30 leuke feiten over Tsunami

Waardoor worden tsunami's in open zee meestal veroorzaakt?

In open zee valt zo'n golf nauwelijks op; pas bij de kust wint hij aan hoogte.

Rond welke oceaan komen tsunami's het meest voor?

Langs alle randen van deze oceaan zorgt platentektoniek voor veelvuldige aardbevingen.

Wat betekent het Japanse woord tsunami letterlijk in het Nederlands?

In het Nederlands wordt het woord uitgesproken als tsoenami; de golf overspoelt de kuststrook onverwacht.

In welke vulkanisch en seismisch zeer actieve zone ligt Japan?

Aardbevingen zijn er niet ongewoon: in 1995 kostte de aardbeving van Kobe aan meer dan 6.000 mensen het leven.

Waardoor ontstaat een stormvloed, anders dan een tsunami?

Een stormvloed kan tot anderhalve dag duren en de gevolgen zijn soms catastrofaal.

Wat doet de zee vlak voor een tsunami als eerst een golfdal de kust bereikt?

Vissen komen dan op het droge te liggen en er duiken voorwerpen op die anders nooit te zien zijn.

Hoe verandert de snelheid van een tsunami wanneer hij ondiep water bij de kust bereikt?

Tegelijk wordt de golf hoger, tot enige tientallen meters boven de normale vloedlijn.

Welke hoge vloed ontstaat regelmatig door de zwaartekracht van maan en zon?

Zo'n vloed hoort bij het getij en heeft geen dramatische gevolgen voor kustbewoners.

Nabij welk Indonesisch eiland deed zich in december 2004 een enorme tsunami voor?

Bij een grote beving kan het golffront van een tsunami tot honderden kilometers breed zijn.

In welke richting moet veel water plots verplaatst worden om een tsunami te doen ontstaan?

Dat kan door een beving gebeuren, maar ook door een vulkanische uitbarsting onder zee of vlak aan zee.

Welke mogelijke oorzaak van een tsunami geldt als zeer zeldzaam?

Vaker gaat het om een beving of om een vulkaan, eventueel met een gloedwolk die langs de helling de zee in raast.

Wat vernielde de tsunami in kerncentrale Fukushima I, waardoor de koeling uitviel?

De generatoren kwamen onder water te staan; de koeling op accu's stopte na enkele uren doordat de accu's leeg waren.

Tot waar reikt de waterbeweging van een tsunami in de diepte?

Een windgolf is alleen aan het oppervlak te merken; in een tsunami zit daardoor veel meer energie opgeslagen.

Hoe hoog is een tsunamigolf doorgaans wanneer hij op open zee ontstaat?

De golflengte is daarentegen enorm: tot honderden kilometers.

Voor de kust van welk Japans eiland deed de zware beving van 11 maart 2011 zich voor?

Het epicentrum lag op circa 130 km ten oosten van de stad Sendai.

Bij hoeveel reactoren van kerncentrale Fukushima I smolt in 2011 de kern?

Door de serie ongelukken kwam een aanzienlijke hoeveelheid radioactief materiaal vrij en werd de nucleaire noodtoestand uitgeroepen.

Welk bedrijf zette na de Japanse ramp van 2011 de site Person Finder in voor vermisten?

De hulpverlening werd ernstig gehinderd doordat wegen, spoorwegen en waterleidingen zwaar beschadigd waren.

Van welke grootheid hangt de snelheid van een tsunamigolf af?

In de formule staat ook de valversnelling van 9,81 m/s²: de golfsnelheid is de wortel uit het product van beide.

Op welke magnitude werd de kracht van de Japanse beving van maart 2011 vastgesteld?

Het was de krachtigste beving ooit in Japan gemeten; aanvankelijk werd een lagere momentmagnitude gemeld.

Hoelang na het droogvallen van de kust komt de top van de tsunami onvermijdelijk?

Wie dit ziet gebeuren, moet meteen naar hoger gebied vluchten in plaats van op zoek te gaan naar vis of waardevolle voorwerpen.

Welk zeedier graast in ondiep kustwater en is daardoor kwetsbaar voor tsunami's?

Niet alleen mensen, bomen en gebouwen worden getroffen, maar ook dieren die vlak voor de kust leven.

Waardoor kunnen levende kolonies koraaldiertjes na een tsunami verstikken?

Koraalriffen kunnen door een tsunami ook rechtstreeks ernstig beschadigd worden.

Welke aardplaat schoof bij de Japanse beving van 2011 onder de Noord-Amerikaanse Plaat?

Door dezelfde beweging wordt onder meer de Marianentrog gevormd.

Hoeveel meter hoog worden tsunami's door bevingen in het Noordzeegebied zelf hooguit?

Aardbevingen in dit gebied zijn van geringe sterkte; in de Middellandse Zee komen middelgrote tsunami's vaker voor.

Waardoor dempt een kleine tsunami in de ondiepe zuidelijke Noordzee sterk uit?

Zo'n golf breekt al op tientallen kilometers uit de kust.

Hoe communiceren waterdrukmeters diep in de oceaan met de boeien die erboven drijven?

De meters hangen op grote diepte, waar windgolven niet reiken en de drukverschillen door het getij volkomen voorspelbaar zijn.

Vanaf welke hoogte in meters is een tsunami volgens een voorstel uit 2014 een megatsunami?

Een strikte wetenschappelijke definitie bestaat niet; het voorstel noemt daarnaast een amplitude van 50 meter.

Welke aardverschuiving veroorzaakte de grootste bekende tsunami in de Noordzee?

Langs de kust van de zuidelijke Noordzee worden geen hoog oprijzende tsunami's verwacht.

Sinds welk jaar bestaat het DART-systeem, dat tsunami's diep in de oceaan opspoort?

De afkorting staat voor Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunamis; in 2004 verkeerde het systeem nog in een experimenteel stadium.

Volgens welk transliteratiesysteem is tsunami de romaji-schrijfwijze van 津波?

Het woord kan ook in hiragana (つなみ) en katakana (ツナミ) worden geschreven.