30 leuke feiten over Lassen

Welke straling in het felle licht van een plasmaboog is vooral schadelijk?

Een laskap met een donker glaasje beschermt de ogen en het gezicht; zonder bescherming dreigt het pijnlijke lasoog.

Welk lasproces was in de middeleeuwen het enige dat bestond?

De smid hamerde het ijzer net zo lang tot de delen aaneen verbonden waren. Vaklieden uit de Renaissance waren hierin bijzonder geoefend.

Wat smelt bij lassen, in tegenstelling tot bij solderen, ook mee?

Bij solderen smelt alleen het toevoegmateriaal; het verbonden materiaal zelf blijft vast. Dat is het wezenlijke verschil tussen beide verbindingstechnieken.

Met welke onderzoeksmethode wordt de kwaliteit van lassen vaak gecontroleerd?

Ook ultrasone apparatuur wordt veel gebruikt. Al deze methoden hebben tot doel naar het inwendige van de las te kijken zonder hem te beschadigen.

Uit welke periode dateren de eerste sporen van lassen in Europa en het Midden-Oosten?

De oudste sporen komen ook uit de IJzertijd. Pas duizenden jaren later, in de 19e eeuw, zou de elektrische boog het lassen ingrijpend veranderen.

Waarom zijn gladde lasoppervlakken belangrijk aan de binnenkant van pijpen?

In de farmaceutische en levensmiddelenindustrie zijn gladde lassen om een andere reden belangrijk: hygiëne.

Welke kunststoffen kunnen onmogelijk gelast worden?

Lassen vereist dat een materiaal smeltbaar is. Thermoplasten zijn daarentegen uitstekend lasbaar, onder meer via spiegellassen en ultrasoon lassen.

Hoe heet het gebied naast een las waar het materiaal door de hitte is veranderd?

De veranderingen in dit gebied zijn meestal ongunstig: de sterkte en hardheid van het materiaal wijzigen ter plaatse van de las.

Hoe heetten de Britse schepen met een compleet gelaste romp uit de Tweede Wereldoorlog?

Een volledig gelaste romp was uitzonderlijk voor die tijd. De schepen deden na de oorlog nog jarenlang dienst als koopvaardijschepen.

Welk schadelijk gas komt naast lasrook vrij tijdens het lassen?

Een goed geventileerde lasruimte is daarom belangrijk, ook omdat beschermgassen ongemerkt zuurstof kunnen verdringen.

Met welk metaal wordt lasdraad vaak dun bekleed tegen corrosie?

Het dunne laagje dient bij MIG/MAG-lassen bovendien als glijmiddel tijdens het transport van de draad door de toorts.

Waar staat de afkorting n.d.o. in de laswereld voor?

Waar deze aanpak niet mogelijk is, wordt destructief onderzoek gedaan: er worden dan proefstroken meegelast voor buig- en trekproeven.

Van welk materiaal waren de elektroden in de booglastechniek van Nikolaj Benardos uit 1881?

Pas rond 1881 kreeg de elektrische boog praktische toepassingen. Later in dat decennium kwam de metalen elektrode in de plaats van de oorspronkelijke.

Bij welk lasproces is de uv-straling zo sterk dat ook de huid beschermd moet worden?

Bij dit proces is de straling zo intens dat onbeschermde huid kan verbranden, vergelijkbaar met zonnebrand maar dan in veel kortere tijd.

In hoeveel hoofdgroepen worden lasprocessen grofweg ingedeeld?

Daarnaast bestaat er nog een zevende groep, die als verzamelgroep dient voor processen die nergens anders in passen.

Waarvan hangt de keuze van het juiste shadenummer van een lasglaasje af?

Een tabel koppelt de gradatie van het filter aan de instelling van het lasapparaat, zodat de ogen bij elke klus voldoende beschermd zijn.

Na een Duitse aanval op welke haven zagen de Amerikanen de voordelen van lassen in?

De Amerikanen twijfelden aanvankelijk, maar lassen stelde hen in staat hun beschadigde schepen snel te repareren.

Hoe heet de verzwakking van een constructie door klinknagels en bouten?

Lasverbindingen hebben dit nadeel niet: ze geven een goede krachtoverdracht zonder dat er gaten in het materiaal geboord hoeven te worden.

In welk jaar werd MIG/MAG-lassen, een proces met constant toegevoerde draad, aangekondigd?

Het proces ontstond als antwoord op de lage neersmelt per tijdseenheid van TIG, dat ongeschikt was voor zware lassen.

Tot welk nummer loopt de gradatienummering van lasglaasjes?

De nummering begint bij 4. Hoe hoger het nummer, hoe meer straling het donkere glaasje absorbeert en dus filtert.

Hoeveel weegt de gelaste ijzeren pilaar in Delhi, gebouwd rond 310 n. Chr.?

De pilaar in India bewijst dat lassen al in de late oudheid werd toegepast bij grote ijzeren constructies, eeuwen voor de Europese lasboeken verschenen.

In welk jaar werd er voor het eerst onder water gebooglast?

Twee jaar eerder was het stiftlassen uitgevonden, en in dezelfde periode werd voor het eerst geëxperimenteerd met inerte beschermgassen voor aluminium en magnesium.

Welke Russische wetenschapper vond in 1802 de continu stabiele elektrische boog uit?

Een jaar eerder had Sir Humphry Davy al de kort gepulste elektrische boog ontdekt; de Russische vondst kwam onafhankelijk daarvan tot stand.

In welk jaar debuteerde het lasproces met gevulde draad?

De zelfbeschermende draadelektrode kon zonder of met weinig gas worden gebruikt, wat met automatische apparatuur de lassnelheid flink verhoogde.

Wie noemde Herodotus in de 'Historiën' als uitvinder van het lassen van ijzer?

Herodotus schreef dit in de 5e eeuw voor Christus. De Griekse geschiedschrijver legde de uitvinding nadrukkelijk bij één man, die het eigenhandig zou hebben bedacht.

In welk jaar publiceerde Vannoccio Biringuccio het boek 'De la Pirotechnia'?

Het was het eerste Europese boek dat zich bezighield met metaalbewerking en metallurgie, en het verscheen midden in de Renaissance.

In welk jaar werd een extrusieproces ontwikkeld dat elektrodebekledingen veel goedkoper maakte?

Goedkopere bekledingen zorgden voor een enorme toename van booglassen in de jaren dertig en veertig, tot in de Tweede Wereldoorlog.

In welk jaar kreeg de Engelsman Wilde het eerste patent op een lasproces toegewezen?

Het patent kwam ruim zestig jaar na de ontdekking van de elektrische boog, maar nog voordat die boog praktische toepassingen kreeg.

Wie bedacht rond 1900 een beklede elektrode die een stabielere boog gaf?

De bekleding stabiliseerde de boog en beschermde het materiaal tegen onvolkomenheden, waardoor booglassen uiteindelijk autogeen lassen verdrong.

In welk jaar patenteerde Benardos het handmatig booglassen met een geïsoleerd handvat?

De metalen elektrode en het geïsoleerde handvat maakten het voor het eerst mogelijk om met de hand te booglassen, een grote stap in dat decennium.