30 leuke feiten over Helium

Welk atoomnummer heeft het chemische element helium?

Het scheikundige symbool van het element is He; de naam verwijst naar de zon, waar het voor het eerst werd waargenomen.

Tot welke groep van chemische elementen behoort helium?

Daardoor is het in vrijwel alle omstandigheden chemisch inert; pas na een bombardement met elektronen gaat het verbindingen aan, bijvoorbeeld met wolfraam of fluor.

Hoe zwaar is helium vergeleken met gewone lucht?

Daarom dient het als vulmiddel voor luchtballons en luchtschepen, en gaan ermee gevulde ballonnen omhoog zodra ze worden losgelaten.

Bij welk medisch onderzoek koelt vloeibaar helium de supergeleidende elektromagneten?

Helium is ook een geschikt koelmiddel voor cryogeen onderzoek en kernreactoren, waar eveneens extreem lage temperaturen nodig zijn.

Welk gevaar dreigt als helium in een afgesloten ruimte de zuurstof verdringt?

Het gas is inert en daardoor zelf niet giftig; het zuurstoftekort dat kan ontstaan, heet hypoxie.

Uit welke fossiele grondstof wordt helium gewonnen?

Bij de winning bevat het gasmengsel vaak ongeveer 1 volumeprocent helium.

Welk nadeel heeft waterstof als vulgas voor luchtschepen vergeleken met helium?

Waterstof is weliswaar lichter, maar helium krijgt toch de voorkeur. Helium is wel veel kostbaarder, doordat het moeilijker te winnen is.

Op welke plaats staat helium onder de meest voorkomende elementen in het universum?

Alleen waterstof komt vaker voor. In sterren wordt helium uit waterstof gevormd; dat proces is de belangrijkste energiebron van de zon.

Tijdens welk hemelverschijnsel zag Pierre Janssen de spectraallijn van helium?

Janssen keek op 18 augustus in Guntur, in Brits-Indië, met een spectroscoop naar de chromosfeer van de zon en zag een emissielijn op 587,49 nm.

Welke planeten bevatten net als sterren een aanzienlijk aandeel helium?

In sterren is helium via spectroscopie in grote hoeveelheden aangetoond; bij een zonnestorm wordt er een relatief kleine hoeveelheid van weggeblazen.

Welk soort kernreactie vormt in sterren helium uit waterstof?

Bij deze reactie komt zeer veel energie vrij; ze is de basis van de energie van sterren, maar ook van de waterstofbom.

Tijdens welke gebeurtenis ontstonden helium-3 en helium-4 in grote hoeveelheden?

Dit vroege vormingsproces heet nucleosynthese; daarnaast ontstaat helium nog altijd in sterren uit waterstof.

Welke eigenschap maakt helium zo geschikt als koelmiddel voor supergeleidende magneten?

Het wordt ook ingezet bij cryogeen onderzoek en in kernreactoren: overal waar een extreem lage temperatuur nodig is.

Bij welke temperatuur ligt het kookpunt van helium?

Geen ander element kookt bij een lagere temperatuur. Het gas is bovendien kleurloos en reukloos.

Hoe heet het ademmengsel van helium, stikstof en zuurstof voor diepzeeduikers?

Zuurstof is bij hogere omgevingsdruk giftig en stikstof kan onder hoge druk tot stikstofnarcose leiden; helium vervangt daarom een deel van de stikstof.

Welke duikersaandoening kan helium net als stikstof veroorzaken?

Helium geleidt bovendien goed warmte, waardoor duikers extra warmte verliezen.

In welk jaar werd helium door twee astronomen onafhankelijk van elkaar ontdekt?

De ontdekkers, een Fransman en een Engelsman, zagen de spectraallijn op verschillende dagen, maar publiceerden hun vondst op dezelfde dag.

Welke bijzondere eigenschap onderscheidt helium II van de gewone vloeistof helium I?

Zo'n vloeistof heeft een viscositeit van 0 en is daardoor met geen enkele andere substantie te vergelijken.

In welk Afrikaans land werd in 2016 bij het Rukwameer een grote heliumvoorraad ontdekt?

Het meeste commerciële helium komt uit natuurlijke gasreserves, onder andere in de Verenigde Staten.

Hoeveel procent van het stijgvermogen van waterstof heeft helium?

Waterstof tilt dus iets meer, maar helium krijgt in luchtschepen toch de voorkeur. Het is wel veel kostbaarder, doordat het moeilijker te winnen is.

Hoe heet het verval waarbij een zware atoomkern een helium-4-kern uitzendt?

Een groot deel van het helium op aarde is zo ontstaan, vooral in mineralen die veel uranium en thorium bevatten.

Welke scheikundige won helium in 1895 uit het mineraal cleviet?

Twee Zweedse chemici, Nils Langlet en Per Theodor Cleve, voerden ongeveer gelijktijdig en onafhankelijk hetzelfde experiment uit.

Bij het radioactieve verval van welke stof ontstaat helium-3?

Deze lichte isotoop stapelt zich soms ook op in kernreactoren.

Welke Nederlandse natuurkundige zette helium in 1926 als eerste om in vaste vorm?

Dat lukte onder hoge druk. Hij had zijn leermeester toen al opgevolgd als directeur van het laboratorium.

Met welke zeer snelle deeltjes worden lithium of boor beschoten om helium te maken?

Zo wordt helium kunstmatig gesynthetiseerd; in de natuur ontstaat het in sterren uit waterstof.

Tot welke deeltjesklasse behoort helium-3 door zijn oneven aantal kerndeeltjes?

Atomen van helium-4 gedragen zich juist anders; de lichte isotoop volgt de Fermi-Diracstatistiek.

Op hoeveel moleculen in de aardatmosfeer komt gemiddeld één heliumdeeltje voor?

Op aarde ontstaat het gas als bijproduct van het radioactieve verval van uranium-238 en thorium-232.

Wie stelde voor om het pas ontdekte element helium naar de zon te noemen?

Hij had eerst de waarnemingen van Pierre Janssen bevestigd en bedacht ook het achtervoegsel -ium.

Op welk kwantumverschijnsel berust het superfluïde gedrag van helium-4?

Daarbij kunnen steeds meer deeltjes naar hetzelfde energieniveau afdalen. Helium was een van de eerste stoffen waarbij zo'n kwantumeffect op macroscopisch niveau werd waargenomen.

Welke druk is minimaal nodig om helium-4 vast te maken?

Die druk volstaat alleen bij temperaturen beneden 1 K; bij 15 K is al rond 100 MPa nodig.