30 leuke feiten over Bonsai

Wat betekent het Japanse woord bonsai letterlijk?

De Japanse uitspraak van de Chinese karakters voor 'penzai' leverde het woord op dat nu wereldwijd voor miniatuurpotbomen wordt gebruikt.

Onder invloed van welke stroming ontwikkelde de bonsai zijn sobere schoonheidsleer?

Traditioneel gebruikt men in Japan alleen winterharde plantensoorten, die buiten worden tentoongesteld.

Op welke Chinese kunstvorm is de meer dan duizend jaar oude bonsaitraditie gestoeld?

Een Japanse bonsai oogt doorgaans soberder dan zijn Chinese tegenhanger, omdat de Japanse schoonheidsleer onder invloed van zen werd gevormd.

Hoe heet de alkoof in een Japanse ontvangst- of theekamer waar siervoorwerpen worden getoond?

Begin 20e eeuw zetten veel Japanners hun bonsai daar neer, al blijven de meeste soorten maar enkele dagen binnen gezond.

Wat betekent de Chinese term penjing letterlijk?

Een traditionele penjing kan variëren van een enkele klein gehouden boom tot een complex landschap van planten, water en stenen op een groot blad.

Tussen bonsaikwekers van welke twee steden bestond tientallen jaren lang een rivaliteit?

De ene stad stond om subtiele bomen met een slanke stam bekend, de andere om bomen met een overdreven dikke stam.

Welke shogun gaf zijn bonsaihobby niet op, ook niet toen raadsman Hikozemon een boom weggooide?

Zijn raadsman vond dat de shogun te veel tijd aan zijn liefhebberij besteedde, ten koste van staatszaken.

In welke stad maakte het Westen op de wereldtentoonstelling van 1862 kennis met Japanse bonsais?

Veel bonsais bleven na zo'n tentoonstelling achter, waardoor steeds meer buitenlanders de kunstvorm leerden kennen.

Hoe werden miniatuurpotbomen in Japan vanaf de 14e eeuw genoemd?

De term verwijst naar een komvormige pot, niet naar de ondiepe bak die later ingeburgerd raakte.

In welke Chinese provincie ligt de pottenstad Yixing, leverancier van veel bonsaipotten?

Ook uit Guangzhou (Kanton) werden potten ingevoerd, vooral exemplaren uit de tijd van de Ming-dynastie.

Welke stad hield in het Tenmei-tijdperk (1781–1788) elk jaar een tentoonstelling van miniatuurdennen?

Kenners uit vijf provincies toonden er hun bomen, die door de bezoekers werden beoordeeld.

Hoe heet de bonsaistijl met een korte dikke stam en lange golvende takken, populair vanaf 1829?

Een kweker in de Tokiose wijk Asakusa begon ermee; binnen twintig jaar legden diverse kwekerijen daar zich toe op de bonsaihandel.

Welke hervormingen zorgden vanaf 645 voor een grotere Chinese invloed in Japan?

In dezelfde periode groeide in Japan ook de belangstelling voor miniatuurlandschappen, al is er geen enkel stuk uit die tijd bewaard gebleven.

Waarnaar is de Japanse vertelling Utsubo Monogatari van omstreeks 970 vernoemd?

De tekst verwoordt het Japanse idee dat de schoonheid van een boom pas tot haar recht komt door liefdevolle manipulatie door mensen.

Welke drie miniatuurbomen verbrandt de verarmde samoerai Tsuneyo in het no-spel van Zeami Motokiyo?

Als beloning voor zijn gastvrijheid ontving Tsuneyo later drie landgoederen, elk vernoemd naar een van de verbrande bomen.

Welke soort is Sandai-Shogun-No Matsu, de oudste nog levende bonsaiboom?

Deze Japanse witte den werd in ieder geval al in 1610 als miniatuurboom gekweekt, naar verluidt door een shogun zelf.

Welke Japanse keizerin ontving tussen 592 en 628 penjing-bomen en gongshi-stenen uit China?

De geschenken van de Chinese diplomaten werden aan het keizerlijk hof zeer bewonderd.

Wat betekent kowatari, de naam voor Chinese potten die tussen 1465 en circa 1800 zijn gemaakt?

Deze diepe, ongeglazuurde en meestal paarsbruine potten werden in China voor penjing gebruikt.

Naar welk keizerlijk paleis verhuisde keizer Meiji in 1868, een jaar na de Meiji-restauratie?

De keizer liet binnen en buiten de paleismuren bonsais plaatsen; hovelingen die er niets in zagen, vielen meestal uit de gratie.

Met welk materiaal probeerde men in de late jaren 1860 stam en takken van bonsais in vorm te brengen?

Het was een lastig karwei met zelden bevredigend resultaat; metaaldraad bleek later eenvoudiger en nauwkeuriger.

Hoe noemden beschrijvingen uit de Tang-dynastie de kleine landschapstukken met dwergbomen?

Al in de 1e eeuw n.Chr. gebruikten Chinese taoïsten miniatuurtuintjes bij contemplatie en meditatie.

Van welk Chinees werk is Kai-shi-en Gaden, de bron van veel bonsaitermen, de Japanse vertaling?

Japanse geleerden namen hieruit ook de term 'bonsai' over, de Japanse uitspraak van het Chinese 'penzai'.

In welk jaar werd in Tokio een bonsai-kunstwedstrijd gehouden, verslagen in een driedelig herdenkingsboek?

Uit dat herdenkingsboek blijkt dat Japanners bonsai toen al als een opzichzelfstaande kunstvorm beschouwden.

Welke handrol uit 1195 bevat de oudst bekende Japanse afbeelding van een penjing?

De rol behandelt het leven van de rijke dichtermonnik Saigyo; penjingstukken waren destijds voorbehouden aan welgestelde families.

Welk essay over esthetische standaarden voor dwergbomen schreef Kokan Shiren rond 1300?

Ondanks die vroege standaarden bleef de uitvoering van Japanse potbomen tot het midden van de 15e eeuw sterk variëren.

Welke ambtenaar bezoekt, vermomd als reizende monnik, de samoerai Tsuneyo in Zeami's no-spel?

Het verhaal werd eeuwenlang afgebeeld in houtsnedes, waardoor de Japanse term voor miniatuurpotbomen gemeengoed werd.

Welk boek uit 1829 was het eerste werk dat de klassieke bonsai behandelde?

Het beschreef in detail en met illustraties hoe een den als bonsai kan worden gekweekt; vier jaar later volgde een driedelig album over langlevende planten.

Uit welk jaar dateert de handrol Boki Ekotoba met de vroegst bekende Japanse dwergbomen?

Elke boom op die rol staat in een diepe pot, zonder stenen of andere attributen, geheel in de sobere geest van zen.

Waar kwamen vroeg in de 19e eeuw Japanse geleerden in Chinese kunst regelmatig bijeen over potbomen?

Deze geleerden introduceerden ook de term 'bonsai', die tegen het eind van de eeuw algemeen in gebruik raakte.

Welke ambtenaar aan het hof van Meiji was bekend om zijn bonsaiverzameling en kweekexperimenten?

Onder Meiji hadden al snel bijna alle hogere ambtenaren bonsais in hun bezit.