30 leuke feiten over Russische Revolutie: van tsaar tot Sovjet-Unie

Welke tsaar gaf Rusland met Sint-Petersburg een nieuwe hoofdstad?

Midden in de Neva liet hij een vesting bouwen. Die werd het symbool van het autocratische bewind en huisvestte een beruchte gevangenis voor politieke gevangenen.

Welke dynastie regeerde sinds 1613 over Rusland?

In dat jaar boden de bojaren de kroon aan Michaël I aan. Zijn nazaten breidden het rijk daarna in alle windrichtingen uit.

Hoe heette het parlement dat de tsaar na de Revolutie van 1905 moest instellen?

Nieuwe wetten moesten door dit parlement worden bekrachtigd, maar de tsaar hield het recht om het op ieder gewenst moment te ontbinden.

Hoe keerde Lenin in april 1917 met Duitse hulp terug uit ballingschap?

Verzegeld wilde zeggen dat de Duitsers geen paspoorten controleerden. Hun regering hoopte dat Lenin Rusland tot vrede met de Centralen zou bewegen.

Naar welke stad is de vrede genoemd die de bolsjewieken op 3 maart 1918 ondertekenden?

Lenin dreigde op te stappen als het Centraal Comité niet instemde. Na de Duitse capitulatie in november verklaarden de bolsjewieken het verdrag niet meer van toepassing.

In welk jaar werd de Sovjet-Unie opgericht?

De unie begon met vier sovjetrepublieken: de Russische, de Wit-Russische, de Oekraïense en de Transkaukasische.

Waarom veranderde de tsaar de naam Sint-Petersburg in Petrograd?

In de Eerste Wereldoorlog vocht Rusland aan geallieerde kant tegen Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk.

Onder wiens leiding werden de Rode Gardes omgevormd tot het Rode Leger?

Het nieuwe leger had veel last van desertie: van de eerste 275.000 boeren die werden opgeroepen, kwamen er maar 40.000 opdagen.

Welke kruiser schoot losse flodders af vlak voor de aanval op het Winterpaleis?

Rond twee uur ’s nachts drongen de bestormers de ministerraadkamer binnen. Ze arresteerden alle ministers, behalve de afwezige premier Kerenski.

In welk jaar stierf Lenin na een lang ziektebed?

Lenin overleed op 21 januari. Een aanslag in 1918 had hij nog overleefd.

Welke kalender voerde de communistische regering van Rusland begin 1918 in?

Op 31 januari volgde daardoor meteen 14 februari. Door de oude telling viel ook de Februarirevolutie in West-Europa pas in maart.

Welke campagne begonnen de bolsjewieken in 1918 na de mislukte aanslag op Lenin?

Het decreet erover verscheen op 5 september. Volgens de officiële pers werden in de eerste twee maanden duizenden mensen zonder proces geëxecuteerd.

In welk jaar schafte tsaar Alexander II de lijfeigenschap af?

Veel verbetering bracht het niet: de boeren moesten schadevergoeding aan de edellieden betalen en bezaten samen slechts een derde van het land.

Welke dag was het op 23 februari 1917 (oude stijl), toen in Petrograd de stakingen begonnen?

Vrouwen demonstreerden in het centrum voor gelijke rechten, arbeidsters staakten tegen het broodtekort. Aan het eind van de middag deden ongeveer 100.000 mensen mee.

In welke vlootbasis kwamen matrozen in maart 1921 in opstand tegen de communisten?

De matrozen eisten onder meer persvrijheid en gelijke rantsoenen voor alle arbeiders. Op 18 maart gaven de opstandelingen zich over.

Welk programma maakte Lenin kort na zijn aankomst in Petrograd in 1917 bekend?

Lenin eiste de nationalisatie van alle land, de banken en het grootkapitaal. De meeste leidinggevende bolsjewieken waren er aanvankelijk tegen.

Welke opperbevelhebber gaf in augustus 1917 zijn troepen opdracht Petrograd in te nemen?

Spoorwegpersoneel saboteerde het spoor en socialistische agitatoren haalden de soldaten over om te stoppen. Op 1 september werd de generaal gearresteerd.

Wie pleegde op 30 augustus 1918 een mislukte aanslag op Lenin?

De dader was sociaal-revolutionair. Haar partij erkende de regering van de bolsjewieken niet als legitiem.

Wat schafte het Al-Russische Sovjetcongres op 26 oktober 1917 af, tot woede van Lenin?

Lenin was niet bij de vergadering aanwezig. De Voorlopige Regering had dezelfde straf eerder dat jaar ook al eens geschrapt.

Met welke buitenlandse troepenmacht raakten de bolsjewieken in mei 1918 in conflict?

De ongeveer 35.000 man wilden via Vladivostok naar Frankrijk om verder te vechten tegen Oostenrijk-Hongarije. Hun botsing geldt vaak als het begin van de burgeroorlog.

Welke anarchistenleider vocht in Oekraïne ook tegen de nationalisten van Symon Petljoera?

Zijn Zwarte Leger wordt tot het zogenoemde Groene Leger gerekend: groepen van vooral boeren die zowel tegen de Roden als tegen de Witten vochten.

Welke organisatie pleegde op 1 maart 1881 de dodelijke aanslag op tsaar Alexander II?

De naam betekent Volkswil. De daders gooiden twee bommen naar de keizerlijke koets; de opvolger van de tsaar sloeg daarna hard terug.

Onder welke afkorting stond de Raad van Volkscommissarissen van Lenin bekend?

Al in november 1917 gaf dit orgaan zichzelf de macht om wetten aan te nemen zonder voorafgaande toestemming van het Sovjetcongres.

Hoeveel miljoen inwoners telde het Russische Rijk rond 1900 ongeveer?

Volgens de volkstelling van 1897 waren de 56 miljoen Russen de grootste nationale groep, maar toch een minderheid binnen het rijk.

Hoeveel procent van zijn kolenmijnen verloor Rusland door het vredesverdrag van maart 1918?

Rusland raakte ook 55 miljoen inwoners kwijt, ruim een derde van de bevolking, en meer dan de helft van zijn industrieondernemingen.

Op hoeveel doden wordt het totale dodental van de Tambov-opstand geschat?

De opstand begon in 1920 in het dorp Kamenka, waar boeren zich met hooivorken en geweren verzetten tegen een brigade die graan kwam vorderen.

Wie zat in januari 1918 de Russische Grondwetgevende Vergadering voor?

De vergadering verwierp het belangrijkste bolsjewistische wetsvoorstel met 237 tegen 146 stemmen. De volgende middag kwam geen afgevaardigde het gebouw meer in.

Welke Turk leidde de Basmatsjiopstand tegen de bolsjewieken en kwam daarbij om?

Hij sneuvelde in augustus. De laatste islamitische rebellen van deze opstand werden pas twee jaar na zijn dood verslagen.

Hoeveel bolsjewieken zaten in juni 1917 op het eerste Al-Russische congres van Sovjets?

Het congres telde meer dan 800 afgevaardigden. Sociaal-revolutionairen en mensjewieken vormden met afstand de grootste groepen.

Welke Britse historicus vergeleek de Russische Revolutie met de islamitische veroveringen?

Dertig tot veertig jaar na de omwenteling leefde een derde van de mensheid onder regimes die een afspiegeling waren van het bewind van de Sovjetpartij.