Igrzyska olimpijskie — 29 ciekawostek

Które miasto gościło pierwsze nowożytne letnie igrzyska olimpijskie w 1896 roku?

Pierwotny plan zakładał inaugurację dopiero w 1900 r. w Paryżu; o wcześniejszy termin w Grecji zabiegał pierwszy prezes MKOl.

W którym roku odbyły się pierwsze udokumentowane igrzyska w starożytnej Olimpii?

Słowo olimpiada oznaczało w Grecji czteroletni okres między kolejnymi zawodami, a sama impreza była świętem ku czci najwyższego z bogów.

Przed posągiem którego boga składano przysięgę przed rozpoczęciem starożytnych igrzysk?

Podczas ceremonii mięso dzika cięto na kawałki i rozkładano przed posągiem, a przysięgę składał każdy zawodnik razem z ojcem i braćmi.

Jaką nagrodę oficjalnie otrzymywał zwycięzca starożytnych igrzysk w Olimpii?

Nagradzano wyłącznie triumfatora; z czasem zwycięzcy dostawali też nieoficjalnie pieniądze i kosztowne przedmioty, a sławę zyskiwało całe ich miasto.

Która z konkurencji wchodziła w skład starożytnego pentathlonu?

Oszczep wykonywano ze świerku lub jesionu o długości zbliżonej do ludzkiego wzrostu; pięciobój wszedł do programu od 18. igrzysk.

Jaką nową dyscyplinę zaproponowali organizatorzy igrzysk w Paryżu w 2024 roku?

MKOl wyraził zgodę 8 grudnia 2020 r.; w programie pozostały też wspinaczka, skateboarding i surfing, a odpadły m.in. karate i baseball.

Ile dni trwały zawody podczas starożytnych igrzysk w Olimpii?

Przed startem każdy uczestnik przysięgał wraz z ojcem i braćmi, że nie dopuści się oszustwa i że ćwiczył sumiennie przez poprzednie 10 miesięcy.

Na ile miesięcy wstrzymywano wojny podczas „pokoju bożego” ogłaszanego na czas igrzysk?

Same zawody zajmowały tylko część tego czasu; resztę przeznaczano na podróż widzów i atletów do Olimpii oraz na ich powrót do domów.

Co groziło kobiecie przyłapanej na oglądaniu starożytnych igrzysk?

Zawodnicy występowali nago, dlatego widownię stanowili wyłącznie wolni mężczyźni; zawody odbywały się ku czci najwyższego z bogów.

Jaki tytuł zdobywał zawodnik, który zwyciężył w starożytnych igrzyskach?

W rodzinnym mieście triumfatora stawiano pomniki na jego cześć i pisano o nim wiersze; nie istniały wtedy żadne konkurencje zespołowe.

Jaką dyscyplinę łączącą zapasy z walką na pięści dodano do programu 33. Olimpiady?

Dozwolone były wszystkie chwyty i ciosy, łącznie z wyłamywaniem palców i łamaniem nosów, a walka kończyła się poddaniem rywala.

Który władca Macedonii zwyciężył w wyścigach konnych na 106. olimpiadzie w 356 r. p.n.e.?

Kroniki wymieniają go wśród zwycięzców obok zawodowych atletów; startować mogli wszyscy wolni Grecy płci męskiej.

Jak witano olimpijskiego zwycięzcę w murach jego rodzinnego miasta?

Gest oznaczał, że polis nie musi się już nikogo obawiać, skoro ma takiego obrońcę; chwała spływała na całą społeczność, nie tylko na atletę.

Jak nazywał się bieg krótki na dystansie jednego stadionu, najstarsza konkurencja igrzysk?

Od biegaczy wymagano nienagannej postawy: długiego kroku, silnej pracy ramion wysuniętych do przodu i lekko pochylonego tułowia.

Ile razy Milon z Krotonu zwyciężał w zapasach na starożytnych igrzyskach?

