30 leuke feiten over Meteorologie

Hoe wordt de meteorologie in het Nederlands ook wel genoemd?

Naast algemene weersverwachtingen maakt het vak ook specifieke verwachtingen, bijvoorbeeld voor landbouw, luchtvaart en watersport.

De toename van welk gas in de atmosfeer lijkt het klimaat warmer te maken?

Menselijke activiteiten stoten stoffen uit die in de atmosfeer terechtkomen; naast opwarming kan dat lokaal ook tot luchtvervuiling leiden.

Welk verschijnsel kan door lokale luchtvervuiling ontstaan?

Het weer beïnvloedt de mens, maar omgekeerd brengen menselijke activiteiten stoffen in de atmosfeer die het weer veranderen.

Welke aan de meteorologie verwante wetenschap bestudeert het klimaat?

De meteorologie zelf concentreert zich op het actuele weer, het historische weer en de weersverwachtingen.

Wat deelt de schaal van Saffir-Simpson naar kracht in?

De indeling helpt om onderscheid te maken tussen krachtige en verwoestende orkanen en om zich beter op de te verwachten schade voor te bereiden.

Welke straling bereikt de aarde in grotere hoeveelheid als de ozonlaag wordt afgebroken?

De afbraak van de ozonlaag wordt veroorzaakt door de uitstoot van bepaalde stoffen, een van de onopzettelijke invloeden van de mens op het weer.

Welke windkracht heeft een orkaan op de schaal van Beaufort?

De Beaufortschaal werkt meestal met een gemiddelde windsnelheid over tien minuten of een uur, niet met de maximale windstoot.

Hoe kan de mens het weer opzettelijk veranderen?

Onopzettelijk beïnvloedt de mens het weer eveneens, onder meer via uitstoot die het klimaat opwarmt en de ozonlaag aantast.

Welke uitvinding uit 1843 maakte weergegevens over grote afstanden snel vergelijkbaar?

Ruim een eeuw later kwam een volgende doorbraak uit de ruimte: met weersatellieten werd weerinformatie wereldwijd beschikbaar.

Wie vond in 1643 de barometer uit?

Galileo had in de 16e eeuw al de thermometer geconstrueerd, een van de eerste nauwkeurige meetinstrumenten van het vak.

Welke natuurkundige onderzocht het verband tussen gasvolume en druk?

Ook de opkomst van de thermodynamica en de bliksemexperimenten van Benjamin Franklin brachten de meteorologie vanuit de natuurkunde vooruit.

Wie stelde in de jaren zestig de chaostheorie op na onderzoek aan de atmosfeer?

Hij begreep als eerste het chaotische karakter van de atmosfeer; de inzichten sijpelden later terug in de weersverwachting.

Welke twee factoren combineert de Saffir-Simpsonschaal voor de verwachte schade?

De werkelijke schade hangt ook af van de ligging, de bouwvoorschriften ter plekke, de begroeiing en eventuele overstromingen.

Hoe heette de eerste weersatelliet, die in 1960 werd gelanceerd?

Sindsdien zijn weersatellieten onmisbaar bij uiteenlopende verschijnselen, van bosbranden tot El Niño, en is weerinformatie wereldwijd beschikbaar.

Welk verband toonden Blaise Pascal en René Descartes aan?

Nauwkeurige meetinstrumenten bleken noodzakelijk voor verdere voortgang op meteorologisch gebied, en die kwamen pas tijdens en na de renaissance beschikbaar.

Na welk jaar werden numerieke berekeningen van de atmosfeer met computers mogelijk?

Daarvoor loste men stelsels differentiaalvergelijkingen analytisch op en verwaarloosde men relatief onbelangrijke termen.

Uit welk jaar stamt ongeveer het boek ‘Meteorologica’ van Aristoteles?

In dit werk combineerde Aristoteles waarnemingen met speculaties over de oorzaken van verschijnselen aan het firmament, en gaf zo het vakgebied zijn naam.

Wie bouwde in 1667 de anemometer voor het meten van windsnelheden?

Ruim een eeuw later, in 1780, werd de lijst van belangrijke meteorologische instrumenten volledig met een apparaat dat de luchtvochtigheid meet.

Wie stelde in 1803 een classificatie voor wolken op?

Drie jaar later, in 1806, volgde Francis Beaufort met een vergelijkbare indeling voor windsnelheden.

In welk jaar trof de hittegolf Europa die als voorbeeld geldt voor regionale weermodellen?

Regionale modellen worden ook ingezet om de gevolgen van plaatselijke grote regenval te beoordelen, zoals die van 2002 in Midden-Europa.

In welk land is een vijfpuntige cycloonschaal in gebruik die op windstoten is gebaseerd?

De Saffir-Simpsonschaal gaat daarentegen uit van de doorstaande wind en wordt niet overal ter wereld gehanteerd.

Hoe heet de modellering waarin de aarde als één samenhangend systeem wordt gezien?

In zulke modellen zijn behalve de atmosfeer ook de oceanen, de vegetatie en de menselijke invloed opgenomen.

Welke leerling van Aristoteles publiceerde het ‘Boek der tekens’?

Dit werk concentreerde zich op het voorspellen van het weer, zonder afzonderlijke verschijnselen te verklaren of naar de oorzaak te vragen.

Van welke categorie is een orkaan die in waarschuwingen ‘extremely dangerous hurricane’ heet?

Orkanen vanaf de derde categorie worden al tot de majeure orkanen gerekend.

Wie zag in 1735 als eerste dat de aardrotatie de bewegingen van de atmosfeer beïnvloedt?

Ferrel publiceerde ruim een eeuw later werk over de effecten in de atmosfeer die tegenwoordig corioliseffecten worden genoemd.

Hoeveel maal zo verwoestend als een categorie 1-orkaan is een orkaan van de hoogste categorie?

De schaal loopt steil op: categorie 2 richt 10 keer zoveel schade aan als een zwakke categorie 1, categorie 3 50 keer en categorie 4 100 keer zoveel.

Waarmee bracht Gustave-Gaspard Coriolis in 1835 het later naar hem genoemde effect in verband?

Hij dacht daarbij aan een waterrad of een machine met bewegende onderdelen; omdat hij het principe als eerste beschreef, kreeg het effect zijn naam.

Over welke periode middelt de Wereld Meteorologische Organisatie de continue windsnelheid?

De meting gebeurt op een hoogte van 10 meter; de meeste weerbureaus volgen deze aanbeveling van de WMO.

In welk jaar publiceerde Ferrel zijn werk over de effecten die nu corioliseffecten heten?

Met deze effecten kan de richting waarin de wind draait worden verklaard, al bleek later dat Coriolis het principe eerder had beschreven.

Onder welke dakhoek kan een versterkt stenen huis de zwaarste orkanen doorstaan?

Het dak mag dan geen enkel overhangend stuk hebben en de ramen moeten van orkaanbestendig veiligheidsglas zijn of met rolluiken zijn afgesloten.