Iliada Homera — 30 ciekawostek

Jaką ułomność przypisuje Homerowi legenda?

Tezę tę wspiera postać niewidomego barda Demodokosa, który w „Odysei” opiewa bohaterskie czyny.

Z kim w „Iliadzie” pojedynkuje się Menelaos, mąż porwanej Heleny?

Bitwa zostaje przerwana specjalnie po to, by obaj mogli stanąć naprzeciw siebie.

Ile lat trwała wojna trojańska, której epizody opisuje „Iliada”?

Akcja poematu toczy się w Troadzie i obejmuje tylko niewielki wycinek ostatniego roku walk.

Który król Troi przybywa do obozu Greków, by wybłagać zwrot ciała syna?

Achilles, wzruszony wspomnieniem własnego starego ojca, spełnia prośbę – i tak kończy się jego gniew.

Który przyjaciel Achillesa pożycza jego zbroję i rusza na pomoc Grekom?

Obiecuje poprzestać na wyparciu Trojan z obozu, lecz upojony zwycięstwami dociera aż pod mury Troi.

Jakim metrum napisana jest „Iliada” Homera?

Ten sam wiersz pozostał miarą eposu aż do końca greckiej, a później także łacińskiej starożytności.

W której epopei Wergiliusz utrwalił pochodzenie Rzymian z Troi?

Rzymski epos narodowy opisuje wędrówkę Trojańczyka Eneasza i jego walki w Italii, łącząc wzory obu poematów Homera.

Którą brankę Agamemnon odbiera Achillesowi na początku „Iliady”?

Urażony wojownik porzuca walkę z Trojańczykami, co zapowiada już inwokacja poematu.

Od jakiej innej nazwy Troi pochodzi tytuł „Iliady”?

Tytuł wywodzi się z greckiego wyrażenia, które oznacza po prostu pieśń o tym mieście.

Na ile ksiąg filolodzy aleksandryjscy podzielili „Iliadę”?

Podziału dokonano dopiero w III wieku p.n.e. i nie jest on właściwym składnikiem kompozycji poematu.

Kto około 1577 roku jako pierwszy przełożył na polski fragment „Iliady”?

Nawiązania do eposu Homera są obecne także w „Odprawie posłów greckich”.

Jak ma na imię matka Achillesa, którą prosi on o ubłaganie Zeusa?

Achilles chce, by władca bogów wsparł Trojańczyków i w ten sposób zaszkodził Achajom.

Która bogini odbiera Menelaosowi zwycięstwo w pojedynku z porywaczem Heleny?

Bogini ratuje przeciwnika Menelaosa i przenosi go prosto do komnat Heleny.

Która bogini usypia Zeusa, by pomóc Grekom w krytycznej chwili bitwy?

Po przebudzeniu Zeus przywraca przewagę Trojańczykom, a Hektor staje już na greckim okręcie.

W której krainie na wybrzeżu Azji Mniejszej powstała prawdopodobnie „Iliada”?

Świadczy o tym przede wszystkim język poematu: archaiczny dialekt tej krainy z domieszką dialektu eolskiego.

Jak po grecku nazywa się pycha bohatera, który przeciwstawia się woli bogów?

W „Iliadzie” taka postawa przeważnie sprowadza na postać klęskę, choć główne wydarzenia i tak zależą od boskich interwencji.

Rolę jakiego wiersza w polskiej epice utrwalił przekład „Iliady” pióra Dmochowskiego?

Tłumacz, pijar, wspomagał się francuskim przekładem Anne Dacier i angielskim Alexandra Pope’a, a jego dzieło weszło do klasyki literatury polskiej.

Którym ludem włada Achilles w „Iliadzie”?

Władcami są też inne główne postacie eposu: najpotężniejszy z nich Agamemnon, jego brat Menelaos i król niewielkiej Itaki Odyseusz.

Który mityczny poeta, wcześniejszy od Homera, był w greckich mitach najbardziej znany?

Sami Grecy nie uważali Homera za pierwszego poetę, a jego kunsztowne eposy musiały poprzedzać długie lata rozwoju literatury niepisanej.

Ile miast spierało się o to, które z nich jest ojczyzną Homera?

Były wśród nich Ateny, Argos i Itaka, ale za najbardziej prawdopodobne uchodzą Smyrna i wyspa Chios.

Fabułę którego utworu Adam Mickiewicz skonstruował na wzór „Iliady”?

Poeta był studentem grecysty Groddecka; na eposie Homera wzorowany jest także epicki styl „Pana Tadeusza”.

Z którym wojownikiem Hektor toczy w „Iliadzie” nierozstrzygnięty pojedynek?

Po tym starciu następuje zawieszenie broni, by obie strony mogły pogrzebać poległych.

Jakie pismo Mykeńczyków odczytali Michael Ventris i John Chadwick?

Zachowane tabliczki to niemal wyłącznie rachunki gospodarcze, więc nie potwierdziły historyczności bohaterów spod Troi.

Z polecenia którego tyrana dokonano w VI wieku p.n.e. redakcji „Iliady”?

Samo istnienie tej redakcji bywa podważane, bo milczą o niej najstarsze źródła greckie, na przykład Herodot.

Wzmianki o jakim metalu w „Iliadzie” są anachronizmem, bo zdobywcy Troi go nie znali?

W poemacie mieszają się wiadomości o czasach sprzed najazdu Dorów z realiami epoki samego twórcy.

Która bogini namawia łucznika do strzału, który zrywa zawieszenie broni pod Troją?

Strzała rani Menelaosa i bitwa rozpoczyna się na nowo – bogini nie chce bowiem zakończenia wojny.

Którą Trojankę, swoją matkę, Hektor prosi o modły przed posągiem bogini?

Podczas tej wizyty w mieście Hektor spotyka też żonę i syna Astyanaksa i wzruszająco żegna się z rodziną.

Na wzór której postaci, znanej w całej preromantycznej Europie, wyobrażano sobie Homera?

Pieśni wydane przez Jamesa Macphersona jako przekład z celtyckiego okazały się nieautentyczne, ale utrwaliły obraz poety pierwotnego i ludowego.

Którego sojusznika Trojan zabijają we śnie zwiadowcy Odyseusz i Diomedes?

Wypad udaje się nocą, gdy Trojanie po zwycięskim dniu nie wracają do miasta, lecz zostają pod obozem Achajów.

Jakiej gwary użył Michał Pawlikowski w swoim przekładzie urywków „Iliady”?

Stylizacja wynikała z modnego wówczas przekonania o „ludowości” eposu; wcześniej po gwarę sięgnął w swoim tłumaczeniu Lucjan Rydel.