Naar de inhoud

30 feiten

30 leuke feiten over Klokken en uurwerken

Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.

Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.

Wist je dit allemaal? Bewijs het.

Doe de quiz van 30 vragen
1

Welk klokje telt de ingestelde tijd terug naar nul, geeft een geluidssignaal en stopt?

In veel apparaten is ook een klok ingebouwd, bijvoorbeeld in een oven, een magnetron of een wekkerradio.

2

Welke term werd in de 20ste eeuw gangbaar voor een draagbare klok?

In het Frans is het gebruik van dit woord juist beperkt geraakt tot vast opgestelde klokken.

3

Welke klokken zijn rechtstreeks op de definitie van de seconde gebaseerd?

Het zijn de nauwkeurigste klokken die er bestaan, nog preciezer dan een uurwerk met een kwartskristal.

4

Waar staat de afkorting PM op een digitale klok voor?

AM staat voor ante meridiem, vóór de middag; een digitale klok kan de uren ook als de getallen van 0 t/m 23 tonen.

5

Welke twee mechanische energiebronnen kan een klok hebben?

Elektrische bronnen zijn batterijen, accu's, het lichtnet of zonnecellen.

6

Waarvan zijn slingerklokken voor een goede werking afhankelijk?

Daarom zijn ze als hangklok of als staande klok uitgevoerd; andere klokken kennen meer uitvoeringen.

7

Wat geeft Big Ben zelf met zijn slagen uitsluitend aan?

Big Ben is zowel luidklok als slagklok en behoort tot de zwaarste klokken ter wereld.

8

Welke wijzer is de enige op de oudste uurwerken?

Die uurwerken waren niet zeer nauwkeurig en men stelde voorheen ook weinig belang in een nauwkeurige tijdsaanwijzing.

9

Hoe heet een uurwerk dat met geluiden aangeeft hoe laat het op dat moment is?

Het geluid ontstaat door een of meer slagen van een hamer op een bel, een toonstaaf of een toonveer.

10

Hoe wordt de 4 op wijzerplaten met Romeinse cijfers haast altijd geschreven?

Vanouds was deze schrijfwijze geoorloofd. Een beroemde uitzondering is de wijzerplaat van Big Ben.

11

Hoeveel kleinere klokken hangen er rond Big Ben voor de voorslag?

Met hun voorslag kondigen deze klokken de kwartieren aan.

12

Hoe heet de wereldberoemde melodie van de klokken bij Big Ben?

Niet alleen de melodie, ook de toren zelf heeft wereldwijde bekendheid verworven.

13

Welke naam droeg de Elizabeth Tower in Londen officieel tot 2012?

De naamswijziging kwam er naar aanleiding van het diamanten regeringsjubileum van Elizabeth II.

14

Naar welke politicus verwijst de bijnaam Big Ben?

Hij gaf de aanzet tot de bouw van de toren en dankte de bijnaam aan zijn rijzige gestalte.

15

Welk aantal slaat Big Ben als luidklok bij de uitvaart van een monarch?

Dat gebeurde voor het laatst in 2022, bij de uitvaart van koningin Elizabeth II.

16

Op welk verschijnsel berust de werking van een kwartskristal in een klok?

Bij dit verschijnsel leidt een elektrische spanning tot vervorming van het kristal, en omgekeerd.

17

Hoeveel dagen loopt een meerdagsuurwerk meestal op één keer opwinden?

Zo'n klok moet eenmaal per week worden opgewonden. Er zijn ook uurwerken met een looptijd van een maand of zelfs een jaar.

18

Waardoor staat de Elizabeth Tower in Londen enigszins scheef?

De toren hoort bij het Palace of Westminster en is gebouwd in neogotische stijl.

19

De uitvinding van welk uurwerkonderdeel kwam de nauwkeurigheid van de navigatie ten goede?

Een uurwerk met een slinger is op zee onbruikbaar, terwijl de zonnestand samenhangt met de tijd en de positie van een schip.

20

Waarop werkt de Atmos-klok?

Deze klok geldt als het absolute summum: hij loopt zonder menselijk ingrijpen eeuwig door.

21

Welk onderdeel van het echappement houdt het tandwiel bij elke tik even tegen?

Het geeft bij elke tik bovendien een klein zetje aan het wieltje dat het tempo van het uurwerk bepaalt.

22

Hoeveel slagen liet Big Ben in 2022 horen voor koningin Elizabeth II?

Als luidklok doet Big Ben alleen in bijzondere situaties dienst; gewoonlijk werkt hij als slagklok.

23

Aan wat voor assen zijn de wijzers van een analoge klok bevestigd?

Die assen steken door het midden van de wijzerplaat; de rest van het mechaniek bevindt zich aan de andere kant.

24

Hoe wordt de Nederlandse telefonische tijdmelding achter de schermen genoemd?

De bijnaam verwijst naar de vrouw die de filmstroken insprak, de schoonzuster van uitvinder Leeuwrik.

25

Hoeveel uur loopt een eendaagsuurwerk ongeveer?

Het is eenvoudiger van constructie en daardoor goedkoper dan een uurwerk dat meerdere dagen loopt.

26

Van welke Romeinse god zou men de beginletters op een wijzerplaat willen vermijden?

Volgens een andere theorie wil men op de wijzerplaat even vaak de tekens X en V gebruiken, of gaat het om een fraaier typografisch evenwicht.

27

In welk jaar werd Big Ben in de Londense klokkentoren geïnstalleerd?

Het uurwerk begon pas op 31 mei 1859 te tikken; de slagklokken klonken voor het eerst op 11 juli van dat jaar.

28

Welke latere paus geldt als uitvinder van de mechanische klok?

Hij was een Fransman die Gerbert heette en rond de 10e eeuw leefde.

29

In welke Brusselse gemeente staat het Clockarium Museum?

Andere klokkenmusea vind je onder meer in Mechelen en in het Zwitserse kanton Bern.

30

Welk bedrijfslaboratorium van de PTT speelde een belangrijke rol bij de sprekende klok?

Het toestel voor de tijdmelding werkte met een draaiende trommel met filmstroken, net zulke stroken als bij een geluidsfilm.

Ken jij Klokken en uurwerken?

Test deze feiten in de interactieve quiz.

Doe de quiz van 30 vragen
30 feiten over Klokken en uurwerken die je nog niet kende