Kirgistan — 30 ciekawostek

Które miasto jest stolicą Kirgistanu?

Stolica jest osobnym okręgiem stołecznym; status miasta wydzielonego ma też Osz, a resztę kraju tworzy siedem obwodów.

Jak nazywa się największe jezioro Kirgistanu?

To drugie co do wielkości jezioro górskie na świecie: ma 6236 km² powierzchni, a jego głębokość sięga 669 m.

Która grupa wyznaniowa stanowiła w 2010 roku 88% mieszkańców Kirgistanu?

Chrześcijanie stanowili wtedy 11,4% ludności, a w kraju żyje też niewielka grupa animistów, wyznawców tengryzmu.

W jakim łańcuchu górskim leży najwyższy szczyt Kirgistanu?

Najwyższy jest Szczyt Zwycięstwa, po kirgisku Dżengisz Czokusu, o wysokości 7439 m n.p.m.; łańcuch ciągnie się na południowym wschodzie kraju.

Jaką nazwę nosi rewolucja, która w 2005 roku obaliła władze Kirgistanu?

Wybuchła po domniemanym sfałszowaniu wyborów; władzę w kraju przejęła wtedy Koordynacyjna Rada Jedności Narodowej.

Która narodowość jest drugą co do wielkości w Kirgistanie?

Liczą około 650 tysięcy osób i mieszkają głównie na terenach obwodu oszyńskiego.

Jaki klimat panuje na przeważającym obszarze Kirgistanu?

Część wysoko położonych terenów kraju pokrywa wieczna zmarzlina.

Kto został pierwszym prezydentem niepodległego Kirgistanu?

Był bezpartyjnym profesorem fizyki i prezesem Kirgiskiej Akademii Nauk, a z czasem wprowadził autorytarne rządy prezydenckie.

Pod jaką nazwą znano Kirgistan w języku polskim w okresie radzieckim?

Po ogłoszeniu niepodległości przejściowo używano też formy Kyrgystan; oficjalna nazwa państwa to Republika Kirgiska.

W którym kraju walczyły wojska NATO wspierane przez amerykańską bazę Manas w Kirgistanie?

Baza zajmowała część głównego lotniska międzynarodowego kraju i działała w latach 2001–2014.

Jaką część terytorium Kirgistanu zajmują góry?

Kraj nie ma dostępu do morza, a jego najwyższy szczyt sięga 7439 m n.p.m.

Która dyplomatka stanęła na czele Kirgistanu po rewolucji z 2010 roku?

Była minister spraw zagranicznych i ambasador została pierwszą kobietą prezydentem i premierem w Azji Środkowej.

Z którym sąsiadem Kirgistan ma najdłuższą granicę, liczącą 1099 km?

Niewiele krótsza, bo licząca 1051 km, jest granica z Kazachstanem, a odcinek tadżycki ma 870 km.

W którym roku Kirgistan został członkiem ONZ?

Podstawą przyjęcia była rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 736 z 29 stycznia.

Kto objął obowiązki prezydenta Kirgistanu po rewolucji z 2005 roku?

Były premier z partii Ludowy Ruch Kirgistanu wygrał potem wybory i rządził pięć lat; powszechne były wtedy nepotyzm i zastraszanie opozycji.

Jak nazywa się Kirgizów wyśpiewujących narodowy epos bez akompaniamentu muzycznego?

Występują podczas ważnych dla społeczności chwil, takich jak wesela czy pogrzeby, a niektórzy znają cały utwór na pamięć.

Która rzeka jest główną rzeką Kirgistanu?

Rzeki kraju to przeważnie dopływy Syr-darii.

Kto wygrał wybory prezydenckie w Kirgistanie 30 października 2011 roku?

Zwycięzca był wcześniej premierem i startował z ramienia partii SDPK; przed wyborami głowy państwa wybrano nowy parlament.

Kto wygrał wybory prezydenckie w Kirgistanie w październiku 2017 roku?

Były premier startował z ramienia rządzącej Socjaldemokratycznej Partii Kirgistanu i zwyciężył już w pierwszej turze z wynikiem 54,74% głosów.

W którym miesiącu 2010 roku krwawa rewolucja obaliła prezydenta Kirgistanu?

Wraz z głową państwa, rządzącą wówczas od pięciu lat, upadł rząd Danijara Üsönowa.

W którym roku powstała Kirgiska Socjalistyczna Republika Radziecka?

Stało się to 5 grudnia; wcześniej istniał Kara-Kirgiski Obwód Autonomiczny, a po nim republika autonomiczna.

Około ilu kilometrów od stolicy Kirgistanu leży międzynarodowe lotnisko Manas?

Główny port lotniczy kraju znajduje się w miejscowości noszącej tę samą nazwę co lotnisko.

Jak nazywa się żyjąca w Kirgistanie mniejszość chińska wyznająca islam?

Stanowią 1,2% ludności kraju, czyli około 55 tysięcy osób.

Które państwo w 2009 roku wpisało epos „Manas” na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO?

Kirgizi z Sinciangu uważają się za potomków bohatera eposu; trylogię z inicjatywy Kirgistanu wpisano dopiero w 2013 roku.

Jak ma na imię syn Manasa, tytułowego bohatera kirgiskiego eposu?

Cykl składa się z trzech części; ostatnia opowiada o wnuku bohatera, Sejteku.

W którym roku w Kirgistanie doszło do pierwszych antyprezydenckich manifestacji?

Protesty wymierzone były w autorytarne rządy głowy państwa; trzy lata później władzę obaliła rewolucja.

Obywatelom ilu państw ustawa z 2012 roku pozwoliła przebywać w Kirgistanie bez wizy?

Pobyt bez wizy może trwać do 60 dni, a przepisy objęły wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej.

Jak nazywał się blok polityczny utworzony w Kirgistanie w 2007 roku jako zaplecze prezydenta?

Blok miał umocnić władzę głowy państwa, której rządy cechowały nepotyzm i zastraszanie opozycji.

Który kandydat opozycji był drugi w wyborach prezydenckich w Kirgistanie w 2017 roku?

Uzyskał 33,70% głosów, a wybory rozstrzygnęły się już w pierwszej turze.

Które miejsce na 167 państw zajął Kirgistan we wskaźniku demokracji z 2014 roku?

Badanie przygotowuje Economist Intelligence Unit; w 2018 roku kraj zanotował z kolei rekordowy spadek wskaźnika wolności prasy.