Jowisz — 30 ciekawostek

Którą planetą w kolejności od Słońca jest Jowisz?

Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzy grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem planetami jowiszowymi.

Jaki pierwiastek stanowi około jedną czwartą składu Jowisza?

Planeta może mieć też skaliste jądro złożone z cięższych pierwiastków, choć jego istnienie wciąż nie jest pewne.

Która sonda od lipca 2016 roku krąży wokół Jowisza?

Misja miała trwać do lipca 2021 roku, ale przedłużono ją do września 2025 roku.

Która planeta ma skład najbardziej zbliżony do Jowisza?

Dalsze planety-olbrzymy zawierają znacznie mniej wodoru i helu, ale brak próbników atmosferycznych nie pozwala poznać ich składu w szczegółach.

Ile trwa obrót Jowisza wokół własnej osi?

To najszybciej obracająca się planeta Układu Słonecznego; szybka rotacja tworzy wybrzuszenie równikowe widoczne nawet przez amatorski teleskop.

W którym roku Galileusz odkrył cztery największe księżyce Jowisza?

Uznaje się to za pierwszą teleskopową obserwację księżyców innych niż ziemski i ważny argument za teorią heliocentryczną Kopernika.

Który księżyc dostarcza do magnetosfery Jowisza dwutlenek siarki ze swoich wulkanów?

Zjonizowany gaz tworzy wokół planety chmurę w kształcie torusa, a elektrony w magnetosferze generują szum radiowy w zakresie 0,6–30 MHz.

Która sonda jako pierwsza odwiedziła Jowisza?

Program Pioneer przyniósł pierwsze zdjęcia atmosfery planety i wykazał, że promieniowanie w jej pobliżu jest znacznie silniejsze, niż oczekiwano.

Od której planety większy jest Ganimedes, największy księżyc Jowisza?

Ganimedes to jeden z czterech wielkich, kulistych księżyców galileuszowych; wszystkie cztery krążą wewnątrz magnetosfery planety.

Jakim określeniem niektórzy astronomowie nazywają Jowisza?

Nie jest jednak jasne, czy planety takie jak Jowisz powstają podobnie jak układy gwiazd wielokrotnych.

Którym co do jasności naturalnym obiektem nocnego nieba jest Jowisz?

Wyprzedzają go tylko Księżyc i Wenus, choć w czasie wielkiej opozycji jasnością może mu dorównać Mars.

W którym wieku odkryto Wielką Czerwoną Plamę na Jowiszu?

To antycyklon o średnicy większej niż średnica Ziemi; jej pierwsze obserwacje przypisuje się Robertowi Hooke’owi i Cassiniemu.

Z czego zbudowane są pierścienie Jowisza?

Materiał pochodzi głównie z uderzeń mikrometeorytów w małe księżyce, a grawitacja planety utrzymuje go na orbicie.

Ile wynosi średnia odległość Jowisza od Słońca?

To około 5,2 jednostki astronomicznej; z powodu mimośrodu orbity odległość zmienia się o 75 mln km między peryhelium a aphelium.

Jaki skutek ma niewielkie nachylenie osi obrotu Jowisza?

Oś Jowisza jest nachylona zaledwie o 3,13°, podczas gdy Ziemia i Mars mają wyraźne pory roku.

Jak nazywa się jaśniejsze pasma chmur na Jowiszu?

Wzajemne oddziaływanie jaśniejszych i ciemniejszych pasm wywołuje turbulencje i układy burzowe w tropopauzie planety.

Ile planet wielkości Ziemi zmieściłoby się wewnątrz Wielkiej Czerwonej Plamy?

Plama mierzy 24 000–40 000 na 12 000–14 000 km i wznosi się do około 8 km ponad sąsiednie chmury.

Ile razy pole magnetyczne Jowisza jest silniejsze od ziemskiego?

To najsilniejsze naturalne pole magnetyczne w Układzie Słonecznym, nie licząc plam słonecznych; na biegunach sięga 1,0–1,4 mT.

Kto na podstawie opóźnień zaćmień księżyców Jowisza oszacował prędkość światła?

W latach 70. XVII w. zauważono, że gdy Jowisz jest po drugiej stronie Słońca, zjawiska te następują około 17 minut później, niż przewidywano.

Jak nazywa się wewnętrzny torus cząsteczek w układzie pierścieni Jowisza?

Pozostałe dwa segmenty to stosunkowo jasny pierścień główny oraz zewnętrzny pierścień ażurowy.

Ile razy masywniejszy musiałby być Jowisz, aby stać się gwiazdą?

Najmniejszy znany czerwony karzeł ma promień tylko o około 16 procent większy niż ta planeta.

Kto w latach 60. XVII wieku zauważył, że Jowisz jest spłaszczony na biegunach?

Ten sam astronom zaobserwował plamy i kolorowe pasy na planecie, oszacował okres jej obrotu, a w 1690 roku dostrzegł rotację różnicową atmosfery.

Ile stopni na południe od równika Jowisza znajduje się Wielka Czerwona Plama?

Modele matematyczne wskazują, że ten antycyklon jest stabilny i stanowi stałą cechę planety.

Jak nazwano piąty księżyc Jowisza, odkryty w 1892 roku?

Odkrył go E.E. Barnard przez 36-calowy refraktor Obserwatorium Licka; był to ostatni księżyc odkryty bezpośrednio obserwacją wzrokową.

Do jakiej części promienia Jowisza sięga warstwa metalicznego wodoru otaczająca jądro?

Opady kropel helu i neonu w głąb tej warstwy zubożają górną atmosferę planety w oba pierwiastki.

Ile mas Jowisza musi mieć brązowy karzeł, by zaszedł w nim zapłon reakcji termojądrowych?

Przy wzroście masy gazowy olbrzym najpierw się kurczy: wnętrze staje się coraz bardziej sprężone, mimo że przybywa materii.

Z których księżyców pochodzi materiał głównego pierścienia Jowisza?

Dwa zewnętrzne pierścienie ażurowe są prawdopodobnie zasilane w podobny sposób przez inne małe księżyce planety.

Który chiński astronom miał gołym okiem odkryć księżyc Jowisza w 362 p.n.e.?

Jeśli to prawda, odkrycie wyprzedza Galileusza o prawie dwa tysiąclecia; w sprzyjających warunkach księżyce galileuszowe da się dostrzec bez teleskopu.

Kto wykonał najstarszy znany rysunek Wielkiej Czerwonej Plamy?

Autor rysunku z 1831 roku był z zawodu farmaceutą; plama była podobno kilkakrotnie niewidoczna między 1665 a 1708 rokiem.

Co ile dni Ziemia wyprzedza Jowisza w ruchu wokół Słońca (okres synodyczny)?

W czasie wyprzedzania Jowisz porusza się ruchem wstecznym względem gwiazd tła, zakreślając na niebie pętlę.