber' heet?

Het Engelse amber duidt ook op een oranje kleur en wordt gebruikt voor de gele lamp van verkeerslichten.

Welke kleur krijgt een insect in barnsteen door de ouderdom?

Bloed dat zulke fossiele insecten hebben opgezogen, levert geen bruikbaar DNA van dinosauriërs op, wat films ook suggereren.

In welk land vindt men blauwe barnsteen?

Kleine hoeveelheden barnsteen vindt men ook in Syrië, Libanon, Thailand, Vietnam, Canada en de Verenigde Staten.

Welke god liet zijn zoon Phaëton de zonnewagen besturen?

Phaëton kon de paarden niet in toom houden, waardoor de zon hemel en aarde verschroeide; zo kregen de mensen in Ethiopië hun donkere kleur.

Hoe heet jongere, niet-gefossiliseerde barnsteen, die vettig aanvoelt?

Mineralogisch gezien heeft barnsteen een amorfe structuur en is het vrij zacht.

Welke Duitse bondskanselier heropende in 2003 samen met Poetin de Barnsteenkamer?

De heropening op 31 mei 2003 viel samen met de 300ste verjaardag van het nabijgelegen Sint-Petersburg.

Aan welke tsaar schonk Frederik Willem I van Pruisen de barnstenen panelen in 1716?

De panelen waren oorspronkelijk in 1711 voltooid voor een Pruisisch paleis, maar kregen daarna een andere bestemming.

Waaruit bestaat barnsteen voornamelijk, wat verklaart waarom het brandbaar is?

Tijdens de verstening van de hars raakten de koolhydraten al hun zuurstofatomen kwijt; de ketens kunnen tot macromoleculen uitgroeien.

Welke bodemsoorten zijn gunstig voor de conservering van barnsteen?

In zandgronden verweert barnsteen snel en krijgt het een zandkleur, wat verklaart waarom het in mesolithische nederzettingen op zand weinig is gevonden.

Welke hardheid heeft barnsteen op de schaal van Mohs?

Barnsteen heeft verder een brekingsindex van 1,537 tot 1,545 en een relatieve dichtheid van 1,06 tot 1,10.

Bij welke stad zoeken 'barnsteenvissers' vooral na een storm langs de vloedlijn naar barnsteen?

Kustbewoners zoeken daar in het natte zand en op rotsen naar barnsteen dat uit de Oostzee is aangespoeld.

Wat betekent het Nedersaksische woord börnen, waarvan 'barnsteen' is afgeleid?

Deze halfedelsteen is inderdaad brandbaar, wat ook meespeelt in de theorie dat de Barnsteenkamer in 1945 in vlammen opging.

Op welk eiland wordt al sinds de oudheid barnsteen gevonden?

Barnsteenroutes verbonden enkele eeuwen voor Christus de vindplaatsen aan Oostzee en Noordzee met afnemers rond de Middellandse Zee.

Welke Griekse mythologische figuur wordt vereenzelvigd met barnsteen?

Volgens de Grieken kwam barnsteen van de barnsteeneilanden in de monding van een legendarische rivier in het hoge Noorden.

Met welke wetenschappelijke soortnaam werden de bomen die barnsteen leverden veelal aangeduid?

De naam leeft voort in succinaat, de benaming voor zouten en esters van barnsteenzuur.

Welk schiereiland bij Kaliningrad is goed voor 90% van de wereldproductie van barnsteen?

Ook in de ruime streek rond Sint-Petersburg wordt barnsteen op het strand of vlak onder het aardoppervlak gevonden.

Hoe heten de zusters van Phaëton, wier tranen tot barnsteen stolden?

Zeus had Phaëton met zijn bliksemschicht gedood om de aarde te redden van de op hol geslagen zonnewagen.

Hoe oud zijn de oudste vondsten met barnsteen die archeologen in Egypte deden?

Barnsteen was bij de farao's zeer geliefd; ook de Etrusken en Romeinen importeerden het later uit het noorden.

Hoe wordt synthetisch barnsteen, gemaakt door polymerisatie van hars, ook wel genoemd?

Er bestaan ook veel vervalsingen uit plastic, glas en andere soorten hars, die doorgaans alleen een specialist kan onderscheiden.

Wie bestelde na zijn kroning tot 'Koning in Pruisen' de barnstenen panelen van de Barnsteenkamer?

De panelen werden gemaakt door de Danziger barnsteendraaiers Ernst Schacht en Gottfried Turow, naar een ontwerp van Andreas Schlüter.

Uit hoeveel grote kralen bestond het barnstenen snoer uit een graf bij Swifterbant?

Barnsteen is ook aangetroffen in enkele hunebedden en in het kralensnoer van Exloo.

Hoe groot is het barnstenen beeldje in Assyrische stijl dat bij toeval werd ontdekt?

De stijl wijst op het tijdvak tussen Assurnasirpal II en Tiglat-Pileser III en laat zien hoe ver ruwe barnsteen werd verhandeld.

In welk Pools gebergte zou volgens een legende een trein met de Barnsteenkamer verstopt zijn?

In augustus 2015 speculeerde de pers uitgebreid over een trein met een onbekende schat in een mijn bij Wałbrzych.

Van welke datum dateert de laatste schriftelijke vermelding van de kisten met de panelen?

Op diezelfde dag zette Stalins Rode Leger de aanval op Oost-Pruisen in; sindsdien zijn de barnstenen panelen spoorloos.