Pierwszy laur zdobył jeszcze w zawodach chłopców w 540 r. p.n.e., a od 62. do 66. igrzysk pozostawał niepokonany wśród dorosłych.

W którym roku rozegrano ostatnie igrzyska olimpijskie ery starożytnej?

Do greckiego ideału wychowania wrócono dopiero w odrodzeniu – o igrzyskach pisali m.in. Matteo Palmieri, Hans Sachs i Thomas Kyd.

Co musiał zrobić zawodnik przyłapany na oszustwie podczas starożytnych igrzysk?

Na cokole wyrywano również sam występek, by każdy przechodzień poznał winę sportowca; kary olimpijskie należały do bardzo surowych.

Jak pięściarz sygnalizował poddanie się w starożytnej Olimpii?

Z czasem walki na pięści stały się najbardziej krwawym widowiskiem igrzysk; pojawiły się w programie podczas 23. Olimpiady.

Ile lat miał Grek Dimitrios Loundras, najmłodszy uczestnik igrzysk, gdy startował w 1896 r.?

Najmłodszą indywidualną mistrzynią olimpijską jest Amerykanka Marjorie Gestring, złota w skokach z trampoliny w Berlinie w wieku 13 lat i 9 miesięcy.

Który biegacz z Rodos uchodzi za najsłynniejszego zwycięzcę starożytnych igrzysk?

Wygrywał stadion, diaulos i bieg w zbroi na czterech kolejnych olimpiadach, od 154. do 157., a Grecy szczególnie czcili wielokrotnych zwycięzców.

Ile stadionów liczył prawdopodobnie dolichos, bieg długi wprowadzony na 15. igrzyskach?

Bieg długi dołączył do programu zaraz po biegu średnim, który po raz pierwszy rozegrano na 14. igrzyskach na dystansie dwóch stadionów.

Który Ateńczyk przeszedł do historii igrzysk jako oszust przekupujący rywali?

Po wykryciu afery wyrocznia delficka zagroziła Ateńczykom, że przestanie głosić im przepowiednie, więc Ateny wycofały się z udziału w igrzyskach.

Który 72-letni strzelec zdobył srebro w 1920 r. i pozostaje najstarszym medalistą igrzysk?

Najstarszą uczestniczką wśród kobiet była 70-letnia Brytyjka Lorna Johnstone, która w 1972 roku zajęła 12. miejsce w ujeżdżeniu.

Na ile stóp ustalono od 6. igrzysk dystans biegu krótkiego w Olimpii?

Odpowiadało to 192,67 m; wcześniej długość trasy nie była wyraźnie określona i zmieniała się z edycji na edycję.

Który biegacz ze Sparty wygrał na 85. igrzyskach, a tuż za metą upadł i zmarł?

W zawodach brali udział zamożni ludzie, których stać było na poświęcenie całego roku na ćwiczenia; dopiero później startowali wybrani atleci.

W którym roku po raz pierwszy rozegrano hoplites, bieg w uzbrojeniu?

Z czasem rezygnowano kolejno z nagolenników, włóczni i hełmu, aż biegano z samą tarczą; zwykle była to ostatnia konkurencja igrzysk.

W jakiej konkurencji Remigios z Tusina triumfował na dziesięciu kolejnych igrzyskach?

Jego seria triumfów przypadła na lata 328–292 p.n.e.; konkursy artystyczne dołączyły do programu w późniejszym okresie igrzysk.

Jaki tytuł nadawali Grecy zawodnikowi, który zwyciężył trzykrotnie podczas jednych igrzysk?

Najsłynniejszy biegacz z Rodos zdobył ten tytuł cztery razy z rzędu, wygrywając trzy biegi na każdych z czterech kolejnych igrzysk.

Kto według tradycji jako pierwszy wygrał dolichos, długi bieg starożytnych igrzysk?

Spartanie słynęli w biegach długich; jeden z nich wygrał na 85. igrzyskach, lecz tuż po przekroczeniu mety padł na ziemię i skonał.