30 leuke feiten over Marcus Aurelius: keizer en filosoof

Welke voorchristelijke deugden van Rome belichaamde Marcus Aurelius als heerser?

Velen zagen hem als toonbeeld van een rechtvaardig en menselijk heerser. Zijn notities gelden nog steeds als literair monument voor de filosofie van dienst en plicht.

Welke zoon van Marcus Aurelius overleefde als enige zijn kinderjaren?

Meer dan de helft van de kinderen uit het keizerlijke huwelijk stierf al jong. De overlevende zoon volgde zijn vader in 180 op.

In welke speelfilm wordt Marcus Aurelius gedood door zijn eigen zoon?

De film uit 2000 wijkt daarmee af van de geschiedenis: de keizer stierf, uitgeput door jaren van oorlog, een gewone dood op 17 maart 180.

Van welke reeks Romeinse heersers was Marcus Aurelius de laatste?

Met zijn dood kwam een eind aan wat de gouden eeuw van het Imperium wordt genoemd. Hij regeerde van 161 tot 180.

Welk gebergte trokken de Marcomanni en de Quadi over om Italië binnen te vallen?

Beide keizers kwamen in actie en drongen de Germaanse stammen terug tot voorbij de bergen. In 169 keerden zij terug naar Rome.

Wie stelde Marcus Aurelius meteen na zijn aantreden aan als medekeizer?

Het gedeelde keizerschap duurde van 161 tot 169. De medekeizer vertrok al in 162 naar de oostelijke provincies, waar grote onlusten waren uitgebroken.

In welke taal schreef Marcus Aurelius tijdens een veldtocht zijn werk Ta eis heauton?

Het was in die tijd de taal van de filosofie. Het werk ontstond tussen 170 en 180 en beschrijft hoe iemand te midden van een conflict zijn gemoedsrust kan vinden en behouden.

Op welke Italiaanse euromunt staat het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius?

Hetzelfde ruiterstandbeeld staat op het kunstwerkje dat winnaars van het Internationaal filmfestival van Rome mee naar huis krijgen.

In welke levensfase schreef Marcus Aurelius de notities van Ta eis heauton?

In de notities reflecteert hij op het overwinnen van emotionele problemen en op de nietigheid van de mens en zijn bekommernissen binnen de kosmos en de eeuwigheid.

Door wie moest Marcus Aurelius volgens een keizerlijk besluit uit 138 geadopteerd worden?

Het besluit viel kort voor de dood van de regerende keizer. Een jaar later, in 139, verwierf Marcus al de titel Caesar.

Wat gold in de klassieke geschiedschrijving als de grootste fout van Marcus Aurelius?

Zijn voorgangers kozen telkens een capabele adoptiefzoon. Marcus Aurelius, anders zo wijs, brak met die traditie.

Wat brachten de troepen van Marcus Aurelius' medekeizer mee terug uit het oosten?

De ziekte teisterde grote delen van het keizerrijk en ook Rome zelf. De medekeizer zelf was nog in triomf teruggekeerd.

Wat betekent Ta eis heauton, de titel van Marcus Aurelius' Meditaties, ongeveer?

In het Nederlands verscheen het boek onder meer als Overpeinzingen, Persoonlijke notities en Zelfbespiegelingen.

Op welk moment van de dag schreef Marcus Aurelius op campagne meestal zijn bedenkingen op?

Hij schreef in zijn legertent, op campagne tegen de barbaren, waarschijnlijk vooral om zichzelf te troosten en zijn ideeën te ordenen.

Van de leer van welke filosoof was Marcus Aurelius een aanhanger?

Tijdens zijn jeugd en ook later als keizer besteedde hij veel tijd aan de filosofiestudie. Zijn keizerschap duurde meer dan 20 jaar.

Met welke dochter van zijn adoptiefvader verloofde Marcus Aurelius zich in 139?

Voor deze verloving werd een eerdere, met de dochter van Aelius, ontbonden. Het huwelijk volgde in 145.

Waaruit komt volgens Marcus Aurelius alles voort, om er later weer naar terug te keren?

Een ander sterk thema in zijn notities is het behouden van focus: zonder afleiding leven en toch vasthouden aan sterke ethische principes.

Op welke leeftijd stierf Marcus Aurelius in het jaar 180?

Hij stierf op 17 maart, uitgeput door jaren van oorlog. Twee jaar eerder had hij opnieuw naar de grensgebieden moeten vertrekken.

Welke eretitel kreeg Marcus Aurelius in 172 na geslaagde veldtochten samen met zijn zoon?

De oorlogen aan de noordgrens hielden de keizer jarenlang weg uit Rome. Tientallen taferelen van die strijd zijn daar nog te zien op een zuil.

Tot welk geslacht behoorde de Romeinse keizer Marcus Aurelius?

Zijn volledige Latijnse keizersnaam luidde Marcus Aurelius Antoninus Augustus.

Onder welke naam werd Marcus Aurelius in 121 geboren?

Hij was een neef van Faustina de Oudere. Na de vroege dood van zijn vader werd hij grootgebracht door zijn grootvader, die dezelfde naam droeg.

Met welke leermeester voerde Marcus Aurelius een correspondentie die bewaard is gebleven?

Hij onderwees de latere keizer in de retorica. De brieven verschenen in 2019 in een Nederlandse verzamelbundel met de titel Evenveel van jou als van mezelf.

Hoeveel kinderen kreeg Marcus Aurelius met zijn echtgenote?

Meer dan de helft van hen stierf gedurende de kinderjaren. Het huwelijk was gesloten in 145.

Op welke piazza in Rome staat de zuil met taferelen van Marcus Aurelius' veldtocht?

De oorlogen aan de Germaanse grens verhinderden de keizer acht jaar lang om lange tijd in de hoofdstad te blijven.

Welke gouverneur van Syria kwam in opstand tegen Marcus Aurelius?

De opstand kwam op gang toen de keizer in 175 zo ziek werd dat hij op sterven leek te liggen. Hij genas echter en sloeg de opstand neer.

Sinds welke keizer gold de traditie van adoptiefkeizers waarmee Marcus Aurelius brak?

Volgens die traditie wees een keizer een capabele adoptiefzoon aan als opvolger. Marcus Aurelius liet de macht aan zijn eigen zoon.

In welk land ligt Óc Eo, waar munten met de beeltenis van Marcus Aurelius zijn teruggevonden?

Dichter bij huis is de keizer ook op geld te vinden: een Italiaanse euromunt toont zijn ruiterstandbeeld.

Hoe oud was Marcus Aurelius toen voor hem een eerste verloving werd gearrangeerd?

De bruid was de dochter van Lucius Aelius Verus Caesar, de beoogde troonopvolger. Die stierf echter voortijdig, waarna de plannen moesten worden gewijzigd.

In welk jaar verhief Marcus Aurelius zijn zoon in Rome tot Augustus?

Vader en zoon deelden daarna drie jaar lang de keizerlijke macht. Al een jaar later moest de keizer opnieuw naar de grensgebieden.

Waar ligt de enige overlevende volledige kopie van het manuscript van Marcus Aurelius' werk?

De eerste gedrukte uitgave uit 1558 ging terug op een ander manuscript, dat inmiddels verloren is gegaan.