Fortepian — 30 ciekawostek

Które elementy fortepianu służą do przedłużania dźwięku oraz zmiany jego barwy i natężenia?

Stanowią one uzupełnienie klawiatury, czyli części dostępnej bezpośrednio dla grającego.

Ile klawiszy obejmuje zazwyczaj klawiatura współczesnego fortepianu?

Klawiatura to ta część instrumentu, która jest bezpośrednio dostępna dla grającego pianisty.

Co ile lat odbywa się w Warszawie Konkurs Chopinowski?

To jeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych konkursów muzycznych na świecie w klasie fortepianu.

Kształt czego przypomina podstawa korpusu współczesnego fortepianu koncertowego?

Korpus ma formę skrzyni, która chroni wnętrze instrumentu i jednocześnie pełni funkcję akustyczną.

Które warszawskie miejsce gości przesłuchania Konkursu Chopinowskiego?

W tym samym czasie w innych punktach stolicy, między innymi w Teatrze Wielkim i Zamku Ostrogskich, odbywają się imprezy towarzyszące.

Kogo uznaje się za wynalazcę fortepianu?

Jego instrument rozwijał klawesyn i klawikord, a nowością była możliwość różnicowania dynamiki dźwięku siłą uderzenia w klawisz.

Jak nazywają się elementy fortepianu, które po zwolnieniu klawisza zatrzymują drgania strun?

Te niewielkie elementy przylegają do strun, a ich działanie można na pewien czas wyłączyć, by wydłużać i łączyć dźwięki.

Jak pianiści muszą wykonywać utwory na każdym etapie Konkursu Chopinowskiego?

Oprócz dzieł wybieranych z podanych zbiorów regulamin przewiduje też utwory obowiązkowe, grane przez wszystkich uczestników.

Jaki utwór Chopina pianiści grają z orkiestrą w finale Konkursu Chopinowskiego?

Finalistom towarzyszy orkiestra symfoniczna, a wcześniejsze etapy wypełniają między innymi walce, polonezy, sonaty i mazurki.

Co robi młoteczek fortepianu tuż po uderzeniu w struny?

Dzięki temu struny mogą swobodnie drgać, a cały ruch zaczyna się od naciśnięcia klawisza.

Który drewniany element fortepianu wzmacnia dźwięk i formuje jego barwę?

Element ten umieszczono pod strunami, wewnątrz obudowy instrumentu.

Która pianistka demonstracyjnie opuściła jury Konkursu Chopinowskiego w 1980 roku?

Razem z nią skład sędziowski opuścił Louis Kentner, również wcześniejszy laureat, który nie pojawił się na konkursie już nigdy więcej.

Do czego, poza koncertowaniem, służy fortepian dzięki prowadzeniu wielu głosów jednocześnie?

Szeroka skala dynamiczna sprawia, że instrument szczególnie dobrze oddaje fakturę wielogłosową i pomaga w pracy nad utworem.

Który polski pianista i profesor zainicjował w 1927 roku Konkurs Chopinowski?

Pomysłodawca chciał wywołać dyskusję o tym, jak grać Chopina, w czasach gdy zainteresowanie wykonawców muzyką romantyczną słabło.

Gdzie w fortepianie ukryty jest mechanizm młoteczkowy?

To najbardziej złożony element całego instrumentu; pozwala precyzyjnie kontrolować dynamikę i artykulację dźwięku.

Z czego najczęściej wykonana jest rama, na której rozpięte są struny fortepianu?

Rama musi być masywna, ponieważ napięte struny działają na nią z bardzo dużą siłą.

Który prezydent Rzeczypospolitej objął patronatem I Konkurs Chopinowski?

Wcześniej przeszkodą był brak zainteresowania władzy sztuką; o realizacji przesądziła dopiero zmiana władzy i patronat nowo wybranej głowy państwa.

Który pianista był honorowym przewodniczącym jury Konkursu Chopinowskiego w 1960 roku?

Tę samą honorową funkcję pełnili później Kazimierz Sikorski oraz, dwukrotnie, Jan Ekier.

Ile strun przypada na jeden klawisz w wysokich i średnich rejestrach fortepianu?

W niskich rejestrach struny są podwójne lub pojedyncze, a wszystkie struny jednego klawisza wydają ten sam dźwięk.

Czyje „Requiem” wykonuje się podczas Konkursu Chopinowskiego w rocznicę śmierci Chopina?

Utwór ten, zgodnie z życzeniem Chopina, zabrzmiał także podczas jego mszy pogrzebowej w paryskim kościele de la Madeleine w 1849 roku.

Kto powołuje jurorów oceniających pianistów w Konkursie Chopinowskim?

Z reguły wszyscy jurorzy są pianistami, choć dawniej zasiadali wśród nich także dyrygenci, muzykolodzy, krytycy i kompozytorzy.

Jakim drutem owinięte są niskobrzmiące struny fortepianu?

Struny basowe są też dłuższe i grubsze od tych, które odpowiadają za wysokie dźwięki.

Od którego roku Konkurs Chopinowski organizowany jest w październiku?

Tradycyjnie 17 dnia tego miesiąca, w rocznicę śmierci Chopina, w warszawskim kościele św. Krzyża odprawiana jest uroczysta msza.

Który zwycięzca Konkursu Chopinowskiego zaczął studia w Katowicach dopiero po swoim sukcesie?

Studiował na tamtejszej Akademii Muzycznej, a konkurs wygrał w 1975 roku jako trzeci polski zwycięzca w historii.

Jaki układ strun wprowadzono w fortepianie w XIX wieku obok metalowej ramy?

Zmiany te dały większą skalę dynamiczną i silniejsze brzmienie, a zasadnicze cechy konstrukcyjne instrumentu przetrwały do czasów współczesnych.

W którym mieście studiował Rafał Blechacz, gdy zdobył nagrodę na Konkursie Chopinowskim?

Uczył się wówczas na tamtejszej Akademii Muzycznej, a jego zwycięstwo przypadło na 2005 rok.

Absolwentami akademii muzycznej w którym mieście byli Halina Czerny-Stefańska i Adam Harasiewicz?

Oboje zwyciężyli w Konkursie Chopinowskim: ona w 1949 roku ex aequo, on w 1955 roku. Żadna inna polska uczelnia nie wykształciła tylu zwycięzców.

W których latach jury Konkursu Chopinowskiego nie wybrało zwycięzcy?

Regulamin pozwala, by poszczególne miejsca były dzielone albo pozostawały nieobsadzone.

Która instytucja przygotowała edycję Konkursu Chopinowskiego w 2010 roku?

Wcześniej, w latach 1960–2005, organizatorem było Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

Czyja nagroda od 1927 roku wyróżnia na Konkursie Chopinowskim najlepsze wykonanie mazurków?

To najstarsza z nagród specjalnych jury; osobne wyróżnienia przewidziano też między innymi za poloneza i koncert.