Armenia — 30 ciekawostek

W jakim regionie zachodniej Azji leży Armenia?

To państwo śródlądowe: od północy sąsiaduje z Gruzją, od południa z Iranem, od wschodu z Azerbejdżanem, a od zachodu z Turcją.

Które armeńskie miasto zostało wzniesione w 782 roku p.n.e.?

Dziś to stolica i największe miasto państwa, liczące ponad 1,1 mln mieszkańców.

O jaki obwód autonomiczny, zwany też Arcachem, Armenia toczyła spór z Azerbejdżańską SRR?

Spór odżył za rządów Gorbaczowa, a w jego następstwie Turcja i Azerbejdżan nałożyły na Armenię blokadę gospodarczą.

Jak sami Ormianie nazywają swoje państwo?

Siebie samych Ormianie określają mianem Hajer. Ludowa etymologia wywodzi tę nazwę od Hajka, potomka biblijnego Noego.

Jak nazywa się największe jezioro na Kaukazie, leżące w Armenii na wysokości 1900 m n.p.m.?

Jezioro wypełnia rów tektoniczny, ma powierzchnię 1240 km² i głębokość do 83 metrów.

W którym roku król Tiridates III ustanowił chrześcijaństwo religią państwową Armenii?

Stało się to 12 lat przed zniesieniem prześladowań chrześcijan w Rzymie przez Konstantyna I Wielkiego.

Który władca zajął Armenię w 331 roku p.n.e.?

Po nim władzę nad tymi ziemiami sprawowały państwa diadochów, których zwierzchność trwała aż do 190 roku p.n.e.

Które imperium zdobyło wschodnią Armenię w wojnach z lat 1813 i 1828?

Ziemie te odebrano Imperium Osmańskiemu i Persji, co znacznie poprawiło sytuację Ormian.

Który przywódca antyrządowych protestów został w 2018 roku premierem Armenii?

Za jego rządów ochłodziły się relacje dyplomatyczne z Rosją, a parlament uchwalił ustawę o rozpoczęciu procesu przystąpienia do Unii Europejskiej.

Jaki wygasły wulkan jest najwyższym wzniesieniem Armenii?

Szczyt sięga 4090 m n.p.m., a około 90% powierzchni państwa leży powyżej 1000 m n.p.m.

Który ormiański mnich stworzył od podstaw alfabet ormiański?

Pismo powstało w 406 roku i przyczyniło się do bujnego rozwoju kultury.

Co oznacza perski sufiks -stan w ormiańskiej nazwie Armenii?

Cała nazwa znaczy więc tyle, co ziemia Hajów, czyli Ormian. Nie jest jednak jasne, skąd wzięła się sama nazwa narodu.

Jakie potężne królestwo istniało na ziemiach dzisiejszej Armenii między XI a VII w. p.n.e.?

Królestwo to rozbili Scytowie, a w VI w. p.n.e. te ziemie zajęli Persowie.

Które armeńskie miasto zniszczyło silne trzęsienie ziemi w 1988 roku?

To drugie pod względem liczby ludności miasto państwa, zamieszkane przez ponad 146 tys. osób.

Jak nazywa się azerska eksklawa granicząca z Armenią od południa?

Na południu Armenia sąsiaduje też z Iranem. Granice z Turcją i Azerbejdżanem pozostają zamknięte z powodu blokady gospodarczej.

Która rzeka, najdłuższa w Armenii, wyznacza jej granice z Turcją i Iranem?

Granicę tworzy środkowy bieg rzeki. Południowo-zachodnią część państwa zajmuje śródgórska kotlina Araracka, położona na wysokości 850–1000 m n.p.m.

Kto podbił Armenię w VII wieku i panował nad nią aż do 884 roku?

Już rok po końcu tego panowania powstało kolejne niepodległe królestwo ormiańskie, znane jako Ani.

Na ile prowincji, zwanych marzami, podzielona jest Armenia?

Osobną jednostką jest stolica jako miasto wydzielone; wśród prowincji są m.in. Szirak, Lorri i Tawusz.

Za panowania którego króla Armenia sięgała od Morza Kaspijskiego do Śródziemnego?

Władca pochodził z dynastii Artaksydów, a jego państwo w I w. p.n.e. było najpotężniejsze w Azji Mniejszej.

W którym roku Armenia została członkiem ONZ?

Podstawą przyjęcia była rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 735 z 29 stycznia tego samego roku.

Ile lat trwa kadencja prezydenta Armenii, wybieranego przez parlament bez prawa do reelekcji?

Przed nowelizacją konstytucji głowę państwa wybierano w wyborach powszechnych na krótszą kadencję, z możliwością jednej reelekcji.

W jakiej miejscowości działa elektrownia atomowa, dzięki której Armenia eksportuje energię?

Siłownię zamknięto po trzęsieniu ziemi z 1988 roku; jej ponowne uruchomienie rozwiązało problem braku prądu i paliw.

W jakiej krainie nad Morzem Śródziemnym powstało w 1080 roku Królestwo Małej Armenii?

Państwo stworzyli uchodźcy; pozostawało sprzymierzone z krzyżowcami aż do swego upadku w 1375 roku.

Kto został prezydentem Armenii w 1998 roku?

Rok później wybory parlamentarne wygrał opozycyjny wobec niego blok „Jedność”.

W którym soborze z 451 roku Kościół Ormiański nie uczestniczył z powodu wojny z Persami?

W 554 roku na synodzie w Dwinie Ormianie odrzucili postanowienia tego zgromadzenia i tym samym odłączyli się od Kościoła Powszechnego.

Przy wsparciu jakiej instytucji rząd Armenii rozpoczął w 1994 roku liberalizację gospodarki?

Armenia zdołała sprywatyzować większość małych i średnich przedsiębiorstw, ograniczyć inflację i ustabilizować walutę.

Do którego roku istniało niepodległe ormiańskie królestwo Ani, powstałe w 885 roku?

Kres temu państwu położył podbój bizantyński, a niedługo później jego ziemie zajęli Turcy.

Jak nazywała się organizacja terrorystyczna ormiańskiej diaspory działająca w latach 1975–1986?

Działała za granicą, a jej celem było wzięcie odwetu na Turcji za rzeź Ormian z czasów I wojny światowej.

Pod jaką miejscowością Ormianie stoczyli 26 maja 451 roku bitwę z Persami?

Powstanie w obronie wiary i narodowości skończyło się militarną klęską, ale zmusiło zwycięzców do nadania Armenii szerokiej autonomii.

Kroniki którego starożytnego ludu wspominają państwo Hajasa-Azzi na ziemiach Armenii?

Mieszkańcy tego państwa mogli być przodkami Ormian, a jego nazwa to prawdopodobne źródło słowa, którym naród określa własną ojczyznę.