30 leuke feiten over Fjorden

Voor welk land aan de Atlantische Oceaan zijn fjorden het meest karakteristiek?

Daar worden ook allerlei andere wateren fjord genoemd, zoals lange, fjordachtige meren als de Tyrifjord en de Randsfjord.

Waardoor zijn de steile wanden van een fjord uitgesleten?

Een fjord is per definitie een inham in een bergachtige kust; in het Nederlands zegt men zowel 'de' als 'het' fjord.

Welke vorm hebben de dalen waarin fjorden vaak liggen, uitgeschuurd door landijs?

Zulke dalen heten trogdalen; ze ontstonden tijdens de ijstijden.

Welk gebied was tijdens de ijstijden bedekt met het dikke pakket landijs dat fjorden uitschuurde?

Dat landijs en die gletsjers lieten bij hun terugtrekking diepe trogdalen achter, die later volliepen met zeewater.

Uit welke taal is het woord 'fjord' afkomstig?

Het gaat terug op fjörðr, via het Noord-Germaanse ferthuz op een Proto-Indo-Europese wortel die 'gaan' of 'doorgang' betekent.

Waarvoor zijn veel fjorden dankzij hun rustige water van nature geschikt?

De drempel bij de uitgang houdt de deining van de open zee buiten de deur.

Welk lidwoord gebruikt men in het Nederlands bij het woord 'fjord'?

Het woord is verwant met het Schotse 'firth', bekend van de Firth of Forth.

Hoe is het oppervlaktewater van een fjord in de zomer meestal?

Dat komt door de grote hoeveelheid regenwater die dan wordt afgevoerd; op grotere diepte blijft het water zout.

Op welk Nieuw-Zeelands eiland ligt Milford Sound, de bekendste fjord van Fiordland?

De fjord maakt deel uit van Fiordland National Park.

Waar is een fjord vaak minder diep dan verder landinwaarts?

Die ondiepte is het werk van de gletsjer, die daar bij zijn terugtrekking puin achterliet.

In welk seizoen is het water in een fjord overal vrij uniform zout?

De gelaagdheid van zoet bovenop zout verdwijnt zodra er minder regenwater wordt afgevoerd.

Op welk Deens eiland ligt de Roskildefjord?

Langs de kusten van Zweden en het vlakke Denemarken liggen talrijke inhammen die fjord worden genoemd.

Aan de kust van welke zee zijn in Duitsland fjorden te vinden?

In Europa liggen fjorden verder vooral langs de noordelijke Atlantische Oceaan: in Schotland, IJsland en Groenland.

In welke Monty Python-sketch heeft een 'Norwegian Blue' heimwee naar de fjorden?

Michael Palin concludeert daarin dat het beest van John Cleese niet dood is, maar 'pining for the fiords'.

Naar een haven in welk land is Milford Sound vernoemd?

Ook de Cleddau-rivier die door de fjord stroomt, draagt de naam van een naamgenoot in dat land.

Welke afzetting liet de gletsjer bij zijn terugtrekking achter bij de uitgang van de fjord?

Deze verhoging zorgt ervoor dat het water in de fjord zich rustiger gedraagt dan de open zee erbuiten.

Wat werd in 2000 ontdekt in de Noorse fjorden?

Het leven daar wordt gezien als een oorzaak van de goede visgronden langs de Noorse kust.

In welk land ligt de Baai van Kotor, de zuidelijkste fjord van Europa?

De meeste Europese fjorden liggen veel noordelijker, langs de kusten van de noordelijke Atlantische Oceaan.

Welk personage uit Douglas Adams' "The Hitchhiker's Guide to the Galaxy" maakte de Noorse fjorden?

Ook Monty Python haalde de fjorden aan: een overleden papegaai zou er slechts 'heimwee naar hebben'.

Met welk Nederlands woord voor een doorwaadbare plaats in een rivier is 'fjord' verwant?

Die verwantschap is verder verwijderd dan die met het Schotse 'firth', dat dezelfde oorsprong heeft.

Welk nadeel heeft de drempel van een fjord voor de waterkwaliteit?

Dezelfde drempel maakt veel fjorden tot rustige, natuurlijke havens.

Hoe lang is Milford Sound ongeveer, gemeten tot aan de open zee?

De fjord is daarbij 100 tot 450 meter diep.

Waardoor leven diepzeekoralen in sommige fjorden op minder grote diepte dan gebruikelijk?

Die koralen zijn normaal aangepast aan het totale donker van de diepe zee.

Wat is de Maori-naam van Milford Sound?

De Engelse naam verwijst naar een haven in Wales.

Hoe hoog zijn de steile rotsen rond Milford Sound ongeveer?

Die hoge, zeer steile rotswanden zijn het meest typerende beeld van de fjord.

Hoe heet het hoogste punt van Milford Sound, 1692 meter hoog?

In de fjord leven ook zeeleeuwen en andere dieren; cruises zijn een populaire attractie.

Hoe heet in het Noors de verhoging bij de uitgang van een fjord die het water erachter rustig houdt?

In het Nederlands spreekt men van een fjorddrempel of fjorddorpel.

Hoe lang is de Scoresby Sund in Groenland, de langste fjord ter wereld?

De Groenlandse naam van deze fjord is Kangertittivaq.

Hoe vaak bezocht de diepzeeduiker die het eerste Noorse fjordkoraalrif vond, dat rif?

Hij is tot nu toe de enige bezoeker geweest; er is nog weinig onderzoek naar gedaan.

In welk meer mondt de Furnesfjord, een smalle zijtak, uit?

Het is een voorbeeld van een Noors water dat fjord heet zonder een echte zee-inham te zijn.