29 leuke feiten over Natuur

De hoeveelste planeet vanaf de Zon is de Aarde?

De atmosfeer van de Aarde is sinds haar ontstaan voortdurend en aanmerkelijk veranderd, mede door de activiteit van primitieve organismen.

Ongeveer welk deel van het aardoppervlak bestaat uit oceanen?

Die oceanen met zout water vormen een complex stroomsysteem; de rest van het oppervlak bestaat uit continenten en eilanden.

Hoe noemt men natuur die niet door menselijke activiteit is beïnvloed?

Zulke gebieden gelden als belangrijk voor ecologisch onderzoek en worden ook om culturele, spirituele en esthetische redenen gewaardeerd.

Op welk halfrond bevindt zich het grootste deel van het bewoonde land?

Het klimaat kent twee grote poolgebieden, twee smalle gematigde zones en brede tropische en subtropische stroken rond de evenaar.

Welke natuurkracht houdt materie op grote schaal bij elkaar?

Op de allerkleinste schaal doet een andere kracht het werk: die bindt quarks tot protonen en neutronen.

Welke winden maken grote hoeveelheden energie vrij?

Ook onweer hoort bij de krachtige weersverschijnselen: het produceert bliksem en gaat vaak gepaard met neerslag.

Wat is een oorzaak van de afname van het aantal soorten in de afgelopen eeuw?

Ook jacht wordt genoemd als menselijke activiteit die soorten doet verdwijnen, naast de natuurlijke wisselwerking van evolutie en uitsterven.

Hoe heet het deel van de atmosfeer, hydrosfeer en vaste Aarde waar leven voorkomt?

Biotische en abiotische processen beïnvloeden elkaar daar en vormen samen een ecosysteem in dynamisch evenwicht.

Welke twee elementen ontstonden als eerste uit de elementaire deeltjes na de oerknal?

Pas zo'n 200 miljoen jaar later konden uit dit materiaal de eerste sterren en sterrenstelsels worden gevormd.

Volgens welke theorie staan ruimte en tijd niet los van elkaar?

De natuurkunde beschrijft het universum als een geheel van drie ruimtelijke dimensies plus de tijd als vierde dimensie.

Waardoor ontstaan de seizoenen?

Diverse levensvormen zijn afhankelijk van de seizoensgebonden variaties van het weer; het leven past zich aan of sterft uit.

Hoe lang geleden ontstond het heelal in de oerknal?

Het heelal begon als een heet, puntvormig begin met een oneindige dichtheid en temperatuur, en dijt sindsdien uit terwijl het afkoelt.

Uit hoeveel dimensies bestaat het model waarmee de natuurkunde het universum beschrijft?

Naast lengte, breedte en hoogte telt het model de tijd als dimensie mee: de duur van gebeurtenissen.

Wat brengt het magnetisch veld van de Aarde voort?

Het binnenste van de planeet is actief; de aardkorst bestaat uit schollen die over de onderliggende aardmantel schuiven.

Welke twee woestijnen gelden als voorbeelden van ongerepte natuur?

Andere voorbeelden zijn delen van de toendra, de taiga, regenwouden, het Tibetaans Hoogland en de Australische outback.

In welk land stond bij natuurbehoud de ongerepte natuur centraal, anders dan in Europa?

In Nederland, België, Duitsland en Engeland draaide natuurbehoud juist veelal om landschappen die door mensen zijn bewerkt.

Welk aandeel van de totale biomassa op aarde is plantaardig?

Meer dan de helft van alle soorten organismen leeft bovendien parasitair, dus ten koste van andere organismen.

Welke twee schilders probeerden in de Romantiek de natuur in schilderijen vast te leggen?

Vóór die tijd toonden schilderijen vooral religieuze taferelen; het verheerlijken van het landschap werd daarna een aspect van de westerse cultuur.

Hoeveel dier- en plantensoorten zijn er wetenschappelijk beschreven?

Schattingen van het werkelijke aantal soorten lopen uiteen van enkele miljoenen tot ruim over de 50 miljoen.

Wiens poëzie beschrijft bewondering voor een natuur die voorheen als gevaarlijk gold?

In diezelfde periode ontstond in de westerse cultuur het idee dat ongerepte natuur een intrinsieke waarde heeft.

Sinds wanneer groeide in het westen de natuurbeschermingsbeweging?

Meestal wezen overheden bepaalde gebieden aan als natuurreservaat of nationaal park; in Europa ging het vaak om door de mens bewerkte landschappen.

Tijdens welke Chinese dynastie ontstond de traditie om landschappen af te beelden?

Het realisme was een belangrijk aspect van de Chinese schilderkunst en had grote invloed op de kunsten in de rest van Azië.

Vanaf wanneer worden via rewilding-projecten gebieden aan de natuur overgelaten?

Aan het eind van de twintigste eeuw groeide het besef dat het maken van ongerepte natuur niet eenvoudig is, mede door de opwarming van de Aarde.

Welke Franse wiskundige sprak over de diepere schoonheid van de harmonieuze ordening?

Volgens hem kan alleen een pure intelligentie die ordening van de delen werkelijk begrijpen.

In welk decennium kregen bomen en rivieren in het Amerikaanse milieurecht een subjectief recht?

De redenering: als bedrijven rechten kunnen krijgen, dan ook natuurlijke objecten. Sinds begin deze eeuw is dat in sommige landen wet.

Welk begrip geeft aan dat veel ecosystemen onvermijdelijk door mensen beïnvloed zijn?

Het begrip ontstond toen duidelijk werd dat de opwarming van de Aarde door menselijke invloed het herstellen van ongerepte natuur bemoeilijkt.

Hoeveel procent van het aardoppervlak was in 2003 aangewezen als beschermd gebied?

Naar schatting is tussen de 20 en 50% van het aardoppervlak grotendeels ongerepte natuur, waarvan dus maar een deel bescherming geniet.

In welke eeuw stelde kunstenaar Shi Erji zijn lijst van twaalf te vermijden dingen op?

Op die lijst stond onder meer een tafereel zonder enige plaats die door de natuur ontoegankelijk is gemaakt.

Hoeveel biomassa bevat de Aarde?

Verreweg het grootste deel van die biomassa is plantaardig; dierlijk leven is sterk afhankelijk van planten.