30 leuke feiten over Sociologie

Wat bestudeert de sociologie in de eerste plaats?

Het vak kijkt daarbij vooral naar de politieke, culturele, religieuze en economische kanten van menselijke samenlevingen.

Welke wetenschappen onderzoeken de wetten van de dode en de levende materie?

Daartegenover staat de groep vakken waartoe de sociologie hoort: die bestudeert de mens in zijn relatie tot anderen.

Van welk hulpmiddel maakt kwantitatief sociologisch onderzoek vooral gebruik?

Met grote databases zoals Eurobarometer of PISA toetsen onderzoekers zo hun hypothesen.

Wat moet een steekproef zijn voor de populatie waarover men uitspraken wil doen?

Daarmee hangt de vraag samen of wel alle relevante variabelen in het onderzoek zijn opgenomen.

Door welke denker laten de aanhangers van de conflictsociologie zich inspireren?

Zij benadrukken de rol van onevenwichtige machtsrelaties en de conflicten die steeds opnieuw tussen groepen in de samenleving ontstaan.

In hoeveel hoofdgroepen worden de methodologieën van de sociologie samengevat?

Kwalitatief en kwantitatief onderzoek stonden oorspronkelijk gewoon naast elkaar.

Welke term overkoepelt de disciplines die de maatschappij of de menselijke cultuur bestuderen?

Onderzoek op dit terrein kwam voort uit de sociologie, maar heeft inmiddels een zekere mate van autonomie verworven.

Tot in welke eeuw gaat de geschiedenis van de sociologie als academische discipline terug?

Denkers hielden zich al veel langer met vergelijkbare onderwerpen bezig.

Welk begrip kenmerkt de huidige sociologie, die niet één juiste theorie en methode kent?

Het vak is onder te verdelen in verschillende theoretische en methodologische scholen, die naast elkaar bestaan.

Op welke basis selecteert kwantitatief onderzoek zijn respondenten?

Dankzij de wetten van de kansverdeling zegt zo'n steekproef dan iets over de hele populatie.

Welke grondlegger wil dat de socioloog uitgaat van sociale feiten die het individu overstijgen?

Zulke feiten hebben een dwingend karakter en gaan aan het individu vooraf.

Welke grondlegger van de sociologie benadrukt individuen en de intenties achter hun gedrag?

In die visie zijn sociale verhoudingen alleen te begrijpen vanuit de observatie van het individu.

Volgens welk model benadrukken sociologen vooral sociale cohesie en sociale orde?

De tegenhanger is het conflictmodel, dat maatschappelijke conflicten centraal stelt.

Welk type wetenschap is de sociologie, die theorie combineert met studies en experimenten?

Zowel in theorie als in methodologie worden in het vak verschillende benaderingen naast elkaar gebruikt.

Hoe heet een gekleurde selectie van respondenten bij kwantitatief onderzoek in het Engels?

Andere problemen die zich bij dit soort onderzoek voordoen zijn non-respons en ruis.

Welke techniek toont of er significante verbanden tussen variabelen bestaan?

De variabelen komen uit gegevensbanken met de resultaten van grootschalige steekproeven.

Welk Engels begrip voor handelingsvermogen staat in de sociologie tegenover 'structure'?

Het twistpunt is of het individu de maatschappelijke structuren vormgeeft, of dat die structuren juist het doen en laten van het individu bepalen.

Hoe heet het terugbrengen van veel gegevens tot een kleiner aantal kernvariabelen?

De techniek wordt onder meer toegepast in de factoranalyse en de hoofdcomponentenanalyse.

Hoe heet het doorgeven van machtsrelaties van generatie op generatie in de conflictsociologie?

In deze benadering is de sociale orde zelf een product van dat proces, waarbij telkens nieuwe conflicten tussen groepen ontstaan.

Op de opkomst van welke staatsvorm reageerde de moderne academische sociologie?

Ook kapitalisme, verstedelijking, rationalisatie en secularisering riepen de nieuwe wetenschap in het leven.

Onder welke noemer vallen de etnomethodologie en het symbolisch interactionisme?

Ook de fenomenologische sociologie hoort bij deze richting, die vertrekt vanuit het individu en zijn bedoelingen.

Welke socioloog ontwikkelde net als Talcott Parsons een sociale systeemtheorie?

Die systeemtheorieën horen bij de denkrichting die gedrag verklaart uit structuren, net als het structureel functionalisme en het structuralisme.

Welk soort studie staat in kwantitatief onderzoek tegenover de dwarsdoorsnede-studie?

De keuze moet steeds theoretisch worden beargumenteerd, net als de vraag of de steekproef uit de databank geschikt is.

Welke school past net als Ralf Dahrendorf het conflictmodel toe op economische klassen?

Hetzelfde model wordt ook toegepast op strijdvelden als racisme en vrouwenemancipatie, waarover Stuart Hall en Judith Butler publiceren.

Welke socioloog ontwikkelde de theorie van het communicatieve handelen?

Net als de structuratietheorie van Anthony Giddens en de actor-netwerktheorie van Bruno Latour wil deze theorie oude breuklijnen overbruggen.

Welke postmoderne socioloog gaat net als Jean Baudrillard uit van het conflictmodel?

Het conflictmodel ziet de sociale orde als uitkomst van ongelijke machtsverhoudingen tussen groepen.

Bij welke steekproef kiest de onderzoeker respondenten actief, maar op verantwoorde gronden?

Zo ondervangt kwalitatief onderzoek het bezwaar dat zijn steekproef te klein is om er algemene conclusies uit te trekken.

De vele reacties tegen welke stroming zorgden ervoor dat de sociologie sterk diversifieerde?

Een historisch sleutelprobleem dat in het vak steeds terugkeert, is het debat over de relatie tussen structuur en handelen.

Welke techniek gaat kleuring van de respondentselectie in kwalitatief onderzoek tegen?

Een ander vraagstuk is de interpretatie van kwalitatieve data, die uiteenlopender en minder duidelijk zijn dan kwantitatieve data.

Welke software helpt bij kwalitatief onderzoek om teksten te coderen?

Voor qualitative comparative analysis, afgekort QCA, bestaat het programma Tosmana.