30 leuke feiten over Johannes Kepler

Welke vorm hebben de planeetbanen volgens de eerste twee wetten van Kepler?

Tweeduizend jaar lang had de geleerde wereld beweerd dat de planeten met gelijkmatige snelheid langs de hemel bewogen; Kepler liet zien dat hun snelheid verandert.

Welke geleerde verklaarde Keplers ontdekkingen later met een algemene wet van de zwaartekracht?

Kepler berekende de planeetbewegingen en formuleerde er wetten over; het basiswerk daarvoor was verricht door zijn leermeester Tycho Brahe.

Wiens waarnemingen van de manen van Jupiter bevestigde Kepler in 1610 als eerste geleerde?

Kepler zag de manen in de herfst zelf met een geleende telescoop. De twee tijdgenoten hebben elkaar nooit ontmoet.

Wat voor hemelverschijnsel was de ‘Nieuwe Ster’ waarover Kepler in 1604 publiceerde?

Kepler schreef er eerst in het Duits over en in 1606 in het Latijn. De ster was een paar maanden aan de hemel zichtbaar geweest.

In welke plaats, 30 km van Stuttgart, werd Johannes Kepler in 1571 geboren?

Hij was de eerste zoon van Heinrich Keppler en Katharina Guldemann. Rond zijn geboorte waren de rijkdom en macht van de familie al flink afgenomen.

De baan van welke planeet kreeg Kepler als assistent van Tycho Brahe toegewezen?

Brahe had van die baan jarenlang nauwkeurige waarnemingen gemaakt. Kepler meende aanvankelijk het werk in een paar weken af te hebben.

Welk beroep wilde Johannes Kepler als student aanvankelijk gaan uitoefenen?

Tegen zijn zin gaf hij die geestelijke roeping op: het alternatief was de hertogelijke dienst verlaten en zijn beurs terugbetalen.

Aan welke universiteit ging Johannes Kepler in 1589 met een hertogelijke beurs studeren?

Hij woonde er in een evangelisch stift dat het hertogdom Württemberg moest voorzien van leraars die in de leer van Luther waren opgeleid.

In welke stad overleed Johannes Kepler in 1630 tijdens een reis te paard?

Hij was onderweg om eindelijk zijn salaris te innen en wilde de keizer bezoeken, die er een Rijksdag hield. Zijn graf is later verloren gegaan.

In welke oorlog ging Keplers vader Heinrich vanaf 1574 als huursoldaat geld verdienen?

Heinrich had verschillende baantjes en verliet het gezin meermaals; voor dit avontuur vertrok hij naar de Nederlanden.

Van welk wiskundig vakgebied was Kepler een voorloper door de inhoud van wijnvaten te bepalen?

Het ging hem om het volume van omwentelingslichamen. Daarnaast geldt hij als pionier van de optica en de kristallografie.

Hoe heet Keplers eerste boek uit 1596, waarin hij zijn visie op de bouw van het heelal gaf?

Het werk maakte grote indruk op de astronomen van die tijd en bracht Kepler in verbinding met Tycho Brahe.

In welk jaar verscheen Keplers beroemdste werk, ‘Astronomia nova’?

De volledige titel luidt ‘Astronomia nova seu Physica coelestis’. Het boek bevat de eerste twee wetten over de planeetbanen.

Naar welke stad verhuisde Kepler in 1612 na de dood van keizer Rudolf II?

Daar schreef hij onder andere boeken over de geboortedatum van Christus: de christelijke kalender zat er volgens hem jaren naast.

In welk jaar volgde Kepler de overleden Tycho Brahe op?

Als opvolger kreeg hij de volle beschikking over de observaties van zijn voorganger, maar toch raakte zijn werk in een impasse.

Hoe heten Keplers beroemde tabellen met berekeningen van de stand der planeten?

De drukkerij waar ze zouden verschijnen werd in de oorlog vernield. Kepler voltooide het werk uiteindelijk in 1627 in Ulm.

Welk door Kepler voorspeld verschijnsel vond in 1631 plaats zonder dat iemand het waarnam?

Kepler maakte het zelf niet meer mee: hij was het jaar ervoor gestorven.

Van welke professor kreeg Kepler wiskunde en leerde hij het heliocentrische model kennen?

Dezelfde professor onderwees hem ook het geocentrische wereldbeeld van Claudius Ptolemaeus.

In welk boek behandelde Kepler de lenzen die in de telescoop worden gebruikt?

Het verscheen slechts een paar maanden na ‘Sidereus nuncius’. Kepler was de eerste die een dergelijk gedegen boek over optica schreef.

Van welk optisch hulpmiddel legde Kepler in een boek uit 1604 de grondbeginselen uit?

Op dat eerdere boek greep hij terug toen hij later over de werking van telescooplenzen schreef.

Welk ambt bekleedde Keplers grootvader Sebald Kepler in de vrije rijksstad waar hij woonde?

Sebald Kepler leefde van 1519 tot 1596 en was getrouwd met Catharina Müller.

In welk jaar verscheen Keplers lijvige boekwerk ‘Harmonice mundi’?

Het werk is in vijf boeken verdeeld en bevat, tussen beschouwingen over een harmonisch bouwplan van de kosmos, ook de derde wet.

In welk jaar had Tycho Brahe al een nieuwe ster gezien, ruim dertig jaar vóór die van Kepler?

Eén tegenbewijs was voor Kepler niet genoeg: hij bleef nog altijd geloven in de volmaaktheid van de hemel.

Hoe heette de 24-jarige bruid met wie Kepler in 1613 zijn tweede huwelijk sloot?

Ze was ouderloos en bijna 20 jaar jonger dan Kepler. Ze kreeg zes kinderen, van wie de eerste drie jong stierven.

Hoeveel maanden zat Keplers moeder Katharina opgesloten in afwachting van haar berechting?

Ze zat van augustus 1620 tot oktober 1621 in verschillende kerkers. Ook onder dreiging van martelingen bekende ze niet, waarna ze binnen een week werd vrijgesproken.

In welk jaar behaalde Johannes Kepler zijn magister artium?

Daarna volgde hij nog enkele jaren voorbereidende cursussen, met lessen theologie die geen graad in dat vak opleverden.

Hoeveel van de talloze horoscopen die Kepler samenstelde, zijn bewaard gebleven?

Kepler verdiende goed aan horoscopen voor de rijken en machtigen, al waarschuwde hij tegelijk voor de fantasieën van de astrologie.

Met welke assistent van Tycho Brahe sloot Kepler een weddenschap over zijn werk?

Kepler dacht in een paar weken klaar te zijn met zijn berekeningen, maar het bleek een werk van jaren te worden.

Welke keurvorst hielp Kepler in de herfst van 1610 aan een telescoop voor zijn metingen?

Korte tijd daarna schreef Kepler een boek over de wetenschap van de straalbreking door lenzen.

In welk geschrift waarschuwde Kepler de tegenstanders van de astrologie?

Zijn standpunt is typerend voor een overgangsfiguur tussen het mythische en het wetenschappelijke denken: hij bekritiseerde de fatalistische astrologie, maar verwierp haar niet.