Czechy — 30 ciekawostek

W którym roku proklamowano powstanie Czechosłowacji, wspólnego państwa Czechów i Słowaków?

Stało się to 28 października, po rozpadzie Austro-Węgier; w nowym państwie przeważyła idea scentralizowanej demokracji na wzór Francji.

W którym roku Czechosłowacja pokojowo podzieliła się na dwa suwerenne państwa?

Decyzję o podziale podjęli politycy latem poprzedniego roku; referendum w tej sprawie nie przeprowadzono, co do dziś budzi kontrowersje.

Jak nazywa się przewrót z 1989 roku, który zmienił ustrój Czechosłowacji na kapitalistyczny?

Rok później państwo przemianowano na republikę federacyjną, a w 1991 roku kraj opuściły ostatnie jednostki radzieckie.

Która kraina historyczna tworzy Republikę Czeską obok Czech właściwych i Moraw?

Na obszarze 78 866 km² mieszka ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi.

Interwencja wojsk którego sojuszu zakończyła reformy Praskiej Wiosny w Czechosłowacji?

Państwo samo należało do tego sojuszu od 1955 roku, a obce wojska pozostały w kraju aż do 1991 roku.

Który władca założył uniwersytet w Pradze, pierwszy w Europie Środkowej?

Za jego panowania rozpoczęto też budowę katedry św. Wita, a w 1348 roku zaprojektowano praskie Nowe Miasto.

Który region Czechosłowacji Niemcy zaanektowały na mocy układu monachijskiego z 1938 roku?

Układ zawarto 30 września; niespełna pół roku później, 15 marca 1939 roku, wojska niemieckie wkroczyły na pozostałe ziemie czeskie.

W którym mieście znajduje się państwowy browar Budvar?

Zakład założyli w 1895 roku czescy mieszkańcy miasta jako konkurencję dla browaru uruchomionego wiek wcześniej przez miejscowych Niemców.

Który region Czechosłowacji zaanektowała Polska 2 października 1938 roku?

Później Polska zajęła też skrawki Spisza i Orawy, a Węgry na mocy arbitrażu wiedeńskiego otrzymały południe Słowacji.

W którym roku Czechy wstąpiły do NATO?

Pięć lat później kraj został członkiem Unii Europejskiej, a w 2007 roku przystąpił do strefy Schengen.

Na ile krajów – jednostek podziału administracyjnego – dzieli się państwo czeskie?

Status kraju ma także stolica jako jedyne miasto wydzielone, a obecny podział administracyjny obowiązuje od 2000 roku.

Czyja korona jest czeską relikwią narodową i nieoficjalnym symbolem suwerenności?

Od XIV wieku insygnium to miało należeć do całego państwa, a monarsze mogło być wyłącznie użyczane.

Pod czyim kierownictwem komuniści Czechosłowacji zaczęli liberalizację zwieńczoną Praską Wiosną?

Reformy przerwano w 1968 roku, a rok później postępowe kierownictwo partii zastąpili centryści z Gustávem Husákiem na czele.

Liście którego drzewa widnieją na czeskiej pieczęci państwowej i na banknotach?

Drzewo to uchodzi za symbol państwa obok oficjalnych znaków, takich jak wielki i mały herb, flaga czy sztandar prezydenta.

Który malarz stworzył cykl 20 wielkoformatowych płócien „Epopeja słowiańska”?

Obrazy przedstawiają dzieje narodów słowiańskich, choć artysta zasłynął przede wszystkim plakatami secesyjnymi.

Na soborze w którym mieście Jan Hus został skazany na śmierć za herezję?

Do procesu przyczynił się cesarz Zygmunt Luksemburski, a wieść o spaleniu reformatora wywołała w Czechach rebelię przeciw katolikom.

Na rzecz którego państwa Habsburgowie stracili niemal cały Śląsk po trzech wojnach śląskich?

Wojny toczyły się w latach 1740–1763; przy Koronie Czeskiej pozostał jedynie południowo-wschodni skrawek regionu, tak zwany Śląsk Austriacki.

Od nazwy którego celtyckiego plemienia pochodzi łacińska nazwa Czech – Bohemia?

Od łacińskiej nazwy wywodzą się też niemieckie Böhmen i francuskie Bohême, a nawet słowo bohema w znaczeniu cyganerii artystycznej.

Ile metrów n.p.m. mierzy Śnieżka, szczyt Sudetów otaczających Masyw Czeski?

Masyw Czeski otaczają też Rudawy z Klínovcem (1244 m n.p.m.), Las Czeski oraz Szumawa, a w jego środku leży dolina Łaby.

Kto zamordował księcia Wacława I, późniejszego patrona ziem czeskich?

Razem ze św. Ludmiłą i św. Wojciechem należy on do pierwszych czeskich świętych; za jego rządów umocniła się pozycja Kościoła.

Który region przedwojennej Czechosłowacji włączono w 1945 roku do Ukraińskiej SRR?

Poza tą zmianą republikę odnowiono w granicach sprzed 1938 roku, a wojska radzieckie – inaczej niż u sąsiadów – w niej wtedy nie stacjonowały.

Ilu parlamentarzystów zasiada w Izbie Poselskiej, niższej izbie czeskiego parlamentu?

Posłowie są wybierani na czteroletnią kadencję, a nowo powołany rząd musi przedstawić im program i uzyskać wotum zaufania.

Który władca sprowadził na swój dwór w Pradze wielu zagranicznych artystów renesansu?

Dzięki temu rozwinęło się w Czechach malarstwo renesansowe; w baroku do czołowych twórców należeli już m.in. Karel Škréta i Petr Brandl.

W którym mieście działa Teatr Reduta, najstarszy istniejący budynek teatralny Europy Środkowej?

Scena rozpoczęła działalność w 1736 roku; trzy lata później otwarto pierwszy stały teatr w Pradze.

Pod czyim przywództwem utworzono w marcu 1939 roku Protektorat Czech i Moraw?

W Protektoracie działał kolaborujący z okupantem czeski rząd, policja i szkolnictwo poza wyższym, a rząd emigracyjny powstał w Londynie.

Kto w 1085 roku został pierwszym królem Czech dzięki poparciu cesarza Henryka IV?

Tytuł królewski nie był wówczas dziedziczny; stał się taki dopiero w 1212 roku na mocy Złotej Bulli Sycylijskiej.

Jaki przydomek nosi Biblia z lat 1579–1594, pierwszy czeski przekład z języków oryginalnych?

Wydano ją w okresie nazywanym złotym wiekiem czeskojęzycznej literatury, gdy działali protestanccy drukarze Melantrich i Daniel Adam.

Który Habsburg jako ostatni został koronowany na króla w Pradze, w 1836 roku?

Późniejsi władcy z tej dynastii tytułowali się królami czeskimi już bez aktu koronacyjnego.

Który film z 1947 roku był pierwszym czechosłowackim barwnym filmem fabularnym?

Po 1945 roku tematyka wojenna ustępowała w tamtejszym kinie komedii, kryminałowi i baśni.

Kto otworzył w 1907 roku w Pradze pierwsze czeskie stałe kino?

Najstarsze czeskie filmy nieme powstały już w latach 90. XIX wieku, a pierwszy film dźwiękowy pochodzi z 1930 roku.