30 leuke feiten over Irak

Welk buurland viel Irak op 2 augustus 1990 binnen en bezette het binnen een uur?

Tijdens de bezetting claimde Irak het veel kleinere buurland als zijn 'negentiende gouvernement', naast de achttien bestaande provincies.

Aan welke rivier ligt de Iraakse hoofdstad Bagdad?

Na Bagdad is het verval van de rivier gering en stroomt het water traag; bij al-Qunra voegen de twee grote rivieren zich samen tot de Sjatt al-Arab.

Welke bijnaam kreeg Irak omdat de eerste complexe beschavingen er ontstonden?

Het gebied van het huidige Irak valt vrijwel samen met het oude Mesopotamië, het land tussen de twee grote rivieren.

Wie maakten Bagdad in 1258 met de grond gelijk?

De stad was toen al flink gekrompen: na de hyperverstedelijking van de 10e eeuw was de Iraakse economie in de 11e eeuw volledig ingestort.

In welk jaar werd Saddam Hoessein de machtigste man van Irak?

Zijn regime maakte een hardhandig einde aan alle politieke oppositie; de Ba'ath-partij zelf had de macht al in 1968 gegrepen.

Hoe heette de coalitieoperatie die in februari 1991 de Iraakse bezetting van het buurland beëindigde?

Daarna namen de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en minimaal 30 andere landen het luchtruim in het noorden en zuiden van Irak over.

Waarvan is de Babylonische koning Hammurabi tegenwoordig vooral bekend?

Hammurabi was rond 1800 v.Chr. de zesde Amoritische koning van Babylon, dat onder hem uitgroeide tot de belangrijkste metropool van zuidelijk Mesopotamië.

Welk volk veroverde in de 6e eeuw v.Chr. het Nieuw-Babylonische Rijk?

De veroveraars namen veel Babylonische tradities over en maakten Babylon ook tot hun eigen hoofdstad; hun rijk reikte van Egypte tot de Indus.

Vanuit welke stad verplaatsten de Abbasiden in de 8e eeuw de islamitische hoofdstad naar Bagdad?

Het Abbasidische wereldrijk strekte zich uit van diep in noordelijk Afrika tot aan de grens met China, en Bagdad was lange tijd de grootste stad ter wereld.

Op welke Koerdische plaats werd tijdens de al-Anfaloperatie een gifgasaanval uitgevoerd?

Tijdens de al-Anfaloperatie werden Koerden gedwongen te verhuizen om plaats te maken voor Arabieren.

Wie werd door de Britten als koning van Irak geïnstalleerd?

De door de Britten opgelegde monarchie hield geen veertig jaar stand: een militaire staatsgreep maakte er een einde aan.

In welk jaar verwierf Irak onafhankelijkheid van het Britse mandaat?

De Britten hadden het land na de Eerste Wereldoorlog al tot een min of meer zelfstandige staat gemaakt, met een door hen geïnstalleerde koning.

Rond welk jaar ontwikkelden de Soemeriërs het eerste schrift?

Hetzelfde volk leverde ook de eerste literatuur ter wereld, het Gilgamesj-epos, dat later naar het Akkadisch werd vertaald.

In welk jaar maakte een militaire staatsgreep een einde aan de Iraakse monarchie?

Twee decennia later werd Saddam Hoessein de machtigste man binnen de Ba'ath-partij en voerde hij een waar schrikbewind.

Van welke Soemerische stad zou de naam Irak volgens een verklaring zijn afgeleid?

De Soemeriërs waren vanaf circa 3500 v.Chr. georganiseerd in stadstaten; de stad ligt in het zuiden van het huidige Irak, in het oude Sumer.

Uit welk alfabet ontstond het Aramese alfabet vanaf 900 v.Chr. in Syrië?

Het Aramese alfabet verving langzaam het duizenden jaren oude spijkerschrift en stond op zijn beurt aan de wieg van het Arabische en het Hebreeuwse alfabet.

Welke Aziatische moslimheerser plunderde Irak ongeveer een eeuw na de verwoesting van Bagdad in 1258?

Het verarmde land kwam daarna in de 16e eeuw in handen van de Ottomaanse Turken, wier rijk pas in 1917 ten val kwam.

Welke Akkadische heerser stichtte rond 2350 v.Chr. het eerste rijk in Mesopotamië?

Het Akkadische Rijk zakte na de dood van de stichter meteen in, omdat zijn opvolgers organisatievermogen en charisma misten.

Naar welke paleisstad verplaatsten de Abbasiden in 836 hun troon?

UNESCO noemt de stad 'het best bewaarde oorspronkelijke plan van een grote stad uit de late Oudheid'; de oorspronkelijke kern is goed bewaard gebleven.

In welk jaar veroverde het Verenigd Koninkrijk het inmiddels zelfstandige Irak opnieuw?

Irak was na de Eerste Wereldoorlog een Brits mandaatgebied geworden bij de verdeling van het Ottomaanse Rijk door de Volkenbond.

Hoeveel inwoners telde Babylon in zijn bloeiperiode als hoofdstad van het Nieuw-Babylonische Rijk?

Alleen het Egyptische Memphis kwam qua omvang enigszins in de buurt; de faam van de stad reikte tot Griekenland, Carthago en India.

Welke christelijke stroming had haar zetel in Irak en was er bijzonder populair?

Door de sterke missionaire drang van de Kerk van het Oosten verspreidde deze stroming zich tot in China en Zuid-India, en volgens sommige Japanse historici zelfs tot Japan.

Op welke datum begon de Irak-Iranoorlog?

De oorlog duurde acht jaar, tot 20 augustus 1988, en was bijzonder bloedig; gelijktijdig vond de al-Anfaloperatie tegen de Koerden plaats.

Welke stad in het huidige Irak was meestal de hoofdstad van de Parthen en de Sassaniden?

Daarvoor regeerden de Griekse Seleuciden over het oosten van het uiteengevallen rijk van Alexander de Grote vanuit Seleucië aan de Tigris.

Welk volk bezette in 1575 v.Chr. het Oude Koninkrijk van Babylon?

Hetzelfde volk kwam rond 1700 v.Chr. op in Klein-Azië, precies toen het Assyrische handelsnetwerk van karums daar ten einde kwam.

In welk jaar kwam heel Mesopotamië in handen van Assyrië?

Het Nieuw-Assyrische Rijk veroverde daarna enorme delen van het Nabije Oosten: de Levant, Cyprus, Elam, delen van Klein-Azië en zelfs Egypte.

In welk jaar werd het opstandige Babylon door de Assyriërs volledig vernietigd?

De verwoesting schokte het volk zo sterk dat de Assyriërs niet veel later zelf met de herbouw van de stad begonnen.

Onder welke kalief kwam de vertalingsbeweging in Bagdad pas echt op gang?

Honderden oud-Griekse teksten werden systematisch naar het Arabisch vertaald, aanvankelijk vaak door Syrische en Iraakse christenen via Syrische tussenvertalingen.

Waar lag de bekendste karum, een Assyrische handelskolonie?

Karums werden meestal gesticht in of nabij bestaande nederzettingen en vielen onder het bestuur van de stad Assoer.

Op welke VN-resolutie beriepen de landen zich die na 1991 het Iraakse luchtruim overnamen?

Het ging om het luchtruim boven het noorden en het zuiden van Irak, overgenomen door de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en tientallen andere landen.