30 leuke feiten over Het Griekse alfabet

Welke Griekse letter staat voor de verhouding tussen omtrek en diameter van een cirkel?

In de organische chemie duidt dezelfde letter een soort chemische binding aan.

Uit hoeveel letters bestaat het Griekse alfabet?

Het schrift ontstond rond de 9e eeuw v.Chr. uit het Fenicische alfabet.

In welk land, naast Griekenland, wordt het Griekse alfabet nog altijd gebruikt?

De Nieuwgriekse naam van het schrift luidt ellinikó alfávito.

Welk alfabet is, net als het Koptische, op het Griekse gebaseerd?

Ook het Latijnse alfabet gaat via het Oud-Italische schrift terug op een westelijke vorm van het Griekse.

In welke uitgang veranderde de Griekse uitgang '-os' van mannennamen in het Latijn?

De uitgang '-os' is in het Grieks de gewone uitgang voor zelfstandige naamwoorden.

Welke Griekse letter staat als voorvoegsel 'micro' voor een miljoenste?

In de statistiek is dezelfde letter het symbool voor het gemiddelde van een normale verdeling.

Welke belangrijke innovatie bracht het Griekse schrift ten opzichte van oudere schriften?

In veel Indo-Europese talen bestaan onverwante woorden die alleen in één klinkerklank verschillen, wat zulke tekens onmisbaar maakte.

In welke richting werd het Griekse alfabet oorspronkelijk geschreven?

Daarin volgde het Griekse schrift het Fenicische voorbeeld; pas later zette de huidige schrijfrichting zich door.

Welke Griekse letter wordt gebruikt om de lengtegraad aan te duiden?

Dezelfde letter geeft in de motortechniek de lambdawaarde, die met een lambdasonde wordt bepaald.

Bij welk soort letters worden in het Grieks geen accenten en geen spiritus geschreven?

Het Grieks heeft bovendien een eigen brailleschrift, het Griekse braille.

Welke klanken konden oudere schriften als het Fenicisch en Hebreeuws uitsluitend weergeven?

Voor de Semitische talen werkte dat uitstekend, omdat woorden die slechts één klinkerklank verschillen daar meestal verwant zijn.

Hoe heet de letter bèta in het Nieuwgrieks, nu hij als een v klinkt?

De uitspraak van het Grieks is door de eeuwen heen sterk veranderd; die van het Oudgrieks kennen we slechts bij benadering.

Waarvan maakten de Grieken de tekens voor hun klinkerklanken?

Zo werd de Semitische ayn, oorspronkelijk een laryngaal, in het Grieks de letter omikron.

Waarvoor werden Griekse letters behalve voor woorden en getallen ook gebruikt?

De getalswaarden van de Griekse letters lopen parallel aan die van het Hebreeuwse alfabet.

Als welke Engelse klank wordt de delta in het Nieuwgrieks ongeveer uitgesproken?

Voor een echte d-klank gebruikt het Nieuwgrieks daarom de lettercombinatie nu-tau.

Wat geven accenttekens in Nieuwgriekse teksten uitsluitend aan?

Welke functie de accenten in de oudheid precies hadden, is niet helemaal zeker; mogelijk ging het om zinsmelodie of nadruk.

Uit welk Bijbelboek stamt de uitdrukking 'ik begrijp er geen jota van'?

De jota staat daar voor een zeer kleine, onbelangrijke letter.

Waarvoor stonden de zeven klinkertekens van het Griekse alfabet symbool?

De letters dienden in de oudheid ook als cijfers en als muzieknotatie.

Hoe heet de schrijfwijze waarbij de regels afwisselend naar links en naar rechts lopen?

Het woord betekent letterlijk 'ossenploegsgewijs', zoals een os die heen en weer over de akker ploegt.

Als welke klank klinken èta, jota, ypsilon en de tweeklank 'ei' in het Nieuwgrieks?

In het klassieke Grieks werden deze vier nog duidelijk verschillend uitgesproken.

Met welke lettercombinatie schrijft men in het Nieuwgrieks een b-klank?

Dat is nodig omdat de oude b-letter tegenwoordig als een v wordt uitgesproken.

Welk teken gaf in het klassieke Grieks aan dat een beginklinker met een h-klank werd uitgesproken?

Het is een boogje met de holle kant naar rechts, dat ook boven een rho aan het begin van een woord kon staan.

Welk accent gebruikt het Nieuwgrieks sinds de laatste spellingwijziging nog als enige?

Verschillende accenttekens naast elkaar hadden geen zin meer, omdat ze voor de uitspraak niets meer uitmaakten.

Welke drie 'supplementtekens' voegden de Grieken toe aan het overgenomen Fenicische schrift?

Juist deze tekens verschillen per streek en dienen daarom om de lokale alfabetten van elkaar te onderscheiden.

Hoe klinkt de Griekse gamma tegenwoordig als er een i- of e-klank op volgt?

Vóór andere klanken klinkt de gamma nu als de zachte g van de zuidelijke Lage Landen; vroeger was het waarschijnlijk een harde g.

Hoe heet de kleine jota die in het oude Grieks onder een lange klinker wordt geschreven?

In plaats van αι, ηι en ωι schrijft men dan ᾳ, ῃ en ῳ.

Waarom schrijven sommigen 'Xenofon' en 'Sofokles' in plaats van 'Xenophon' en 'Sophocles'?

Bij de overgang naar het Latijn veranderde ook de uitgang van Griekse mannennamen: Πάτροκλος werd Patroclus.

Welke Semitische klank was de oorsprong van de Griekse letter alfa (α)?

De epsilon en de èta gaan terug op twee verschillende h-klanken, en de ypsilon komt van de w.

Tot in welke eeuw n.Chr. werd het Grieks nog zonder spaties of rusttekens geschreven?

Men gebruikte toen uitsluitend de tekens die wij nu als hoofdletters kennen.

Op welk Grieks eiland ontbraken de supplementtekens volledig in het lokale alfabet?

De graecist Adolf Kirchhoff verdeelde de lokale alfabetten in 1887 in drie hoofdgroepen, elk met een eigen kleur.