Choroba Alzheimera — 30 ciekawostek

Co jest najczęstszym objawem wczesnych stadiów choroby Alzheimera?

Pierwsze symptomy bywają błędnie wiązane z wiekiem lub ze stresem, a choroba potrafi postępować bez rozpoznania przez lata.

Który prezydent Stanów Zjednoczonych zachorował na chorobę Alzheimera?

Podobnie jak irlandzka pisarka Iris Murdoch został opisany w pracach naukowych pokazujących, jak zdolności poznawcze słabną wraz z postępem choroby.

W którym roku Alois Alzheimer po raz pierwszy opisał chorobę nazwaną jego nazwiskiem?

Schorzenie to nieuleczalna, postępująca choroba neurodegeneracyjna, najczęściej spotykana u osób w podeszłym wieku, choć pojawia się również wcześniej.

Który kwiat stał się symbolem globalnej kampanii Światowego Dnia Choroby Alzheimera?

Od 2012 roku obchody rozszerzono na cały miesiąc, a ich głównym założeniem jest przełamywanie tabu i milczenia wokół demencji.

Która agencja wsparła badanie z 2012 roku o wpływie lotów kosmicznych na ryzyko alzheimera?

Z badania wynikało, że załogowe wyprawy mogą uszkadzać mózgi astronautów i przyspieszać początek choroby.

Którego dnia obchodzony jest co roku Światowy Dzień Choroby Alzheimera?

Święto ustanowiła w 1994 roku organizacja Alzheimer's Disease International podczas konferencji w Edynburgu, w dziesiątą rocznicę swojego powstania.

Picie 3–5 filiżanek którego napoju dziennie wiązało się z o 65% mniejszym ryzykiem demencji?

Wynik pochodzi z badania trwającego 21 lat. Z kolei miłorząb nie ma przekonujących dowodów na korzystny wpływ na funkcje poznawcze.

O jakiej porze zaostrzają się objawy choroby Alzheimera w zjawisku zwanym sundowning?

W umiarkowanym etapie choroby pojawiają się też błądzenie, złość i chwiejność nastroju, które prowadzą do płaczu i wybuchów agresji.

Ile lat wynosi średnia długość życia po rozpoznaniu choroby Alzheimera?

Mniej niż 3% chorych żyje ponad 14 lat, a rokowanie u mężczyzn jest gorsze niż u kobiet.

Według powieści którego pisarza powstał „Pamiętnik” (2004), film o chorej na alzheimera?

Powieść ukazała się w 1996 roku. Chorych sportretowano też w filmie „Iris” z 2001 roku, opartym na wspomnieniach Johna Bayleya o żonie.

Osoby z którym zespołem genetycznym niemal na pewno zachorują na chorobę Alzheimera?

Choroba rozwija się u nich w ciągu pierwszych 40 lat życia, co uznaje się za argument wspierający hipotezę amyloidową.

Według prognoz w 2050 roku choroba Alzheimera dotknie jedną osobę na ile?

W 2006 roku na świecie cierpiało na nią około 26,6 miliona chorych.

Jakim badaniem można z dużą pewnością potwierdzić diagnozę choroby Alzheimera?

Wymaga ono dostępnego materiału z mózgu zmarłego, który poddaje się badaniu histopatologicznemu.

Podaż którego metalu wiązano w niektórych badaniach z wyższym ryzykiem choroby Alzheimera?

Jakość części tych badań zakwestionowano, a inne nie wykazały związku między takimi czynnikami środowiskowymi a rozwojem choroby.

Badania jakich zwierząt w Meksyku powiązały złą jakość powietrza ze zmianami w mózgu?

Wykryto u nich zmiany patologiczne przypominające te typowe dla choroby Alzheimera. Za największe zagrożenie uznano pył zawieszony PM2,5.

Jaki materiał bada Lumipulse, zatwierdzony w maju 2025 roku test wykrywający betaamyloid?

Test zatwierdziła Agencja Żywności i Leków; ma on pomagać we wczesnym wykrywaniu choroby Alzheimera.

Który objaw neuropsychiatryczny jest najbardziej uporczywy w przebiegu choroby Alzheimera?

Obserwuje się ją często już we wczesnych stadiach, obok subtelnych zaburzeń uwagi, zdolności planowania i myślenia abstrakcyjnego.

Które białko tworzy splątki neurofibrylarne w mózgach osób z chorobą Alzheimera?

Splątki odkładają się wewnątrz komórek, natomiast płytki starcze z peptydów beta-amyloidowych powstają na zewnątrz, wokół neuronów.

Ile lat miał Alois Alzheimer w chwili śmierci?

Zmarł wskutek następstw ciężkiej infekcji, której nabawił się w podróży; cierpiał na dolegliwości serca, duszności i niewydolność nerek.

Na jakie choroby osoby z alzheimerem umierają rzadziej niż cała populacja?

Bezpośrednią przyczyną zgonu chorych jest najczęściej zapalenie płuc albo odwodnienie.

Która terapia osób z demencją polega na omawianiu dawnych doświadczeń z pomocą fotografii?

Nazywana też terapią wspomnieniową, może korzystnie wpływać na funkcje poznawcze i nastrój, choć brakuje badań o wysokiej jakości.

Co ile lat po ukończeniu 65. roku życia podwaja się ryzyko zachorowania na alzheimera?

Zaawansowany wiek to najważniejszy czynnik ryzyka: zapadalność rośnie od 3 do aż 69 przypadków na 1000 osobolat.

Kto jako pierwszy użył określenia „choroba Alzheimera” w podręczniku psychiatrii z 1910 roku?

Oficjalnie nazwę tę przyjęto dopiero w 1967 roku na kongresie lekarzy w Lozannie.

Jak nazywała się pacjentka, której przypadek Alois Alzheimer przedstawił w Tybindze?

Lekarz zapobiegł jej przeniesieniu do tańszego zakładu, bo zależało mu na możliwości zbadania mózgu chorej po jej śmierci.

Jak nazywa się niemożność nazywania, typowa dla umiarkowanego etapu choroby Alzheimera?

Skutkuje ona częstymi nieprawidłowymi zamianami słów, czyli parafazją; stopniowo zanikają też umiejętności czytania i pisania.

Allel ε4 którego genu to najlepiej poznany genetyczny czynnik ryzyka choroby Alzheimera?

Co najmniej jeden taki allel ma od 40 do 80% chorych; u heterozygot ryzyko rośnie trzykrotnie, a u homozygot piętnastokrotnie.

Jak nazywa się nieświadomość własnych deficytów u pacjenta z chorobą Alzheimera?

Dlatego w ocenie choroby pomagają wywiady z rodziną, choć i ona miewa trudności z wykryciem początkowych objawów.

Który metal, obok żelaza i miedzi, odgrywa rolę w powstawaniu blaszek amyloidowych?

Według jednej z hipotez żelazo wydzielane podczas związanego z wiekiem rozpadu mieliny może powodować dalsze uszkodzenia mózgu.

Jaki odsetek chorych na alzheimera rozwija urojeniowy syndrom błędnej identyfikacji?

W umiarkowanym etapie choroby pojawiają się też inne objawy urojeniowe, a u części pacjentów może rozwinąć się nietrzymanie moczu.

Na którym chromosomie leży gen APP, kodujący prekursorowe białko amyloidu?

Fragmenty tego białka, peptydy Aβ liczące od 39 do 43 reszt aminokwasowych, budują płytki starcze.