Boże Narodzenie w Biblii i tradycji — 30 ciekawostek

Jakie dary ofiarowali mędrcy Jezusowi według Ewangelii?

Mirra była wówczas w cenie złota – tę aromatyczną żywicę z rzadkich drzew palili w pałacach tylko najzamożniejsi.

Jak w Polsce potocznie nazywa się uroczystość Objawienia Pańskiego?

W Kościele łacińskim jest to liturgiczna celebracja hołdu, który pogańscy magowie złożyli Jezusowi.

Skąd mędrcy otrzymali wskazówkę, by nie wracać do Heroda?

Po tym ostrzeżeniu pielgrzymi wrócili do swoich krajów inną drogą niż ta, którą przybyli.

W której Ewangelii znajduje się jedyny kanoniczny opis pokłonu mędrców?

Tekst ten nie podaje liczby przybyszów – potoczną trójkę wywiedziono dopiero z liczby ofiarowanych darów.

W którym mieście, według dostępnych źródeł, najpierw wprowadzono święto Bożego Narodzenia?

Stało się to w IV lub pod koniec III wieku; dokładny czas i powód wyboru 25 grudnia uczeni wciąż dyskutują.

Kogo Herod upatrywał w nowo narodzonym Jezusie, gdy usłyszał nowinę od mędrców?

Mędrcy trafili na dwór Heroda w Jerozolimie, bo nie wiedzieli, gdzie ma się narodzić nowy król żydowski.

W katedrze którego miasta przechowywane są relikwie Trzech Króli?

Relikwiarz Trzech Króli znajduje się w katedrze pod wezwaniem Świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny.

Czyj dzień urodzin obchodzono 25 grudnia w II–IV wieku?

Kult ten był bardzo popularny w Rzymie i na Bliskim Wschodzie, a jego wyznawcy również obdarowywali się prezentami.

Jak Biblia Tysiąclecia nazywa przybyszów, którzy złożyli pokłon nowo narodzonemu Jezusowi?

Biblia poznańska w przekładzie Wolniewicza i Gryglewicza mówi z kolei o astrologach pochodzących ze Wschodu.

Z czego wywodzi się potocznie przyjmowana trójka mędrców?

Na malowidłach katakumbowych magów bywa dwóch, czterech, a nawet sześciu i dwunastu.

Z którym władcą zestawia się Heroda, bo obaj postanowili zabić niewinne dzieci?

Tej paraleli towarzyszy druga: między Jezusem a Mojżeszem, którego historię ewangelista miał naśladować.

Kto jest autorem dzieła „Dawne dzieje Izraela”, znanego też jako „Starożytności żydowskie”?

Historyk żył w latach 37–94 n.e., a w jego dziele zachowała się opowieść, na której miał się wzorować ewangelista.

Jakie miasto profesor A.T. Robertson nazwał kolebką astrologii?

Robertson uważał, że ewangelista, pisząc o magach, miał na myśli raczej astrologów niż mędrców.

Na podstawie proroctwa której księgi uczeni w Piśmie wskazali Betlejem jako miejsce narodzin?

Mędrcy trafili najpierw na dwór Heroda w Jerozolimie, bo dwór królewski wydawał się oczywistym miejscem narodzin nowego króla.

Co pierwotnie oznaczało greckie słowo magoi?

Z czasem słowo to zaczęło oznaczać kogoś biegłego w wiedzy i mocach tajemnych.

Jakie wydarzenie wspomina prawosławna Epifania, jedno z 12 głównych świąt Cerkwi?

W XX i XXI wieku święto to wypada 19 stycznia kalendarza gregoriańskiego, czyli 6 stycznia według juliańskiego.

Który podróżnik w swoim pamiętniku łączył Trzech Magów z perskim miastem Sawe?

Wenecjanin pisał w XIII wieku, że właśnie z tego miasta magowie wyruszyli, by pokłonić się Jezusowi.

Po zwycięstwach którego cesarza nad Maksencjuszem i Licyniuszem Kościół mógł przyjąć Boże Narodzenie?

Zwycięstwa te przypadły na lata 312 i 324, więc święto powstałoby nie wcześniej niż w roku 313.

Zapowiedzi z której księgi prorockiej stanowią wzór dla darów przyniesionych przez magów?

Teologicznie dary mają pokazać, że świat pogański uznaje w Jezusie posłanego przez Boga władcę wszystkich narodów.

Który cesarz nakazał w 274 roku obchodzić 25 grudnia święto Sol Invictus?

Chrześcijanie nazywali Jezusa „Słońcem sprawiedliwości” i „Światłością świata”, czyniąc ze swojego święta odpowiedź na kult boga Słońca.

Za kogo Justyn Męczennik, Orygenes i Tertulian uważali ewangelicznych magów?

Leksykon teologii i Kościoła podkreśla, że greckie magoi nie oznacza królów, lecz posiadaczy wiedzy tajemnej.

Na żydowskiej opowieści o pobycie której postaci w Egipcie miał być wzorowany opis pokłonu magów?

Opowieść ta była dobrze znana w czasach, gdy powstawała pierwsza z czterech Ewangelii kanonicznych w układzie Nowego Testamentu.

Który malarz przedstawił Trzech Króli jako trzech skromnych wędrowców?

Rubens ukazał ich jako mędrców ze wschodu, a Gentile da Fabriano – jako królów w przepysznych szatach, z orszakiem.

Z jakiej apokryficznej ewangelii pochodzi tradycja, że mędrcy byli braćmi z Persji?

Ta sama tradycja czyni z mędrców trzech królów i podaje ich imiona, których Biblia nigdzie nie wymienia.

Kto jest najstarszym znanym autorem, który pisał o narodzinach Jezusa w grudniu?

Napisał on, że pierwsze przyjście Pana miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi.

Za jaki gatunek żydowskiej literatury biblista Raymond E. Brown uznaje opowieść o mędrcach?

Brown zwraca uwagę na brak jakichkolwiek innych źródeł wspominających tak niezwykłe zjawisko jak wędrująca gwiazda.

Który numer nosi psalm, którego błędna interpretacja dała mędrcom godność królów?

Ani Pismo Święte, ani najstarsza tradycja chrześcijańska nie widziały w mędrcach królów.

W jakim dziele zachowała się najstarsza wzmianka o publicznych obchodach narodzin Chrystusa?

Notatkę, zredagowaną już w 336 roku, umieszczono przed listą męczenników czczonych 25 grudnia; dzieło przechowuje Biblioteka Watykańska.

Komentarz do której księgi, datowany na 204 rok, zawiera wzmiankę o narodzinach Jezusa 25 grudnia?

Ósmy dzień przed kalendami styczniowymi to w rzymskiej rachubie czasu właśnie ta data.

W którym roku, według jednej z wersji, Kościół przeniósł rocznicę urodzin Chrystusa na 25 grudnia?

Wybrany dzień obchodzono do tej pory jako dzień narodzin niepokonanego boskiego Słońca.