30 leuke feiten over Meten en het SI-stelsel

Naar welke Italiaan is de eenheid volt genoemd?

Het symbool V krijgt daarom een hoofdletter; ook de tesla, de hertz en de ohm dragen de naam van een persoon.

Hoe heet het weergeven van een meetwaarde door aanwijzing op een schaal?

De tegenhanger toont de waarde in cijfers; ruwheidsmetingen worden vaak ook nog op papier vastgelegd.

Hoeveel basiseenheden telt het Internationale Stelsel van Eenheden?

Bij de invoering waren het er nog minder: de eenheid voor hoeveelheid stof kwam er pas later bij.

Hoe heet het vakgebied van het nauwkeurig meten van grootheden?

Een wezenlijk onderdeel van dit vak is het goed kunnen schatten van de meetfout.

Uit welke taal komt de naam Système international d'unités, waarvan SI de afkorting is?

De CGPM beveelt de afkorting SI in alle talen aan, dus ook in het Nederlands.

In welke taal krijgen eenheidsnamen een hoofdletter omdat het zelfstandige naamwoorden zijn?

Daardoor schrijft men in die taal bijvoorbeeld Zentimeter, Sekunde en Kilogramm.

Van welke grootheid is de watt de eenheid?

Aanduidingen als We en Wth voor elektrisch of thermisch gebruik passen niet binnen de regels van het SI.

Welk type waarneming zegt iets over de aard van een variabele?

Zulke waarnemingen gebeuren meestal direct, zonder instrument, en worden door de waarnemer geïnterpreteerd.

Welke eenheden zijn nog gebruikelijk voor de diagonaal van televisieschermen?

Ook autowielen, computermonitoren en de resolutie van printers worden nog zo opgegeven.

Welke bij elektriciteitsleverantie veelgebruikte eenheid van energie is geen SI-eenheid?

Ze is afgeleid van het uur, dat net als de minuut en de liter wel naast het SI gebruikt mag worden.

Bij welke temperatuur bereikt zuiver water zijn hoogste dichtheid?

Eén cm³ water van die temperatuur gold na de Franse Revolutie als maat voor de gram.

Wat is de SI-eenheid voor inhoud?

De liter is zelf geen SI-eenheid, maar is wel goedgekeurd voor gebruik ernaast.

In welk geval begint het symbool van een SI-eenheid met een hoofdletter?

Dat geldt voor de meeste symbolen, zoals N, V, T en Hz; de m van meter blijft klein.

Welke Griekse letter is het symbool van de eenheid ohm?

De eenheid is genoemd naar Georg Ohm, en symbolen van zulke eenheden krijgen een hoofdletter.

In welk jaar creëerde de CGPM het Système international d'unités?

Het besluit viel op de 11de vergadering van die conferentie; het stelsel telde toen nog geen eenheid voor hoeveelheid stof.

Via een elektronovergang in welk element is de seconde gedefinieerd?

Daarvoor gold de efemerideseconde, een gegeven uit de sterrenkunde.

Welke afgeleide SI-eenheid is gedefinieerd als kg·m²/s²?

Het is de eenheid van energie; de hertz, voor frequentie, is op vergelijkbare wijze vastgelegd als s−1.

Vanaf welk decimaal voorvoegsel wordt het symbool met een hoofdletter geschreven?

Kleinere voorvoegsels schrijf je anders; daarom is KM voor kilometer onjuist.

Wie stelde in 1832 een eenhedenstelsel voor op basis van kilogram, meter en seconde?

Zijn seconde berustte op astronomische grootheden; elektrische grootheden bleven in dat stelsel nog dubbelzinnig.

Welke basiseenheid werd pas in 1971 aan het SI toegevoegd?

Het is de eenheid van hoeveelheid stof; de 14de CGPM nam haar op in het stelsel.

Als welk deel van de afstand tussen noordpool en evenaar werd de meter in 1799 vastgelegd?

De afstand werd gemeten langs het aardoppervlak op zeeniveau; een staaf van platina gaf de standaard een tastbare vorm.

Hoe worden symbolen voor grootheden geschreven om ze van eenheidssymbolen te onderscheiden?

In m = 25 kg is m de massa en kg de eenheid; die laatste staat rechtop, ook wel romein genoemd.

Waaraan was de oude, inmiddels vervallen definitie van het kilogram gekoppeld?

De nieuwe definities zijn zo gekozen dat de waarde van de eenheden binnen de vereiste nauwkeurigheid gelijk bleef.

Welke SI-eenheid wordt afgeleid uit de constante van Boltzmann?

De oude definitie van deze eenheid van temperatuur was nog aan water gekoppeld.

Op een emissielijn van welk edelgas was de definitie van de meter vóór 1983 gebaseerd?

Daarna werd de meter de afstand die licht in vacuüm in een bepaalde tijd aflegt, met een vaste waarde voor de lichtsnelheid.

In welke Franse plaats is het Bureau international des poids et mesures gevestigd?

Dit bureau beheert het SI en werd als vast orgaan opgericht door de Meterconventie.

Welk teken wordt aanbevolen als vermenigvuldigingsteken tussen eenheidssymbolen?

Zonder zo'n teken kan ms zowel milliseconde als meter maal seconde betekenen; een spatie mag ook.

Uit de constante van welke natuurkundige wordt het kilogram sinds 2019 afgeleid?

De waarde van die constante is vastgelegd op precies 6,626 070 15 × 10−34 J·s.

Welke wet stelde het SI-stelsel in Nederland in 1978 verplicht in beroep, handel en onderwijs?

In 2006 kwam er een nieuwe wet voor in de plaats; in de hele Europese Unie is het stelsel de wettelijke standaard.

Sinds welke datum gelden de in 2018 vastgestelde nieuwe definities van de SI-basiseenheden?

Sindsdien berusten alle basiseenheden uitsluitend op fundamentele natuurkundige constanten.