28 leuke feiten over COVID-19

In welk land werd de toen nog onbekende ziekte COVID-19 eind 2019 voor het eerst opgemerkt?

Binnen drie maanden verspreidde de ziekte zich naar andere delen van de wereld, wat in 2020 tot de coronapandemie leidde.

In welke Chinese miljoenenstad werd COVID-19 voor het eerst vastgesteld?

Het ging om patiënten met een longontsteking zonder aanwijsbare oorzaak in de hoofdstad van de provincie Hubei.

Welk zintuig valt vaak uit, als een van de belangrijkste symptomen van COVID-19?

Andere belangrijke symptomen zijn droge hoest en vermoeidheid; ook zere keel, hoofdpijn, kortademigheid, diarree en buikpijn komen voor.

Via welke route vindt overdracht van COVID-19 tussen mensen vooral plaats?

Infecties ontstaan vooral dicht bij een virusdrager en in gesloten, slecht geventileerde ruimtes; besmette oppervlakken spelen vermoedelijk een kleinere rol.

Hoeveel dagen bedraagt de mediane incubatietijd van COVID-19 ongeveer?

De uitersten lopen van één tot twaalf dagen; Chinese onderzoekers meldden zeldzame incubatietijden tot 24 dagen.

Welke directeur-generaal van de WHO eiste dat de naam niet naar een plek, dier of groep mensen verwees?

De naam moest ook uitspreekbaar zijn; op dezelfde dag, 11 februari 2020, kreeg het virus zelf zijn officiële naam van een taxonomisch comité.

Welke twee soorten lymfocyten vormen samen de verworven (adaptieve) immuunrespons?

Wie de ziekte mild doormaakte kan negatief testen op antilichamen en toch positief scoren op een test van de cellulaire afweer.

Welke bloedbank stelt dat overdracht van het coronavirus via bloedtransfusie nooit is aangetoond?

Rode Kruis-Vlaanderen deelt die visie: ook wie ongemerkt besmet is, kan met zijn bloed geen kwaad voor patiënten.

Op welke datum maakte de WHO officieel bekend dat er sprake was van een pandemie?

Een maand eerder had de organisatie de ziekte haar officiële naam gegeven, een afkorting van coronavirus disease plus het jaartal van ontdekking.

Welk goedkoop middel vermindert de sterfte bij patiënten die zuurstof of beademing nodig hebben?

Het immuunsuppressivum remt de overreactie van het immuunsysteem in de longen af, maar heeft weinig of geen effect bij milde symptomen.

Welk symptoom kwam volgens de WHO-telling van februari 2020 het vaakst voor, bij 87,9% van de patiënten?

De telling was gebaseerd op 55.924 in laboratoria positief geteste personen; bindvliesontsteking stond onderaan met 0,8%.

Via welke receptoren dringt het coronavirus de menselijke cellen binnen?

Die receptoren zitten ook op vetcellen, waardoor het virus zich bijvoorbeeld in buikvet kan nestelen.

Hoeveel patiënten genezen spontaan in circa twee weken?

Bij een mild verloop duurt het herstel gemiddeld acht dagen, bij een zwaar verloop drie tot zes weken.

Welke oorsprong veronderstelt de Wereldgezondheidsorganisatie voor COVID-19?

Anno 2021 bestond daarover nog geen consensus, maar een groot onderzoek in 2024 leek de veronderstelling te bevestigen.

Tot welk syndroom kan de longontsteking bij een ernstig verloop van COVID-19 leiden?

Geïnfecteerde cellen kunnen samensmelten tot megacellen of syncytia, die in de longen van patiënten worden gevonden.

Welk type antistof zorgt voor bescherming op de langere termijn en blijft aanwezig?

Die antistoffen blijken na verloop van tijd zelfs effectiever te worden, zodat er minder van nodig zijn voor hetzelfde effect.

Hoe wordt de 501.V2-variant, in oktober 2020 voor het eerst gevonden, in de media ook genoemd?

De variant werd in de media ook de Zuid-Afrikaanse genoemd; de eerder gevonden Britse variant kreeg de eerste Griekse letter.

Welk deel van de besmette personen blijft waarschijnlijk asymptomatisch, volgens een review uit 2020?

De auteurs benadrukten dat de schattingen uiteenliepen van 3 tot 67% en dat de data geen definitieve uitspraak toelieten.

Via welk proces neemt een menselijke cel het coronavirus op?

Er ontstaat een instulping in de celmembraan die zich afsnoert tot een blaasje; nieuwe virussen verlaten de cel later via exocytose.

Welke dokter waarschuwde op 30 december 2019 vergeefs de autoriteiten voor een dreigende epidemie?

De ziekte verspreidde zich daarna razendsnel door de afwezigheid van immuniteit en doordat internationale reizigers het virus mee naar huis namen.

Waarop lijkt het zeldzame syndroom dat bij kinderen na een coronabesmetting kan optreden?

Vermoed wordt dat de ontstekingen ontstaan door een hyperreactiviteit van het immuunsysteem; de aandoening staat bekend als MIS-C.

Met welke dieren is in experimenten bewezen dat het virus zich via de lucht kan verspreiden?

Hoe lang het virus buiten het lichaam besmettelijk blijft is onbekend; bij andere virussen hangt dat af van luchtvochtigheid, temperatuur en zonlicht.

Wat doen gevaccineerden bij een infectie vaker dan niet-gevaccineerden?

Volgens Brits onderzoek hebben gevaccineerden 47% minder kans op long covid en 73% minder kans op ziekenhuisopname.

Waarop lijken de kenmerkende ondoorzichtige veranderingen van het longparenchym op een CT-scan?

Radiologen uit Changsha beschreven patiënten bij wie de CT-scan de diagnose gaf terwijl de PCR-test pas na herhalingen positief werd.

Welk percentage van de besmette personen ontwikkelde in een Franse studie antilichamen?

Ook na slechts milde symptomen ontstaat een sterke immuunreactie, met antilichamen die het virus minstens 41 dagen kunnen neutraliseren.

Hoe heet de tijdelijke overeenkomst uit 2020 die patenten vrijgaf voor onderzoek naar de ziekte?

Creative Commons hielp bij het opstellen ervan; uitgevers van toonaangevende tijdschriften gaven vrije toegang tot relevante publicaties.

In welke stad zetelt de Foundation for Innovative New Diagnostics (FIND)?

De stichting houdt een lijst bij van nieuwe coronatesten en evalueert die samen met internationale laboratoria.

Welke variant, die in mei 2020 circuleerde, heeft een stabieler spike-eiwit dan de oorspronkelijke D614?

De door mutatie ontstane variant circuleerde in Amerika, Groot-Brittannië en Europa en is mogelijk besmettelijker dan het origineel.