Naar de inhoud

30 feiten

30 leuke feiten over Woorden en Scrabble

Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.

Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.

Wist je dit allemaal? Bewijs het.

Doe de quiz van 30 vragen
1

Hoeveel letterblokjes zet een scrabblespeler naast elkaar op zijn rekje?

Het rekje is van hout of kunststof en staat zo dat de medespelers elkaars letters niet kunnen zien.

2

Waaruit is een woord in de spreektaal opgebouwd?

In de geschreven taal bestaat een woord juist uit letters; spreektaal en schrijftaal hebben dus elk hun eigen bouwstenen.

3

Waarmee zijn de blanco blokjes in Scrabble te vergelijken?

Blanco blokjes mogen voor eender welke letter worden gebruikt, maar leveren zelf geen punten op.

4

Wat is een andere naam voor een verkleinwoord?

Een pejoratief is een woord met een negatieve lading, een amelioratief juist een positief woord.

5

Hoe heet een nieuw gevormd woord in de taalkunde?

Een synoniem heet in het Nederlands ook wel evenwoord, en een antoniem een tegengesteld woord.

6

Welke wetenschap probeert de regels voor de vorming van woorden uit morfemen te formuleren?

Woorden worden zelf weer gegroepeerd tot woordgroepen, op een hoger niveau tot zinnen en nog hoger tot tekst.

7

Welke bijzondere woordvorm staat ook bekend als 'verbloeming'?

Het palindroom staat in het Nederlands ook bekend als keerwoord, en het anagram als letterkeer.

8

Uit hoeveel vakjes bestaat een scrabblebord?

Van die vakjes zijn er 61 gekleurd: 8 rode, 17 roze, 24 lichtblauwe en 12 donkerblauwe; de rest is groen.

9

Hoe heet een complex woord dat uitsluitend uit vrije morfemen is opgebouwd?

Bij 'gasproductie' wordt gas geproduceerd, maar 'dagproductie' produceert geen dagen: de relatie tussen de delen is vaak arbitrair.

10

In welk vakgebied worden de regels voor het groeperen van woorden tot zinnen bestudeerd?

Een woord zelf kan worden opgesplitst in lettergrepen en morfemen, waarvan er minstens één vrij moet zijn.

11

Hoe worden bastaardwoorden, zwerfwoorden en tatsamwoorden samen genoemd?

Al deze woorden zijn ontleend aan een andere taal, in tegenstelling tot woorden die in de eigen taal zijn gevormd.

12

Hoeveel blokjes bevat de Nederlandstalige versie van Scrabble in totaal?

Daarvan dragen er 100 een letter en zijn er 2 blanco; de blokjes werden eerst van hout gemaakt en later ook van kunststof.

13

Wat gebeurt er met de letterwaarde van een blokje op een donkerblauw vakje?

Op de lichtblauwe vakken wordt de letterwaarde verdubbeld; de woordwaarde verdubbelt op roze en verdrievoudigt op rode vakken.

14

Welke woordvorm wordt in het Nederlands ook wel een 'kofferwoord' genoemd?

Andere bijzondere woordvormen zijn onder meer het doublet, ook wel tweelingwoord, en het eufemisme of verbloeming.

15

In hoeveel talen wordt Scrabble wereldwijd verkocht?

Behalve in het Latijnse alfabet bestaat het spel ook in het Hebreeuws, Arabisch, Cyrillisch, Grieks, Chinees en Japans.

16

Welke taalkundige term komt qua betekenis vrijwel overeen met 'woord'?

De term wordt vooral gebruikt om het woord te onderscheiden van de betekenisvolle eenheden op een lager niveau, de gebonden morfemen.

17

Hoe heet een woord dat precies hetzelfde wordt geschreven als een ander woord?

Een homofoon klinkt juist hetzelfde als een ander woord, en een homoniem is hetzelfde woord met een andere betekenis.

18

Welke code heeft het centrale vakje van het scrabblebord in de vakjesnotatie?

A1 is het vakje in de linkerbovenhoek en O15 het vakje in de rechteronderhoek, net als cellen in een werkblad.

19

Welk naslagwerk schrijft voor dat veel samengestelde werkwoorden aaneengeschreven worden?

Zo wordt 'opeten' als één woord gespeld, terwijl het werkwoord in de zinsbouw gewoon scheidbaar blijft.

20

Hoe noemt men een woord dat uit twee of meer morfemen is opgebouwd?

Zo'n woord wordt ook wel een complex woord genoemd, in tegenstelling tot een woord dat uit één enkel morfeem bestaat.

21

Hoe heet een complex woord uit een gebonden morfeem en een of meer vrije morfemen?

Affixen zoals be-, ver- en -en zijn gebonden morfemen die elk een eigen betekenis hebben.

22

Uit hoeveel vrije morfemen bestaat een woord minimaal?

Daarnaast kan een woord nul of meer gebonden morfemen bevatten, zoals de voorvoegsels be- en ver- of de uitgang -en.

23

Waardoor wordt een woord in orthografische zin afgegrensd?

Idealiter volgt de spelling zo veel mogelijk de morfologische, syntactische en fonologische analyse, al zijn er uitzonderingen.

24

Hoeveel maal zijn punten levert een letter op donkerblauw op, in een woord dat ook op roze ligt?

Bij het tellen wordt eerst de letterwaarde bepaald en pas daarna de woordwaarde; de rode vakjes zijn het meest in trek.

25

Sinds welke taalkundige weet men dat het woord gescheiden is van het concept?

De relatie tussen ideeën en woorden is willekeurig, en daarom is een woord niet per se de kleinste eenheid van betekenis.

26

Waarnaar verwijst het langste woord dat ooit in de literatuur is gebruikt?

Het woord draagt een Latijnse benaming en begint met 'Lopadotemachoselacho'.

27

Hoe heet een woord dat slechts eenmaal voorkomt?

Een hyperoniem wordt ook wel koepelwoord genoemd en een hyponiem een onderliggend woord.

28

Hoe kan een woord in een klemtoontaal als het Nederlands fonologisch worden gedefinieerd?

Functiewoorden zoals 'en' of 'de' dragen nauwelijks klemtoon, waardoor 'de' in 'de boom' volgens deze analyse geen woord zou zijn.

29

Tot hoeveel stuks beperkte de bedenker van Scrabble het aantal s'en in het spel?

De verdeling van de andere letters baseerde hij op hoe vaak elke letter gemiddeld voorkwam in The New York Times.

30

Waarvan is 'ie' in 'dattie komt' een voorbeeld?

Het is onduidelijk of zulke vormen zelfstandige woorden zijn of één woord vormen met het woord waaraan ze worden gehecht.

Ken jij Woorden en Scrabble?

Test deze feiten in de interactieve quiz.

Doe de quiz van 30 vragen
30 feiten over Woorden en Scrabble die je nog niet kende