Boże Narodzenie — 30 ciekawostek

Ile świec ma adwentowy wieniec, ważny symbol świąt u protestantów?

Świece zapala się w kolejne niedziele poprzedzające święta; wieniec plecie się z gałązek świerku.

Jak regionalnie nazywa się w Polsce Wigilię Bożego Narodzenia?

Do kolacji wigilijnej tradycja każe zasiadać po pojawieniu się pierwszej gwiazdy, na pamiątkę tej, która prowadziła Trzech Króli do stajenki.

Na jaki dzień przypada Boże Narodzenie w Kościołach stosujących inny kalendarz niż gregoriański?

Prawosławni świętują na ogół 13 dni później niż katolicy, bo korzystają z kalendarza juliańskiego zamiast gregoriańskiego.

Ku czci którego boga obchodzono w Rzymie Saturnalia, trwające od 17 do 24 grudnia?

Był to czas zabawy i wymiany darów, z czasem połączony z obchodami Nowego Roku.

Którego świętego wspomina się w Polsce w drugi dzień świąt, 26 grudnia?

Był pierwszym męczennikiem za wiarę chrześcijańską; w wielu parafiach tego dnia święci się owies, a mariawici obrzucają się orzechami.

Jak w Wielkiej Brytanii nazywa się drugi dzień Bożego Narodzenia?

Nazwa pochodzi od dawnego zwyczaju wręczania „świątecznych pudełek” służbie; do dziś Brytyjczycy obdarowują tego dnia ubogich.

Jaki jest kolor liturgiczny okresu Bożego Narodzenia?

Okres ten kończy się w niedzielę Chrztu Pańskiego, ale polska tradycja pozwala śpiewać kolędy aż do 2 lutego.

Czyj dzień luteranie obchodzą szczególnie uroczyście 13 grudnia?

Tego dnia na ulicach miast gromadzą się tłumy przebranych dzieci; w luterańską Wigilię jedyną bezmięsną potrawą jest ryba.

Jak nazywa się postać przynosząca prezenty w Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu?

Na Górnym Śląsku prezenty przynosi Dzieciątko, w Galicji i na Śląsku Cieszyńskim Aniołek, a na Kresach Wschodnich bywa to Dziadek Mróz.

W jakim języku prowadzone są bożonarodzeniowe nabożeństwa w cerkwiach?

Kilkugodzinne liturgie w nocy z 6 na 7 stycznia są odpowiednikiem katolickiej Pasterki; w cerkwiach nie ustawia się szopki.

Która potrawa musi zawsze pojawić się na wigilijnym stole prawosławnych?

Robi się ją z obtłuczonej pszenicy, słodu, maku, miodu i bakalii; karp pojawia się na prawosławnym stole tylko niekiedy.

Jakie pieczone mięso króluje na wigilijnych stołach protestantów?

Protestancka Wigilia nie jest postna; po życzeniach zasiada się do kolacji, ale o północy nie ma Pasterki.

W którym mieście, według dostępnych źródeł, najpierw wprowadzono święto Bożego Narodzenia?

Dokładny czas powstania święta i powód wyboru daty 25 grudnia wciąż są przedmiotem dyskusji uczonych.

Co symbolizuje 13 składników tradycyjnego brytyjskiego puddingu świątecznego?

Główne danie brytyjskiego obiadu to pieczony indyk nadziewany warzywami, a prezenty dzieci znajdują w czerwonych skarpetach przy kominku.

O której godzinie brytyjski monarcha wygłasza świąteczne orędzie 25 grudnia?

Brytyjczycy nie obchodzą Wigilii; święta zaczynają się rankiem 25 grudnia, a domy stroi się już pod koniec listopada.

Na czyim dworze cesarskim przyjęto Boże Narodzenie, co przyspieszyło jego rozprzestrzenianie w IV wieku?

Święto wspierało dogmat o bóstwie Chrystusa ogłoszony przez Sobór nicejski I w 325 roku i pomagało w walce z arianizmem.

Ile dni trwa liturgiczny okres Bożego Narodzenia u mariawitów, kończący się 2 lutego?

Święto 2 lutego tradycja polska nazywa świętem Matki Bożej Gromnicznej; od 24 grudnia do 6 stycznia trwają Gody, czyli 12 świętych dni.

Który cesarz nakazał w 274 roku obchodzić 25 grudnia święto Sol Invictus?

Chrześcijanie odpowiedzieli na ten kult, świętując narodziny Jezusa nazywanego „Słońcem sprawiedliwości” i „Światłością świata”.

Którego boga czcili Słowianie podczas zimowego przesilenia we wczesnym średniowieczu?

Germanie składali w tym czasie dary Odynowi; oba ludy świętowały przesilenie, składając ofiary swoim bogom.

Od czego zaczyna się wigilijna wieczerza u prawosławnych?

Prosforę, mały pszenny chlebek na drożdżach przyniesiony z cerkwi, popija się łykiem święconej wody.

Do którego roku polski episkopat podtrzymywał obowiązek postu wigilijnego specjalnym dokumentem?

W Kościele powszechnym obowiązek ten zniesiono już w 1983 roku wraz z nowym Kodeksem prawa kanonicznego; dziś post jest jedynie zalecany.

Jaką potrawę wigilijną mariawici nazywają potocznie zupą mariawicką?

Mariawici, wyznanie wyrosłe z katolicyzmu na przełomie XIX i XX wieku, świętują Boże Narodzenie przez trzy dni, do 27 grudnia.

Do czego Celtom służył ostrokrzew?

Jemioła służyła z kolei do praktyk okultystycznych, a zwyczaj obdarowywania się prezentami znali już wyznawcy Mitry i uczestnicy Saturnaliów.

Ile potraw wigilijnych przysługiwało magnatom według tradycji nieparzystej liczby dań?

Szlachcie przypadało 11 dań, a mieszczaństwu 9; według księcia Radziwiłła wszystkie ryby liczą się jako jedno danie.

Kto jest najstarszym znanym autorem, który pisał o narodzinach Jezusa w grudniu?

W datowanym na 204 rok „Komentarzu do Księgi Daniela” pisał o narodzinach „ósmego dnia przed kalendami styczniowymi”.

Który Kościół wschodni wprowadził Boże Narodzenie dopiero w 1306 roku?

Na Wschodzie narodziny długo obchodzono w uroczystość Epifanii 6 stycznia, która była tam jednocześnie dniem zimowego przesilenia.

W jakim dziele z 354 roku zachowała się pierwsza wzmianka o publicznych obchodach narodzin Chrystusa?

Dzieło, zredagowane już w 336 roku, przechowuje dziś Biblioteka Watykańska; wpis umieszczono przed listą męczenników czczonych 25 grudnia.

Pod jaką nazwą obchodzono Saturnalia w czasach późnego cesarstwa rzymskiego?

Obrzędy związane z przesileniem zimowym obchodzono prawdopodobnie już w epoce kamienia, o czym mają świadczyć kręgi megalityczne.

W którym roku Kościół przeniósł rocznicę urodzin Chrystusa na 25 grudnia, dzień narodzin Mitry?

W II wieku w Egipcie narodziny obchodzono 6 stycznia, w dniu urodzin boga Słońca Ajona, patrona misteriów mitraistycznych.

Na jaki dzień narodzin Chrystusa wskazywał Klemens Aleksandryjski?

Inne podawane wówczas daty to 19 kwietnia i 20 maja; w Ewangeliach data narodzin Jezusa w ogóle nie pada.