Przejdź do treści

30 ciekawostek

Ewolucja biologiczna — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

W której monografii z 1859 roku Karol Darwin ogłosił teorię doboru naturalnego?

Darwin sformułował swoją teorię w połowie XIX stulecia, a obliczenia ewolucyjne, dział badań sztucznej inteligencji, do dziś stosują jego zasady w informatyce.

2

Jaki dobór polega na celowej selekcji cech w danej populacji organizmów?

Przez tysiąclecia wykorzystywano go przy udomawianiu roślin i zwierząt, a współcześnie stał się ważną częścią inżynierii genetycznej.

3

Jak nazywa się zbiór obserwowalnych cech organizmu?

Cechy te biorą się z interakcji genów i wpływów środowiska, dlatego na przykład opalenizna nie przechodzi na potomstwo.

4

Która grupa zwierząt do dziś stanowi większość gatunków zwierząt?

Stawonogi podążyły na ląd niedługo po roślinach i grzybach, które skolonizowały go około 500 milionów lat temu.

5

Ile rodzajów zasad azotowych buduje cząsteczkę DNA?

Kolejność zasad wzdłuż cząsteczki zapisuje informację genetyczną podobnie, jak kolejność liter tworzy zdanie.

6

Jaki dobór faworyzuje cechy zwiększające atrakcyjność dla potencjalnych partnerów?

Niewygodne poroże czy jaskrawe barwy samców przyciągają też uwagę drapieżników, ale tę wadę równoważy większy sukces reprodukcyjny.

7

Około ilu lat liczy sobie Ziemia?

Najwcześniejsze niedyskusyjne dowody istnienia życia datuje się na co najmniej 3,5 miliarda lat, czyli na eoarchaik.

8

Kto w 1809 roku stworzył „teorię transmutacji”, pierwszy pełnoprawny schemat ewolucji?

Zakładał on spontaniczne powstawanie prostych form życia, które potem rozwijały coraz większą złożoność w równoległych liniach.

9

W którym roku Watson i Crick opisali strukturę DNA?

Odkrycie wyjaśniło fizyczny mechanizm dziedziczenia, a biologia molekularna pozwoliła potem lepiej zrozumieć związki między genami a cechami organizmu.

10

Jak nazywa się ewolucja powyżej poziomu gatunku, obejmująca specjację i wymieranie?

Podział na dwie skale nie jest fundamentalny: różnica dotyczy tylko czasu potrzebnego, by zaszły zmiany.

11

Jak nazywa się zmiana częstości alleli między pokoleniami wynikająca z błędu próby?

Proces zatrzymuje się dopiero wtedy, gdy allel ulegnie fiksacji, czyli zniknie z populacji albo zastąpi w niej wszystkie pozostałe.

12

Na którym uniwersytecie Karol Darwin początkowo kształcił się w dziedzinie medycyny?

Porzucił te studia, by przyłączyć się do badań nad bezkręgowcami morskimi; fascynację naukami przyrodniczymi wzbudziły w nim późniejsze studia w Cambridge.

13

Który autor eseju o zasadzie ludności z 1798 roku wpłynął na poglądy Darwina?

Darwin zauważył, że wzrost populacji prowadzi do walki o byt, w której korzystne warianty przeważają nad niekorzystnymi.

14

Podczas którego masowego wymierania zniknęło szacunkowo 96% gatunków morskich?

Najlepiej znane jest późniejsze wymieranie, podczas którego zniknęły między innymi nieptasie dinozaury.

15

W którym angielskim mieście urodził się w 1809 roku Karol Darwin?

Przyszły przyrodnik był piątym z sześciorga dzieci lekarza i finansisty Roberta Darwina, a jego dom rodzinny nosił nazwę The Mount.

16

W którym roku Gregor Mendel opisał przewidywalny sposób dziedziczenia cech?

Mendel odkrył niezależną segregację elementów dziedziczności, które dopiero później nazwano genami.

17

Co może wyrosnąć zarodkowi kurczaka wskutek mutacji, przypominając cechę krokodyli?

Większość zmian formy organizmów wynika z modyfikacji niewielkiego zbioru konserwatywnych genów kierujących rozwojem.

18

Jakie londyńskie towarzystwo wysłuchało 1 lipca 1858 prac Darwina i Wallace’a?

Przedstawienie obu prac tego samego dnia miało wyeliminować problem pierwszeństwa odkrycia.

19

Jaka hipoteza tłumaczy wagę rozmnażania płciowego ciągłą adaptacją do innych gatunków?

Rozmnażanie to ma swoją cenę: organizm przekazuje potomstwu jedynie połowę genów, a tylko jedna z dwóch płci wydaje na świat młode.

20

Jakie zwierzęta badał Karol Darwin w swojej ostatniej pracy?

Interesował go ich wpływ na glebę; wcześniej szereg książek poświęcił badaniom nad roślinami.

21

Czyje prawo opisuje utrzymywanie się zmienności w populacji przy dziedziczeniu mendlowskim?

Przed odkryciem genetyki mendlowskiej popularna była hipoteza mieszania się cech, która oznaczałaby drastyczny spadek zmienności genetycznej.

22

Jak nazywają się geny zdolne do replikacji i rozprzestrzeniania się w obrębie genomu?

To przykład doboru działającego poniżej poziomu organizmu; powyżej poziomu osobniczego działa z kolei dobór grupowy.

23

Kto w 1942 roku zdefiniował gatunki jako grupy populacji izolowane rozrodczo od innych?

Tej klasycznej koncepcji nie da się zastosować do prokariotów, co określa się mianem problemu gatunku.

24

Który biolog odróżnił komórki linii rozrodczej od komórek somatycznych budujących ciało?

Z komórek linii rozrodczej powstają gamety, czyli komórki jajowe i plemniki, i tylko tej linii dotyczy dziedziczność.

25

Czyje prawo głosi, że utracona cecha nie wyewoluuje powtórnie w identycznej formie?

Sam kierunek doboru może się odwrócić: gdy zmienią się warunki środowiska, cecha dawniej szkodliwa może okazać się korzystna.

26

Który ornitolog rozpoznał w ptakach przywiezionych z Galapagos dwanaście gatunków zięb?

Darwin uważał te ptaki za mieszaninę kacykowatych, grubodziobów i łuszczaków; później nazwano je jego imieniem.

27

Kto po raz pierwszy opisał dwukrotny koszt rozmnażania płciowego?

Jeden z tych kosztów nie dotyczy gatunków hermafrodytycznych, do których należy większość roślin i wiele bezkręgowców.

28

Jaką toksynę wytwarza pacyfotryton szorstki, płaz zjadany przez pończosznika prążkowanego?

Ewolucyjny wyścig zbrojeń doprowadził do wysokich stężeń trucizny u traszki i równie wysokiej oporności u polującego na nią węża.

29

Czyja zasada wiąże ciągłe wymieranie z konkurencją gatunków o ograniczone zasoby?

Jeśli jeden gatunek wygrywa rywalizację z drugim, lepiej dostosowany przeżywa, a drugi znika.

30

Który brytyjski biolog, krytyk Darwina, napisał książkę „On the Genesis of Species”?

Z powodów religijnych, ale także rozumowych, odrzucił on między innymi pogląd o naturalnej selekcji.

Znasz się na: Ewolucja biologiczna?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Ewolucja biologiczna — 30 ciekawostek, których nie znasz