Gregor Mendel — 30 ciekawostek

Powstanie jakiej dziedziny nauki zapoczątkowało ponowne odkrycie prawideł Mendla?

Znaczenie obserwacji zakonnika doceniono dopiero na przełomie XIX i XX wieku, kilkanaście lat po jego śmierci.

Jak nazywa się allel, który może zatrzeć istnienie swojego odpowiednika?

Jego przeciwieństwo określa się jako allel ustępujący – ujawnia się on w fenotypie dopiero wtedy, gdy nie ma silniejszego partnera.

Jak dziś nazywamy dwie formy jednostek dziedziczenia, o których wnioskował Mendel?

Do tego wniosku doprowadził zakonnika powrót zielonych nasion w drugim pokoleniu krzyżówek grochu.

Jaki stosunek roślin żółtonasiennych do zielononasiennych uzyskał Mendel w drugim pokoleniu?

Proporcja ta wynika z prostej arytmetyki: na cztery rośliny tylko jedna dostaje od obojga rodziców allel barwy zielonej.

Do jakiego zakonu wstąpił Mendel w 1844 roku?

Wstąpienie poprzedził jednoroczny nowicjat; w zakonie podjął studia teologiczne w Brnie, które ukończył w 1848 roku.

Jakie nasiona dało skrzyżowanie grochu o żółtych nasionach z grochem o zielonych?

Obie rośliny rodzicielskie pochodziły z czystych linii, w których wszystkie nasiona miały jednakową barwę.

Jakie nasiona pojawiły się w drugim pokoleniu po wsobnym skrzyżowaniu żółtych potomków?

Zielone potomstwo pochodziło od żółtych roślin rodzicielskich, a udział procentowy obu barw był za każdym razem taki sam.

Jak inaczej nazywane jest pierwsze prawo Mendla?

W uwspółcześnionej wersji mówi ono, że w organizmach istnieją komórki posiadające na każdą cechę tylko jeden gen – są nimi właśnie gamety.

Czego Mendel użył z jednej czystej linii do zapłodnienia komórek jajowych drugiej linii?

Do rozróżniania linii czystych wybierał cechy dobrze widoczne gołym okiem, na przykład kolor nasion albo kolor kwiatów.

Wynikiem połączenia jakich alleli są zielone nasiona grochu?

Allel barwy zielonej ujawnia się fenotypowo tylko w podwójnej „dawce”, ponieważ w pojedynczej zostaje zatarty.

Jak inaczej nazywane jest drugie prawo Mendla?

Zgodnie z nim to kwestia przypadku, który allel z pary warunkującej jedną cechę trafi do gamety razem z allelem warunkującym inną cechę.

Jaką barwę ma nasiono grochu z allelem żółtym połączonym z recesywnym allelem zielonym?

Tę samą barwę daje też kombinacja dwóch alleli żółtych, dlatego z wyglądu nasiona nie sposób odróżnić obu przypadków.

Ilu uczonych w 1900 roku niezależnie potwierdziło wyniki prac Mendla?

Byli to Hugo de Vries, Carl Correns i Erich Tschermak, którzy doszli do podobnych wniosków, zanim natrafili na zapomniany artykuł zakonnika.

Po ile alleli każdej cechy zawiera komórka jajowa?

Komórki somatyczne mają po jednej parze alleli na każdą cechę; pojedynczy allel niesie także każde ziarno pyłku.

Które badania Mendla cieszyły się za jego życia największym rozgłosem?

Prace te były wielokrotnie publikowane, podczas gdy doświadczenia nad zmiennością roślin przeszły bez echa.

Ile kopii allelu barwy zielonej miała każda roślina pierwszego pokolenia w doświadczeniu Mendla?

Każda z tych roślin niosła obok niego jedną kopię allelu barwy żółtej, bo rodzice pochodzili z linii różniących się kolorem nasion.

Co oprócz hodowli roślin Mendel zorganizował w 1854 roku przy klasztorze?

Hodowla w ogrodzie klasztornym służyła badaniom nad zmiennością dziedziczenia, które miały przynieść zakonnikowi pośmiertną sławę.

W którym roku Mendel ogłosił wyniki badań nad krzyżowaniem roślin na posiedzeniu towarzystwa w Brnie?

Głównym obiektem doświadczeń był groch zwyczajny, znany botanikom pod łacińską nazwą Pisum sativum.

Jaką część potomstwa dwóch heterozygot stanowią rośliny z dwoma odmiennymi allelami?

Pozostałe rośliny dzielą się po równo: ćwierć ma dwa allele barwy żółtej, ćwierć – dwa allele barwy zielonej.

Kiedy urodził się Gregor Mendel?

Przyszły prekursor badań nad dziedzicznością przyszedł na świat w Heinzendorf bei Odrau, a zmarł 6 stycznia 1884 roku w Brnie na Morawach.

Badaniami jakich owadów Mendel zajmował się na marginesie głównych prac?

Poboczną dziedziną jego zainteresowań była też hydrogeologia, choć najwięcej czasu poświęcał roślinom i pogodzie.

W którym roku Mendel został wybrany opatem klasztoru w Brnie?

Jako opat występował przeciwko antykościelnym inicjatywom ówczesnych władz, co pochłaniało coraz więcej jego czasu.

Na marginesie jakiej książki Mendel notował uwagi o znaczeniu swych odkryć dla ewolucji?

Notatki sugerują, że zakonnik dostrzegał wartość swoich wyników dla teorii ewolucji, choć współcześni mu biolodzy tego związku nie zauważyli.

Jakie rodzeństwo miał Gregor Mendel?

Jedna z sióstr była od niego starsza, druga młodsza – przyszły opat był środkowym dzieckiem w rodzinie.

Jaki przedmiot Mendel wykładał w Instytucie Technicznym w Brnie i w liceum w Znojmie?

W latach 1851–1853, za zgodą przeora, zakonnik uzupełniał wykształcenie, studiując nauki przyrodnicze w Wiedniu.

Jaki tytuł nosił artykuł Mendla wydany drukiem w 1866 roku?

Niemiecki oryginał ukazał się pod tytułem „Versuche über Pflanzen-Hybriden” i przez dziesięciolecia pozostawał niemal niezauważony.

W którym mieście Mendel uczęszczał do liceum w latach 1834–1840?

Po liceum kontynuował naukę w Instytucie Filozofii Uniwersytetu w Ołomuńcu, który ukończył w 1843 roku.

Gdzie Mendel wykładał nauki przyrodnicze w latach 1854–1867?

W tym samym okresie działał w kilku miejscowych towarzystwach naukowych i organizacjach rolniczych.

Jak mieli na imię rodzice Gregora Mendla?

Rodzina Mendlów była niemieckojęzyczna, choć mieszkała na ziemiach dzisiejszych Czech.

Jaką funkcję Mendel objął w 1881 roku w Brnie?

Stanowisko to przypadło na ostatnie lata życia zakonnika, który zmarł trzy lata później.