30 leuke feiten over Witte dwergen

Wat vindt er in het binnenste van een witte dwerg niet meer plaats?

Een witte dwerg is een van de mogelijke eindfasen van een ster die aan het einde van haar levenscyclus is gekomen.

Tot welk soort ster zwelt een ster eerst op voordat ze een witte dwerg wordt?

Daarbij stoot de ster een deel van haar materie af; alleen de kern blijft over en stort in elkaar.

Hoe heet een witte dwerg die zo ver is afgekoeld dat hij geen licht meer geeft?

Het afkoelen duurt zo lang dat zulke uitgedoofde sterren in het huidige heelal vermoedelijk nog helemaal niet bestaan.

Wat wordt een ster met een te zware kern voor een witte dwerg, als ze geen zwart gat wordt?

De massa van de kern beslist over het lot van een ster: alleen onder een bepaalde grens verandert ze in een witte dwerg.

Hoeveel witte dwergen zijn er met het blote oog aan de hemel te zien?

Witte dwergen zijn heel talrijk, maar ze stralen veel minder licht uit dan een ster als de zon.

Van welk soort nevel is de kern die tot witte dwerg ineenstort de centrale ster?

Die nevel bestaat uit materie die de opgezwollen ster in haar laatste levensfase heeft afgestoten.

Onder hoeveel zonsmassa's moet de kern van een ster blijven om een witte dwerg te worden?

Sterren met een zwaardere kern eindigen niet als witte dwerg, maar bijvoorbeeld als zwart gat.

Welke natuurkundige kreeg de Nobelprijs mede voor zijn pionierswerk aan witte dwergen?

Hij deed dat werk in de jaren 1930 en ontving de prijs voor Natuurkunde pas een halve eeuw later.

Hoe is de straal van een zware witte dwerg vergeleken met die van een lichtere?

Dat is precies het tegendeel van wat men intuïtief zou verwachten en van wat voor gewone sterren geldt.

Uit welke twee elementen bestaat het binnenste van een witte dwerg vermoedelijk?

Die elementen zijn er volledig geïoniseerd, in de vorm van een dicht plasma.

Hoeveel sterker dan op aarde is het zwaartekrachtsveld aan het oppervlak van een witte dwerg?

De gemiddelde massa van de bekende witte dwergen is ongeveer 0,6 zonsmassa, bij een straal van slechts enkele duizenden kilometers.

Welke techniek laat zien waaruit de atmosfeer van een witte dwerg bestaat?

Het dominante element in zo'n atmosfeer is doorgaans duizend keer meer aanwezig dan alle andere.

Welke astronoom ontdekte in 1917 de derde witte dwerg, die nu zijn naam draagt?

Vóór hem waren alleen 40 Eridani B en Sirius B als witte dwerg herkend.

Welk element overheerst in de atmosfeer van witte dwergen met spectraalklasse DA?

Deze klasse omvat ongeveer 80% van alle waargenomen witte dwergen; daarna volgt klasse DB met ongeveer 16%.

Welk type supernova kan ontstaan als witte dwergen botsen en samengroeien?

Zulke botsingen zouden zich met name voordoen in elliptische sterrenstelsels.

Wie nam 40 Eridani B, de eerste als witte dwerg aangemerkte ster, in 1783 voor het eerst waar?

De ster hoort bij de drievoudige ster 40 Eridani; pas in 1910 viel op dat ze wit was en toch maar weinig licht uitstraalde.

Welke astronoom merkte in 1844 op dat Sirius een golflijn aan de hemel beschrijft?

Hij nam aan dat Sirius een onzichtbare begeleider bezit; die werd pas jaren later voor het eerst gezien.

Welk principe van Pauli voorkomt, samen met dat van Heisenberg, dat een witte dwerg instort?

Volgens dat principe mogen hooguit twee elektronen dezelfde positie en impuls hebben.

Welke Nederlands-Amerikaanse astronoom gebruikte in 1922 als eerste de term white dwarf?

De benaming vond daarna algemeen ingang dankzij Arthur Eddington.

Hoe heet het fusieproces waarbij helium in een ster tot koolstof fuseert?

Daarna volgde nog een reactie waarbij uit koolstof en helium zuurstof werd gevormd.

Waardoor koelt een witte dwerg zo traag af?

De buitenste lagen zijn erg dun, maar bepalen toch de hele thermische evolutie van de ster.

Hoe heet de toestand waarin vrijwel de hele massa van een witte dwerg even heet is?

Bij een oppervlak van 8.000 tot 16.000 kelvin is de kern van zo'n ster ongeveer vijf tot twintig miljoen kelvin heet.

Wat hebben metaalrijke witte dwergen volgens de beste verklaring kortgeleden opgeslokt?

Zware elementen zouden eigenlijk snel naar binnen moeten zinken, maar 25 tot 35% van de witte dwergen toont toch metaallijnen.

Wie ontdekte in 1915 dat Sirius B tot dezelfde spectraalklasse behoort als 40 Eridani B?

Het ging om spectraalklasse A, die bij witte sterren hoort, terwijl beide sterren maar weinig licht uitstralen.

Welke astronoom deed in 1941 de eerste poging om witte dwergen te classificeren?

Sindsdien zijn verschillende schema's voorgesteld; het huidige geeft elk spectrum een reeks symbolen die met de letter D begint.

Waarvan hangt de druk in de samengeperste materie van een witte dwerg uitsluitend af?

De temperatuur doet er niet toe, waardoor witte dwergen de eerste sterren waren met nauwkeurige theoretische modellen.

Aan de hand van welke eigenschap werden na 1917 snel meer witte dwergen ontdekt?

Omstreeks 1950 waren er op die manier al bijna 100 witte dwergen bekend.

Welke diameter in kilometers heeft de zeer zware witte dwerg WD 1859+148?

De massa van deze ster ligt, afhankelijk van haar inwendige samenstelling, tussen 1,33 en 1,36 zonsmassa.

Wie verklaarde in de jaren veertig de zuivere atmosfeer van witte dwergen uit de zwaartekracht?

De sterke zwaartekracht aan het oppervlak scheidt de elementen: de zwaardere liggen onder, de lichtere erboven.

In welk jaar stelden Sion en Greenstein de huidige classificatie van witte dwergen voor?

Het systeem is sindsdien meerdere malen bijgesteld; een cijfer achter de letters geeft de oppervlaktetemperatuur aan.