30 leuke feiten over Istanbul

Welke stad werd in 1923 de hoofdstad van het moderne Turkije in plaats van Istanbul?

In 1923 en 1924 volgde een grootscheepse bevolkingsuitwisseling met Griekenland, waarna Istanbul zijn kosmopolitische karakter begon te verliezen.

In welke zee mondt de Bosporus aan de zuidkant van Istanbul uit?

Aan de noordkant komt de zeestraat, die Europa van Azië scheidt, uit in de Zwarte Zee.

Welke Romeinse keizer koos Byzantium als nieuwe hoofdstad van zijn rijk?

De ligging was gunstig: aan drie kanten omringd door water, dus goed te verdedigen, en een knooppunt van handelsroutes tussen Europa en Azië.

Wat is in Istanbul een van de eerste en grootste overdekte winkelcentra ter wereld?

Vlak bij de Galatabrug ligt nog een bekende markt: de Kruidenbazaar, naast de Nieuwe Moskee.

Welke Ottomaanse sultan nam Constantinopel in 1453 in?

De veroveraar maakte de stad meteen tot hoofdstad van zijn rijk en begon een groots bouwprogramma, waardoor ze onmiddellijk opleefde.

Welke club won in 2005 de Champions Leaguefinale in het Atatürk Olympisch Stadion?

De verliezend finalist was AC Milan. Istanbul is ook de thuisstad van de drie grootste Turkse voetbalclubs.

Welke Byzantijnse keizer liet in Constantinopel bijzonder veel grootse bouwwerken oprichten?

Constantinopel gold in de late oudheid en de vroege en hoge middeleeuwen als een van de grootste en schitterendste steden ter wereld.

Hoe heette het elitekorps van de Ottomaanse sultan dat in 1453 de derde aanval uitvoerde?

De Byzantijnen sloegen die aanval eerst af, maar de evacuatie van de zwaargewonde Genuese generaal Giovanni Giustiniani zorgde voor paniek onder de verdedigers.

Welke Latijnse naam kreeg Byzantium officieel in het jaar 330?

Al snel werd de stad beter bekend als Konstantinoupolis, Grieks voor stad van Constantijn.

Welke bijnaam kreeg het Ottomaanse Rijk tijdens zijn verval in de 19e eeuw?

Onder meer Griekenland en Egypte maakten zich in die tijd zelfstandig; het rijk bleef overeind doordat de Europese machten elkaar de genadeslag niet gunden.

In welk jaar plunderden de kruisvaarders van de Vierde Kruistocht Constantinopel?

De in eeuwen verzamelde schatten, waarvan vele nog uit het keizerlijke Rome kwamen, werden naar West-Europa versleept, vernietigd of omgesmolten.

Wat betekent het Griekse 'eis tèn polin', een mogelijke oorsprong van de naam Istanbul?

Een andere verklaring leidt de Turkse naam af van het Griekse Konstantinoupolis. In veel Slavische talen sprak men van Tsargrad.

Welke schrijver richtte in Istanbul het Museum van de Onschuld in?

Het museum, in het Turks Masumiyet Müzesi, is ingericht naar het gelijknamige boek van de schrijver.

Naar welke stad gingen de meeste schatten die kruisvaarders uit Constantinopel roofden?

De handelsstad wilde met de plundertocht de concurrentie van Constantinopel uitschakelen; haar doge haalde de ridders over om de Byzantijnen aan te vallen.

In welk jaar v.Chr. stichtten Griekse kolonisten de stad Byzantion?

Volgens de legende noemden de kolonisten hun stad naar hun koning Byzas; Byzantium is de gelatiniseerde vorm van die naam.

Hoe luidde tot in de 20e eeuw de Nederlandse variant van de naam Istanbul?

Ook in het Engels en het Frans verdween de oude vorm Stamboul onder invloed van de nieuwe Turkse spelling.

Op welke dag in 1453 viel Constantinopel in Ottomaanse handen?

De val bracht een stroom gevluchte intellectuelen naar West-Europa op gang, vooral naar Italië, wat geldt als een belangrijke factor in de renaissance.

Wie was de laatste keizer van Byzantium, met wiens dood het Romeinse Rijk formeel eindigde?

Volgens één lezing leidde hij zelf de laatste uitval en kwam hij om in de straten van de stad; zijn einde blijft in nevelen gehuld.

In welk jaar werd de naam Constantinopel officieel gewijzigd in Istanbul?

Heel af en toe duikt de oude naam nog op; in het Grieks is Constantinopel zelfs nog steeds de meest gebruikte naam.

Uit welke Griekse stad kwamen de kolonisten die Byzantium stichtten?

Byzantium was lange tijd een welvarende Griekse stadstaat, tot de Macedoniërs de stad veroverden.

Welke stad werd na de val van Constantinopel het machtigste centrum van de orthodoxe kerken?

Het patriarchaat van Constantinopel bestaat nog steeds; de patriarch geldt als eerste onder de gelijken, al is zijn geloofsgemeenschap bijzonder klein.

In welk jaar voerde Turkije het Latijnse alfabet in?

Daarvoor werd het Turks in het Arabische alfabet geschreven. De nieuwe spelling İstanbul verdrong ook in andere talen de oudere naamsvormen.

Hoe vaak werd Constantinopel in zijn ruim 1100 jaar lange geschiedenis ingenomen?

Belegerd werd de stad veel vaker: twaalf keer. De eerste inname was die door de kruisvaarders.

In het stadion van welke club uit Istanbul werd de UEFA Cupfinale van 2009 gespeeld?

De finale werd gehouden in het Şükrü Saracoğlustadion; ook Istanbul Başakşehir speelde in de hoogste Turkse klasse.

Uit hoeveel autoloze eilanden bestaan de Prinseneilanden bij Istanbul?

Vier ervan zijn per boot te bezoeken; er staan veel traditionele houten Turkse huizen.

Naar welk gebied is het fort genoemd dat de Turken vlak voor 1453 aan de Bosporus bouwden?

Het fort staat recht tegenover een ouder en kleiner kasteel aan de overkant van de zeestraat.

Wie werd na de plundering van Constantinopel heerser van het nieuwe Latijnse Keizerrijk?

Hij was een bondgenoot van paus Innocentius III. Byzantijnse huurlingentroepen uit het keizerrijk Nicea maakten later een einde aan dit rijk.

Sinds welke eeuw had het Grieks in Constantinopel volledig de overhand op het Latijn?

Ook het hof ging toen het Grieks als officiële taal gebruiken. De luxueuze badhuizen bleven wel een in ere gehouden Romeinse traditie.

Tot welk jaar bleef Constantinopel na de Vierde Kruistocht in Latijnse handen?

De stad was sinds de plundering flink verarmd en kon de handelsroutes rond de Zwarte Zee, vroeger haar grootste inkomstenbron, niet meer beheersen.

In welk jaar opende in Istanbul de Tünel, de tweede ondergrondse spoorweg ter wereld?

De Tünel is een ondergrondse kabelspoorweg; Istanbul heeft er twee, naast nostalgische en moderne trams en een lightrail.