Bośnia i Hercegowina — 30 ciekawostek

Do którego morza Bośnia i Hercegowina ma dostęp od strony południowo-zachodniej?

Morze terytorialne kraju zajmuje zaledwie 12,2 km², a wszystkie wody śródlądowe – około 10 km², czyli niespełna 0,02% powierzchni.

Z którym państwem Bośnia i Hercegowina graniczy na wschodzie?

Wschodnia granica z Serbią liczy 357 km, z czego aż 273 km biegnie korytami rzek, a tylko 84 km to odcinek lądowy.

Gdzie podpisano układ pokojowy kończący wojnę domową w Bośni i Hercegowinie?

Wojna trwała ponad trzy i pół roku, a częścią układu była konstytucja, która nadała krajowi obecny federacyjny ustrój.

Od czego najprawdopodobniej wywodzi się nazwa Bośni?

W starożytności funkcjonowały dwie formy nazwy: Bossina i Bosona, a słowiańscy osadnicy mieli zaadaptować łacińskie Basante.

Od którego roku granica chorwacko-bośniacka jest zewnętrzną granicą Unii Europejskiej?

Chorwacja weszła do Unii 1 lipca tego roku; granica obu państw składa się z odcinków lądowego, rzecznego i krótkiego morskiego.

Które góry obejmują większość terytorium Bośni i Hercegowiny?

To młode góry wypiętrzone w orogenezie alpejskiej, zbudowane głównie z wapieni, dolomitów, łupków i piaskowców.

Jak nazywa się oficjalna waluta Bośni i Hercegowiny?

Gospodarka kraju opiera się głównie na leśnictwie, górnictwie i energetyce, a transport pozostaje słabo rozwinięty.

Jaka część obszaru Bośni i Hercegowiny leży powyżej 200 m n.p.m.?

Pasma takie jak Kozara, Grmeč, Vlašić, Prenj czy Romanija biegną z północnego zachodu w kierunku południowo-wschodnim.

Jaka część terytorium Bośni i Hercegowiny jest zalesiona?

Leśnictwo należy, obok górnictwa i energetyki, do najważniejszych gałęzi gospodarki kraju.

Na mocy którego traktatu Bośnia i Hercegowina znalazła się pod administracją austriacką?

Traktat zawarto w 1878 roku; po II wojnie światowej kraj stał się republiką socjalistyczną w składzie federacyjnej Jugosławii.

Jaki odsetek powierzchni Bośni i Hercegowiny zajmuje historyczny region Bośni?

Dokładnej granicy między oboma regionami nie da się łatwo wytyczyć, bo od średniowiecza pozostawały pod wspólną władzą.

Ile wynosi całkowita powierzchnia Bośni i Hercegowiny?

Obszar lądowy to 51 197 km²; kraj leży między 42° a 46° szerokości geograficznej północnej oraz 15° a 20° długości wschodniej.

Jak nazywa się jedyny nadmorski kurort Bośni i Hercegowiny?

Miejscowość leży na około 20-kilometrowym odcinku wybrzeża i oddziela okolice Dubrownika od reszty terytorium Chorwacji.

Między jakimi typami klimatu leży strefa przejściowa obejmująca Bośnię i Hercegowinę?

Zimy są tu bardzo mroźne i wietrzne, ze sztormami, a lata upalne – zwłaszcza na południu kraju.

W którym roku Austro-Węgry dokonały aneksji Bośni i Hercegowiny?

Aneksję ogłoszono 5 października; wcześniej, od 1878 roku, kraj pozostawał jedynie pod austriacką administracją.

Który dystrykt leży pomiędzy Federacją Bośni i Hercegowiny a Republiką Serbską?

Dystrykt pozostaje pod kontrolą międzynarodową i leży na wspólnym terenie obu części składowych państwa.

Jaką nazwę nosiło państwo bośniackie bezpośrednio po ogłoszeniu niepodległości w 1992 roku?

Obecną, krótszą nazwę wprowadziła konstytucja uchwalona trzy lata później jako część układu pokojowego.

Jak nazywa się najwyższy szczyt Bośni i Hercegowiny?

Szczyt wznosi się na 2386 m n.p.m. i leży na granicy z Czarnogórą, w obrębie Gór Dynarskich.

Do zlewiska którego morza należy większość rzek Bośni i Hercegowiny?

Do największych rzek kraju należą Sawa wraz z prawymi dopływami Una, Sana i Vrbas oraz Drina; do Adriatyku uchodzą tylko nieliczne.

Jak powstały duże jeziora występujące na terenie Bośni i Hercegowiny?

Kraj chroni przyrodę w czterech parkach narodowych i ośmiu parkach przyrody, m.in. Hutovo Blato, Blidinje i Bardača.

Z którego wieku pochodzą pierwsze powszechnie uznawane wzmianki o Bośni?

Wzmianka pochodzi z lat 948–952 i określa te ziemie po grecku jako χωρίον Βοσώνα, czyli małą krainę Bosony.

Fragment której kotliny leży w północno-wschodniej części Bośni i Hercegowiny?

Główne skupiska ludności kraju koncentrują się w dolinach rzek i kotlinach śródgórskich.

W skład jakiego państwa weszła Bośnia i Hercegowina bezpośrednio po I wojnie światowej?

Państwo to przekształciło się później w Królestwo Jugosławii, a po II wojnie światowej region stał się jedną z republik socjalistycznej federacji.

Ile kilometrów liczy granica Bośni i Hercegowiny z Chorwacją?

Aż 425 km tej granicy biegnie rzekami, 494 km to odcinek lądowy, a 13 km przypada na jedyną granicę morską kraju.

Który park narodowy Bośni i Hercegowiny ma największą powierzchnię?

Park zajmuje 198 km², podczas gdy Sutjeska ma 173 km², Drina – 63 km², a Kozara – zaledwie 34 km².

Ile kilometrów wynosi rozciągłość południkowa Bośni i Hercegowiny?

Rozciągłość równoleżnikowa jest niewiele mniejsza i wynosi 309 km; skrajne punkty leżą m.in. w gminach Kozarska Dubica i Bratunac.

Który bizantyjski cesarz opisał Bośnię jako „małą krainę Bosony”?

Cesarz zawarł ten opis w swoim podręczniku polityczno-geograficznym, a jego przydomek Porfirogeneta oznacza „zrodzony w purpurze”.

Od tytułu którego bośniackiego magnata pochodzi nazwa Hercegowina?

Tytuł „Herceg z Hum i wybrzeża” pochodzi z 1448 roku, a końcówka -ovina dodana do niemieckiego słowa oznacza po prostu kraj.

Co oznacza rdzeń „bos”, od którego według Antona Mayera może pochodzić nazwa Bosna?

Mayer wywodził nazwę z iliryjskiego „Bass-an-as”, a alternatywną postacią praindoeuropejskiego rdzenia miało być „bogh”.

Jak dawniej nazywało się wczesnośredniowieczne księstwo Hum?

Księstwo podbił Banat Bośni w pierwszej połowie XIV wieku, a Osmanowie administrowali później tym regionem jako Sandżakiem Hercegowiny.