Historia sztuki — 28 ciekawostek

W jakim mieście urodził się Rembrandt?

Przyszły malarz przyszedł na świat 15 lipca 1606 roku jako dziewiąte, przedostatnie dziecko młynarza.

Jaki słynny obraz Rembrandta z 1642 roku uznaje się za punkt zwrotny w jego twórczości?

Płótno wyznacza przejście od silnego realizmu lat 30. XVII wieku do swoistego wizjonerstwa i mistycyzmu.

Od kogo historia sztuki zapożyczyła współczesne metody psychoanalizy?

Historyków sztuki zainspirowała idea stłumionego pożądania, które wyraża się później przez sublimację w twórczości.

Kto napisał „Żywoty najsławniejszych architektów, malarzy i rzeźbiarzy włoskich”?

Dzieło, uważane za pierwsze pełnoprawne opracowanie historii sztuki, ugruntowało pozycję Florencji jako głównego ośrodka odrodzenia.

Kto obok Rembrandta i Fransa Halsa był czołowym malarzem holenderskiego „złotego wieku”?

W „złotym wieku” kultura, nauka, gospodarka, potęga militarna i wpływy polityczne Holandii osiągnęły apogeum.

Jak nazywa się przypisanie dzieła konkretnemu artyście, gdy jego autor nie jest znany?

Należy to do zadań tzw. „pierwszej” historii sztuki, obok określenia miejsca i czasu powstania dzieła.

Jak nazywa się Rembrandta w przeciwieństwie do Rubensa, „malarza ciała”?

Wczesne dzieła Rembrandta cechuje dramatyczne napięcie, a prace z późniejszych lat są coraz spokojniejsze i pełne duchowego pogłębienia.

W kim, według Vasariego, sztuka osiągnęła kulminację po odrodzeniu w cinquecento?

Vasari widział dzieje sztuki liniowo: upadek w średniowieczu, a potem stopniowe odradzanie się przez kolejne stulecia.

Kto wyróżnił etapy analizy: opis preikonograficzny, analizę ikonograficzną i ikonologiczną?

Metoda ta miała wielki wpływ na rozwój dyscypliny aż do lat 50. XX wieku; jej twórca był uczniem Aby'ego Warburga.

Kim z zawodu był Harmen Gerritszoon, ojciec Rembrandta?

Matka malarza, Neeltge Willemsdochter van Zuitbroeck, była z kolei córką piekarza.

Jaki tytuł nosi artykuł Lindy Nochlin, od którego zaczęła się feministyczna historia sztuki?

Nochlin wskazywała, że kobiety nie mogły choćby uczyć się anatomii, rysując nagiego męskiego modela.

Który król kupił dwa obrazy Rembrandta znajdujące się dziś na Zamku Królewskim w Warszawie?

Obrazy trafiły potem do rodziny Lanckorońskich, zostały przejęte przez gestapo, a po wojnie rodzina zdołała je odzyskać.

Który badacz Pompejów i Herkulanum wydał w 1764 roku „Geschichte der Kunst des Altertums”?

Dzieło na długo wpłynęło na postrzeganie sztuki greckiej i rzymskiej i przyczyniło się do rozwoju klasycyzmu.

Która reżyserka i teoretyczka zwróciła uwagę na istnienie tzw. male gaze?

Na przykładzie kina hollywoodzkiego pokazała, że filmy wspierają punkt widzenia białego, heteroseksualnego mężczyzny.

Z czyich prac wywodzi się strukturalizm, przeniesiony z analizy języka na interpretację mitów?

Mity miały sprowadzać się do podstawowych elementów i wyjaśniać opozycje binarne, takie jak piękno i brzydota.

Ile obrazów Rembrandta znajduje się w Polsce?

Dwa z nich wiszą na Zamku Królewskim w Warszawie, a ich autorstwo oficjalnie potwierdzono dopiero w 2006 roku.

Który obraz Rembrandta przechowuje Muzeum Czartoryskich w Krakowie?

Autorstwo tego pejzażu nigdy nie budziło wątpliwości, w przeciwieństwie do dwóch warszawskich płócien z 1641 roku.

U którego malarza obrazów historycznych Rembrandt doskonalił kunszt od 1624 roku?

Od tego nauczyciela Rembrandt zapożyczył styl narracyjny, psychologiczną głębię postaci i technikę światłocienia.

Kto propagował w Polsce metodę Panofsky’ego, dodając termin „grawitacji ikonograficznej”?

Termin ten opisuje proces, w którym znane motywy zmieniają znaczenie, choć tematy ramowe – jak matka z dzieckiem – pozostają trwałe.

Kto ukuł współczesne pojęcie renesansu i był nauczycielem Heinricha Wölfflina?

Związany z Bazyleą i Zurychem uczony odrzucał heglizm, który dominował wówczas w berlińskim ośrodku badań nad sztuką.

Które pojęcie Heinrich Wölfflin przeciwstawiał linearyzmowi w swojej analizie formalnej?

Pozostałe pary pojęć to płaszczyzna i głębia, forma zamknięta i otwarta, wielość i jedność oraz jasność i niejasność.

Kto został prezesem Stowarzyszenia Historyków Sztuki po przeniesieniu siedziby do Warszawy?

Po wojnie członkowie stowarzyszenia skupili się na rewindykacji zagrabionych dzieł sztuki i odbudowie zabytków.

Ile obrazów olejnych pozostawił po sobie Rembrandt według obecnych atrybucji?

Na początku XX wieku przypisywano mu 988 obrazów, a w 1935 roku Abraham Bredius podawał liczbę 630.

Jakie dwie cechy dzieła Winckelmann ujął w formule „edle Einfalt und stille Größe”?

Winckelmann uważał, że szczytem sztuki jest osiągnięcie piękna, na co stać tylko artystę o rygorystycznie przestrzeganej koncepcji dzieła.

Jaki posag wniosła Saskia van Uylenburgh, żona Rembrandta?

Saskia, córka burmistrza, zmarła w 1642 roku w wieku 30 lat, prawdopodobnie na gruźlicę, i tę samą sumę rozdzieliła w testamencie.

Gdzie w 1813 roku powstała pierwsza katedra historii sztuki?

Podwaliny pod historię sztuki jako nowoczesną dyscyplinę naukową położyły prace Karla Schnaase, pisane w duchu Hegla.

W którym roku powstał Rembrandt Research Project, badający atrybucję dzieł mistrza?

Owocem pracy tego międzynarodowego zespołu z Amsterdamu są kolejne tomy „A Corpus of Rembrandt Paintings”.

Kto w 1935 roku podawał, że Rembrandt namalował 630 obrazów?

Po weryfikacji dawnych atrybucji liczba obrazów uznawanych za dzieła mistrza spadła do około 300.