30 leuke feiten over Steekmuggen

In welk soort gebied komen steekmuggen als enige niet voor?

Door de opwarming van de aarde wordt het verspreidingsgebied van veel soorten groter; de malariamug rukt zo op naar het noorden.

Waarmee voeden mannelijke steekmuggen zich uitsluitend?

Alleen de vrouwtjes steken: zij hebben de eiwitten uit bloed nodig om eitjes te kunnen leggen, een paar honderd per bloedmaaltijd.

Welk afweermiddel zit in veel populaire antimuggenproducten?

Bij te hoge concentraties tast het middel ook de menselijke slijmvliezen aan, en bij bepaalde longaandoeningen ligt die grens aanzienlijk lager.

Welk virus kan door geen enkele muggensoort worden verspreid?

De muggenbeet zelf is niet gevaarlijk, maar de organismen in het speeksel van de mug wel.

Waar komt de malariamug, anders dan velen beweren, niet op af?

Onderzoekers proberen muggen daarom massaal te lokken met een geurcocktail van aceton, melkzuur en het zweet van zweetvoeten.

Waarmee vangen mannelijke steekmuggen het gezoem van de vrouwtjes op?

Het gezoem is een lokroep: steekmuggen leven in het donker en gebruiken geluid om elkaar te kunnen vinden.

Aan welke geur hebben steekmuggen een hekel?

Die geur zorgt ervoor dat ze het menselijk lichaam niet goed meer kunnen waarnemen; een extract van citroenmelisse werkt daarom verwarrend.

Waar in het water zijn steekmuggenlarven meestal te vinden?

Daar is de concentratie zuurstof het hoogst; bij verstoring duiken de larven al kronkelend onder.

Welke aquariumvis wordt in de tropen graag ingezet om muggenlarven op te eten?

In Nederland worden daarvoor de zonnebaars of de Amerikaanse hondsvis gebruikt, omdat die zich zeer snel voortplanten.

Welke kaas lokt de malariamug volgens Ig Nobel-bekroond onderzoek even sterk als zweetvoeten?

Twee Nederlandse onderzoekers kregen er in 2006 de Ig Nobelprijs voor de biologie voor; het blad Nature weigerde het artikel te plaatsen.

Hoeveel inheemse soorten steekmuggen zijn er in de Lage Landen bekend?

De gewone steekmug is van al die soorten de meest algemene; daarnaast duiken geregeld exoten op die zich hier nauwelijks permanent kunnen vestigen.

Hoe lang moet water blijven staan om muggenlarven tot ontwikkeling te laten komen?

Daarom helpt het om vogelbadjes, regentonnen, oude banden en dakgoten regelmatig te legen of te verversen.

Welk land werd in augustus 2021 door de WHO malariavrij verklaard?

De ziekte was daar toen vier jaar lang niet meer geconstateerd.

Hoe vaak legt een vrouwtjessteekmug ongeveer eitjes?

Per bloedmaaltijd kan ze een paar honderd eitjes leggen; de larven groeien altijd op in water.

Wat voorkomt het soortspecifieke zoemgeluid van vrouwelijke steekmuggen?

Het gezoem is vooral goed hoorbaar als de mug dichtbij komt en hangt rechtstreeks samen met de voortplanting.

Voor welke dieren is de door muggen verspreide veeziekte blauwtong vooral gevaarlijk?

Ook koeien kunnen ziek worden en vertonen symptomen, maar onder hen is de sterfte duidelijk lager.

Waaraan danken rode muggenlarven hun kleur?

Deze larven leven op de bodem, waar minder zuurstof is, en komen slechts af en toe omhoog gekronkeld om adem te halen.

Van welke muggenfamilie zijn de rode muggenlarven afkomstig?

Steekmuggenlarven zijn juist zwart en filteren kleine eencellige algjes en diertjes uit het water.

Hoe spoort de gewone steekmug zoogdieren en vogels in eerste instantie op?

Geuren en warmteverschillen merkt de mug pas op als ze dichterbij is; menselijk zweet bevat naar schatting 300 tot 400 verschillende stoffen.

Wie financiert het onderzoek naar een geurcocktail die malariamuggen in vallen lokt?

Deze liefdadigheidsorganisatie werd opgericht door Bill Gates en zijn ex-vrouw.

Hoeveel mensen raken jaarlijks besmet met een ziekte die door steekmuggen wordt verspreid?

Wereldwijd zijn steekmuggen verantwoordelijk voor de dood van 1 op de 17 mensen; in Nederland en België blijven ze hooguit irritant.

Voor welke toepassing geldt een uitzondering op het internationale verbod op DDT?

De WHO beveelt die toepassing zelfs aan; het middel breekt slecht af en blijft jarenlang in de natuur actief.

Hoeveel soorten steekmuggen zijn er wereldwijd beschreven?

Daarvan zijn er 36 in Nederland waargenomen; de meeste soorten zijn 's nachts actief.

Onder welke bijnaam stond kinine bekend omdat een kloosterorde het naar Europa bracht?

Kinine wordt nog steeds veel gebruikt bij gecompliceerde malaria tropica, vaak per injectie, al neemt de resistentie in Zuidoost-Azië toe.

Hoeveel mensen sterven er volgens historicus Timothy Winegard jaarlijks door muggen?

Winegard schat het aantal muggen op zo'n 110 biljoen en stelt dat muggenepidemies militaire en civiele catastrofes hebben veroorzaakt.

Welk deel van de muggen is binnen twee weken dood na besmetting met Beauveria bassiana?

De overlevers vliegen slechter, eten slecht en de parasieten die ze meedragen ontwikkelen zich langzamer.

Tot hoeveel geslachten behoren de steekmuggen die zich in Nederland gevestigd hebben?

Het Nederlands Soortenregister telt 34 gevestigde soorten; het grootste geslacht levert er in zijn eentje 11.

Welke nationaliteit heeft muggenhistoricus Timothy Winegard?

Winegard wijst ook op het nut van muggen als bestuivers en als voedsel voor vleermuizen, vogels en vissen.

In welk Afrikaans land wordt DDT sinds 2006 met goedkeuring van de WHO weer ingezet?

Het middel werkt zelfs tegen resistente muggen, omdat ze worden afgeschrikt zodra ze het insecticide waarnemen.

Tot welk geslacht behoren de meeste exotische steekmuggen in de Lage Landen?

Deze exoten kunnen zich bijna niet permanent in onze omgeving vestigen; tot hetzelfde geslacht behoren ook de tijgermug en de gelekoortsmug.