Hipokrates — 30 ciekawostek

Jakiego rodzaju metody leżały u podstaw sposobu leczenia Hipokratesa?

Jego szkoła traktowała naturę jako główną siłę leczącą, a lekarza jedynie jako jej pomocnika.

Na której greckiej wyspie urodził się Hipokrates około 460 roku p.n.e.?

Zmarł około 377 lub 375 roku p.n.e. w Larysie; jeszcze w starożytności zyskał przydomek „ojca medycyny”.

Co było dla Hipokratesa podstawą wniosków prowadzących do diagnozy?

Do ustalonej w ten sposób diagnozy dobierał odpowiadające jej sposoby leczenia.

Ile podstawowych soków (humorów) wyróżnił Hipokrates w ludzkim organizmie?

Były to krew, żółć, flegma i czarna żółć – ich równowaga miała decydować o zdrowiu człowieka.

Co, według Hipokratesa, pozwala ustalić stan zdrowia człowieka?

Szczególnie wymowne miało być oblicze chorego – stąd pojęcie „twarzy Hipokratesa”.

Co, według Hipokratesa, miało wynikać z przewagi jednego z czterech soków w organizmie?

Lekarz miał pomagać naturze w przywracaniu równowagi, zgodnie z zasadą wspomagania naturalnych procesów zdrowienia.

Jakie środki profilaktyczne, zapobiegające chorobom, wprowadził Hipokrates?

Wiele wprowadzonych przez niego terminów, np. rak czy epidemia, jest używanych do dziś.

Co, zdaniem Hipokratesa, wpływa na stan zdrowia i kondycję człowieka?

Te przemyślenia zebrał w rozprawie Peri aeron, hydaton, topon, znanej po polsku jako „O powietrzu, wodach i okolicach”.

Która łacińska sentencja wyraża naczelną zasadę Hipokratesa „po pierwsze nie szkodzić”?

Leczenie według Hipokratesa miało polegać na wspomaganiu naturalnych procesów zdrowienia.

Przewaga którego soku miała odpowiadać za temperament sangwiniczny?

Flegmatykowi przypisywano nadmiar flegmy, a cholerykowi – żółci.

Jaki temperament miała wywoływać przewaga czarnej żółci?

Zaburzenie równowagi między sokami miało być przyczyną nie tylko temperamentu, lecz także chorób.

Którą chorobę przesąd zwalczany przez Hipokratesa przypisywał opętaniu przez demona?

Swoje racjonalne podejście do przyczyn chorób zawarł m.in. w pracy „O powietrzu, wodach i okolicach”.

Kto nauczył Hipokratesa zawodu lekarza?

Wiedzę pogłębiał później w podróżach po Egipcie i Azji Mniejszej, odwiedzając także Tesalię i Ateny.

Jaką terapię stosował Hipokrates w leczeniu chorych?

Głównym celem leczenia było wspomaganie naturalnych procesów zdrowienia, a nie walka z naturą.

Który lekarz kontynuował naukę Hipokratesa o temperamentach?

Teoria temperamentów wyrosła z nauki o czterech sokach, których zaburzona równowaga miała wywoływać choroby.

Co oznacza wprowadzony przez Hipokratesa termin „prognosis”?

Od Hipokratesa pochodzą też terminy diagnosis (rozpoznanie), therapia (leczenie) i epidemia.

Które dzieło uznaje się za napisane przez samego Hipokratesa?

Przypisuje mu się także „Prognozy koskie”; oba teksty bywają mylnie cytowane jako fragmenty przysięgi lekarskiej.

Kim wobec natury – głównej siły leczącej – ma być lekarz według Hipokratesa?

Po łacinie lekarz jest więc minister naturae, a nie magister – ma naturze pomagać, nie zaś ją pouczać.

Jak nazywa się koncepcja, według której choroba wynika z zaburzenia równowagi soków?

Tę samą równowagę soków Hipokrates uznawał za źródło temperamentów – choleryk miał mieć nadmiar żółci.

Czego oznaką jest tzw. oblicze Hipokratesa (łac. facies Hippocratica)?

Wśród cech takiego oblicza wymienia się wpadnięte oczy, wydłużony nos i spieczone usta.

Ile pism lekarskich liczy w przybliżeniu zbiór Corpus Hippocraticum?

Pisma te powstały przed połową IV wieku p.n.e., a zebrano je dopiero sto lat po śmierci Hipokratesa.

Co Hipokrates jako pierwszy opisał jako zabiegi lecznicze?

Opisał również sposób amputacji kończyn oraz leczenie złamań i ran.

Jakie obuwie opisał Hipokrates?

Ten sam lekarz, uznawany za prekursora współczesnej medycyny, opisał także budowę protez.

Jaką cerę ma chory z tzw. twarzą Hipokratesa?

Oprócz cery zwracają uwagę zaostrzone rysy i zapadnięte policzki.

Która łacińska maksyma wyrażała troskę szkoły Hipokratesa o zdrowie chorego?

Maksyma znaczy „zdrowie chorego najwyższym prawem”; jej duch przetrwał w dzisiejszych kodeksach etyki lekarskiej.

Jakiemu celowi służyło urządzenie skonstruowane przez Hipokratesa?

Hipokrates zajmował się zniekształceniami kręgosłupa, a jego pisma obejmują także leczenie przetok odbytu.

Co jest najczęstszą przyczyną śmierci osób z twarzą Hipokratesa?

Drugą typową przyczyną zgonu u takich chorych jest cholera.

W którym mieście w 1525 roku po raz pierwszy wydrukowano dzieła Hipokratesa?

Było to zarazem pierwsze tłumaczenie jego pism, wydane ponad 1 800 lat po jego śmierci.

Kto przełożył na polski pracę Hipokratesa „O powietrzu, wodach i okolicach”?

Rozprawa dowodzi, że Hipokrates widział związek między otoczeniem człowieka a jego zdrowiem.

Jakiego tekstu z Corpus Hippocraticum pierwszym wydanym świadectwem jest papirus 4969?

Corpus Hippocraticum zebrano około sto lat po śmierci Hipokratesa, a pism jego samego nie udało się w nim wyróżnić.