30 leuke feiten over Bloed en bloedtransfusie

Welk eiwit in rode bloedcellen bindt zuurstof in de longen?

Bij kleine organismen die geen transporteiwit nodig hebben, is het bloed kleurloos en lijkt het meer op lymfe.

Hoe heet een tekort aan rode bloedcellen?

Oorzaken lopen uiteen van te snelle afbraak van rode cellen tot een rood beenmerg dat door een virus, geneesmiddel of bestraling te weinig nieuwe cellen vormt.

Welke kleur lijken aderen door de huid heen te hebben, hoewel het bloed erin rood is?

Schematische medische tekeningen versterken de misvatting, omdat vaten met zuurstofarm bloed er meestal in een andere kleur dan rood in staan.

Welke kleur heeft zuurstofrijk arterieel bloed dat vanuit het hart naar de organen stroomt?

Veneus bloed, dat vanuit de weefsels terugstroomt naar het hart, bevat minder zuurstof en is daardoor duidelijk donkerder van kleur.

Welke bloedgroep wordt gezien als de universele donor?

In spoedsituaties, als er geen tijd is voor een kruisproef, wordt altijd bloedgroep 0- gegeven.

Welke zeldzame erfelijke aandoening bij mannen belet of vermindert de bloedstolling?

Door de gebrekkige stolling blijft een patiënt zelfs bij een kleine verwonding lang bloeden.

Onder welke Nederlandse naam staat sepsis ook bekend?

Het is een ontsteking in het hele lichaam van het bloed of de lymfe, en komt dus niet alleen in het bloed zelf voor.

Welke bloedgroep geldt als de universele ontvanger die bloed van iedereen kan krijgen?

Voor het AB0-systeem is dat geen absoluut gegeven: antistoffen in donorbloed van groep A, B of 0 kunnen toch reageren met de rode cellen van de ontvanger.

Welk verbrandingsproduct uit de cellen vervoert het bloed terug naar de longen?

De longen scheiden dit gas via diffusie in de longhaarvaten uit aan de buitenlucht.

Hoeveel bloed heeft een volwassen man gemiddeld?

Bij een volwassen vrouw is het gemiddeld 4 tot 5 liter, wat neerkomt op 60 tot 98 ml bloed per kilo lichaamsgewicht.

Hoe heet het medische vakgebied van het bloed, de bloedvormende organen en de lymfeklieren?

Bij hemolytische anemie, een van de aandoeningen uit dit vakgebied, worden rode bloedcellen te snel vernietigd.

Welke geloofsgemeenschap accepteert uit geloofsoverwegingen geen bloedtransfusie?

Wie zo'n behandeling toch toestaat en daar geen berouw van heeft, wordt uitgesloten; bloedfracties, de cellsaver en dialyse zijn wel toegestaan.

Welk percentage van het bloed bestaat ongeveer uit plasma?

Bij centrifugeren vormt het plasma de lichtste laag; de rode bloedcellen zijn het zwaarst en nemen ongeveer 45% van het volume in.

Door welke bewerking van volbloed worden rode bloedcellen van plasma gescheiden?

Na de scheiding worden de rode bloedcellen als erytrocytenconcentraat gegeven bij anemie, groot bloedverlies en rond operaties.

Welke dieren hebben bloed dat echt een blauwe kleur heeft?

Bij peniswormen en armpotigen komt een roze bloedkleur voor; de kleur hangt af van het eiwit dat de zuurstof vervoert.

Wat ontbreekt bij volgroeide rode bloedcellen van zoogdieren zoals de mens?

Rijpe rode bloedcellen zitten vooral vol met het eiwit dat het grootste deel van het gastransport verzorgt; ze ontstaan via erytropoëse in het beenmerg.

Hoe heet het volumepercentage van de rode bloedcellen in het bloed?

Bij een gezond mens maken de rode bloedcellen ongeveer 45% van het bloedvolume uit; de witte cellen en bloedplaatjes samen minder dan 1%.

Welke erfelijke hemolytische anemie ontstaat door een afwijking in de rode bloedkleurstof?

Bij deze ziekte is in de bètaketen van de bloedkleurstof één aminozuur veranderd; de rode bloedcellen worden daardoor te snel vernietigd.

Welk metaal bevat het zuurstofdragende eiwit van de degenkrab in plaats van ijzer?

Bij mensen zorgt een ijzerion in de rode bloedkleurstof voor de rode tint; het koperhoudende eiwit van de degenkrab kleurt het bloed blauw.

Welk soort transfusie wordt in Nederland niet meer gegeven vanwege ernstige bijwerkingen?

Tegenwoordig krijgt een patiënt alleen rode bloedcellen, bloedplaatjes of plasma, afhankelijk van wat er ontbreekt.

Tussen welke waarden ligt de normale pH van menselijk bloed?

Het zuur-base-evenwicht wordt bewaakt door chemische buffers, zoals de waterstofcarbonaat-ionen in het plasma.

Welk eiwit verzorgt het zuurstoftransport in het bloed van de degenkrab?

Ook inktvissen hebben dit koperhoudende eiwit, waardoor hun bloed werkelijk blauw is.

Welke dichter schreef het oude volkslied ‘Wiens Neerlands bloed door d'aadren vloeit’?

Bloed stond, net als het Duitse ‘Blut’ en het Engelse ‘blood’, vroeger in overdrachtelijke zin voor verwantschap of afstamming.

Welke vorm van anemie is een auto-immuunziekte die vooral bij ouderen voorkomt?

Bij deze ziekte raakt het maagslijmvlies beschadigd, zodat het lichaam een belangrijke vitamine niet meer goed opneemt.

Welke vissen uit zeer koud water hebben wit bloed?

Een zuurstofdragende stof is in het ijskoude water niet nodig: er lost al genoeg zuurstof op in het bloedplasma zelf.

In welke stad is het hoofdkantoor van de International Society of Blood Transfusion gevestigd?

Een bloedzak heet in een klinische omgeving een ‘packed cell’; tegenwoordig krijgen patiënten alleen rode bloedcellen en geen volbloed meer.

Hoe heet het dunne laagje met witte bloedcellen en bloedplaatjes tussen plasma en rode cellen?

Het laagje is minder dan 1% van het volume; het plasma erboven is het lichtst, de rode cellen eronder zijn het zwaarst.

Welke twee clubs speelden tussen 1931 en 1939 jaarlijks de bloedtransfusiewedstrijd?

De opbrengst van deze jaarlijkse wedstrijd kwam ten goede aan het Rode Kruis.

Welke kleur heeft het bloed van skinken van het geslacht Prasinohaema?

De oorzaak is een hoog gehalte aan galkleurstof in het bloed van deze hagedissen.

Hoeveel aminozuren telt de bètaketen waarvan er bij sikkelcelziekte één is veranderd?

Hemolytische anemie kan ook ontstaan door een transfusie met de verkeerde bloedgroep of door sommige bacteriën en parasieten.