30 leuke feiten over Mitochondriën

Via welk metabool proces zetten mitochondriën energie om voor de cel?

Het organel is door twee membranen omsloten en komt voor in de eukaryote cel.

Welke cellen bevatten door hun grote energiebehoefte relatief veel mitochondriën?

De mitochondriën van zulke cellen hebben bovendien meer plooien in hun binnenste membraan, wat het vermogen om ATP te maken vergroot.

Hoe heet de ruimte die door de binnenste membraan van een mitochondrion wordt omsloten?

Deze ruimte bevat ongeveer twee derde van al het eiwit van het organel, waaronder honderden enzymen.

Hoe heten de plooien van de binnenste membraan van een mitochondrion?

De plooien vergroten het oppervlak van de membraan en daarmee het vermogen om ATP te produceren.

In bijna alle organismen van welke groep komen mitochondriën voor?

Aantal en plaats van de organellen verschillen wel sterk per celtype.

Welk organel van plantencellen heeft net als het mitochondrion een dubbele membraan?

Voor beide organellen geldt dezelfde verklaring: ze zouden afstammen van ooit vrijlevende bacteriën.

Hoe heet de gedeeltelijke afbraak van glucose tot pyruvaat in het cytoplasma?

Bij deze stap wordt één molecuul glucose gesplitst in twee moleculen pyrodruivenzuur, nog buiten de mitochondriën.

Aan welke stof draagt de elektronentransportketen de redoxenergie uit NADH en FADH2 over?

De overdracht verloopt in verschillende stappen, zodat de energie in kleine porties vrijkomt.

Welke theorie verklaart mitochondriën als oorspronkelijk vrijlevende bacteriën?

De voorouders gingen al vroeg in de evolutie in symbiose leven binnen de cellen van een gastheer.

Tot welke twee stoffen breekt aerobe dissimilatie in het mitochondrium pyruvaat volledig af?

De eerste stap, de splitsing van glucose, heeft zelf geen O2 nodig en geldt daarom als anaerobe dissimilatie.

Hoeveel micrometer bedraagt de diameter van een mitochondrion ongeveer?

In een cel met een grote energiebehoefte liggen er relatief veel van deze kleine organellen in het cytoplasma.

Welke deeltjes pompt de elektronentransportketen over de binnenste mitochondriale membraan?

Zo ontstaat een sterke elektrochemische gradiënt, waarvan de energie wordt gebruikt om ATP te maken uit ADP en anorganisch fosfaat.

Welke vorm hebben mitochondriën in het traditionele beeld dat 3D-microscopie in twijfel trok?

Met die techniek zijn ook netwerkachtige mitochondriën gevonden.

In welk weefsel wordt het protonkanaal thermogenine voornamelijk gevonden?

Het kanaal ontkoppelt de ATP-synthese, zodat de energie vrijkomt als warmte zonder dat het lichaam hoeft te rillen.

Waar bevinden de mitochondriën zich in een zaadcel?

In levercellen liggen ze juist talrijk en verspreid door de hele cel.

Welk afvalproduct van de eiwitstofwisseling ontgiften mitochondriën in levercellen?

Zulke taken komen alleen in bepaalde celtypen voor; een mutatie in de betrokken genen kan een mitochondriale ziekte geven.

Welke stof is het primaire substraat dat de citroenzuurcyclus in wordt gevoerd?

De cyclus oxideert deze stof tot koolstofdioxide en levert daarbij NADH, FADH2 en een molecuul GTP.

Welk geneesmiddel activeert net als lichaamsbeweging het enzym AMPK?

Ook een beperkt dieet zet dit enzym aan, dat de vervanging van beschadigde mitochondriën op gang brengt.

Welke membraaneiwitten vormen kanalen in de buitenste membraan van een mitochondrion?

Dankzij deze kanalen kan onder meer ATP het mitochondrion verlaten naar de rest van de cel.

Hoeveel keer zo groot als de buitenste membraan is de binnenste in typische levermitochondriën?

In cellen met een nog grotere vraag naar ATP, zoals die van spieren, is de binnenste membraan nog sterker geplooid.

Welk radicaal ontstaat als elektronen in de ademhalingsketen voortijdig O2 reduceren?

Zulke radicalen kunnen oxidatieve stress veroorzaken en worden in verband gebracht met het verouderingsproces.

Hoeveel vetzuren bevat het fosfolipide cardiolipine uit de binnenste mitochondriale membraan?

Dit ongewone fosfolipide werd in 1942 ontdekt in koeienharten en komt ook voor in bacteriële plasmamembranen.

Na een daling van het cellulaire energieniveau met hoeveel procent wordt het enzym AMPK actief?

Zo'n daling treedt op bij beschadigde mitochondriën of wanneer het glucoseniveau in de cel zakt.

Welke organellen laat de factor TFEB aanmaken om beschadigde mitochondriën op te ruimen?

Dezelfde signaalroute zet de cel ook aan tot het maken van vervangende mitochondriën.

Welk enzym van de citroenzuurcyclus is als enige aan de binnenmembraan gebonden?

De overige enzymen van de cyclus liggen in de vloeistof binnen de binnenste membraan.

Welke van deze termen is een andere benaming voor mitochondriën?

Ook de namen chondriomieten en chondrioconten zijn in omloop; het meervoud is zowel mitochondriën als mitochondria.

In welk jaar werd het warmte-eiwit thermogenine ontdekt?

Het eiwit van 33 kDa zit in een weefsel dat vooral aan het begin van het leven en bij dieren in winterslaap voorkomt.

Tot hoeveel dalton kunnen moleculen vrij door de buitenste mitochondriale membraan diffunderen?

Daardoor is de concentratie van ionen en suikers tussen de twee membranen gelijk aan die in het cytosol.

Van welke cofactor is octanoyl-ACP, het bekendste eindproduct van mtFASII, het startsubstraat?

Via deze cofactor beïnvloedt de mitochondriale vetzuursynthese belangrijke enzymcomplexen in het energiemetabolisme.

Welk eiwit wikkelt zich als een strop rond een mitochondrion om het uit elkaar te halen?

Het eiwit wordt opgeroepen door MFF, de mitochondriale splijtingsfactor.