Kościół katolicki — 28 ciekawostek

Jak nazywa się zgromadzenie kardynałów-elektorów, które wybiera nowego papieża?

Papież jest formalnie tylko biskupem Rzymu, choć nosi łaciński tytuł Pontifex Maximus, czyli Najwyższy Kapłan.

Jak brzmi świeckie imię i nazwisko papieża Leona XIV?

Jest augustianinem i doktorem prawa kanonicznego, a jako papież z urzędu stoi na czele Dykasterii ds. Ewangelizacji.

Co oznacza greckie słowo katholikos, od którego wzięła nazwę wspólnota katolicka?

Mniej więcej od II wieku mówi się o jednym Kościele składającym się z wielu gmin chrześcijańskich.

Jaki utwór religijny jest najstarszym zabytkiem literatury polskiej?

Wielki wpływ na polszczyznę wywarły także Psałterz Dawidów Jana Kochanowskiego i przekład Pisma Świętego Jakuba Wujka.

W jakim mieście urodził się Leon XIV?

Dorastał w pobliskim Dolton, śpiewał w chórze kościelnym i służył jako ministrant w parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej.

Gdzie w 1517 roku Marcin Luter wystąpił ze swoimi 95 tezami?

Luter krytykował m.in. sprzedaż odpustów, z których Kościół finansował budowę bazyliki św. Piotra w Rzymie.

W jakim kraju Leon XIV prowadził działalność misyjną w latach 80. i 90. XX wieku?

Pracował tam jako proboszcz, urzędnik diecezjalny i wykładowca seminarium, a później kierował diecezją; ma podwójne obywatelstwo.

Kto początkowo stał na czele pierwszej gminy chrześcijańskiej, założonej w Jerozolimie?

Pierwotny Kościół składał się z wielu gmin, ale ich wyznawcy mieli świadomość przynależności do jednej wspólnoty: „Jeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest”.

Jaki nowy styl w architekturze i sztuce inspirował Kościół katolicki w dobie kontrreformacji?

Bogate kościoły tego stylu miały przyciągać wiernych, w odróżnieniu od skromnych w formie świątyń protestanckich.

Który cesarz edyktem mediolańskim z 313 roku dał chrześcijanom swobodę wyznawania religii?

Edykt przypieczętował scenariusz religii powszechnej, łączącej chrześcijaństwo z elementami kultury antycznej.

Który kraj jest największym krajem katolickim na świecie?

Udział katolików spadł tam z 90% w 1985 roku do około 67%, głównie na rzecz kościołów zielonoświątkowych.

W którym roku doszło do schizmy wschodniej, pierwszego poważnego podziału chrześcijaństwa?

Rozłam nastąpił między papiestwem a patriarchatami wschodnimi, a Zachód zaznaczył swą odrębność już w 800 roku, gdy powstało cesarstwo Karola Wielkiego.

Za pontyfikatu którego papieża zwołano II sobór watykański?

Sobór otworzył Kościół na dialog ekumeniczny z innymi wyznaniami i zarysował reformę liturgii.

W którym roku obradował pierwszy sobór w historii Kościoła?

Już wtedy sobór uważano za najważniejszą instytucję całego Kościoła, obok synodów prowincjonalnych i zebrań biskupów z kilku prowincji.

Po jakim pokoju z 1648 roku ustabilizował się stan prawny wyznań chrześcijańskich w Europie?

Pokój ten zamykał wojnę trzydziestoletnią i dotyczył trzech wyznań: katolicyzmu, luteranizmu i kalwinizmu.

Kto zapoczątkował ruch reformacyjny w Zurychu?

Na francuskojęzycznym obszarze Szwajcarii, w Genewie, podobny ruch rozpoczął Jan Kalwin.

Na którym soborze zatwierdzono dogmat o nieomylności papieża w sprawach wiary i moralności?

W tym samym okresie zjednoczenie Włoch doprowadziło do upadku Państwa Kościelnego, a Pius IX utracił władzę świecką.

Jaki odsetek ludności Polski należał do Kościoła katolickiego według spisu z 2021 roku?

To 27,1 mln osób; w tym samym roku w niedzielnej mszy uczestniczyło 28,3% zobowiązanych, a do komunii przystępowało 12,9%.

Ile soborów powszechnych odbyło się dotąd według Kościoła katolickiego?

Inne wyznania uznają za powszechne tylko pierwsze siedem soborów, które odbyły się przed rozłamem chrześcijaństwa na wschodnie i zachodnie.

Który benedyktyn jest uznawany za twórcę nowoczesnego zapisu nutowego?

Benedyktyni upowszechnili też praktyczną wiedzę o uprawie ziemi, hodowli, pszczelarstwie i zielarstwie; każdy klasztor był „szkołą rolniczą dla całego regionu”.

Jakiej diecezji biskupem był Leon XIV w latach 2015–2023?

Część pierwszego papieskiego przemówienia, wygłoszoną po hiszpańsku, skierował m.in. do mieszkańców tej diecezji.

W jakich latach obradował sobór trydencki?

Jednym z głównych powodów jego zwołania było przeciwdziałanie reformacji; uchwały soboru realizowali potem papieże, nuncjusze i nowe zakony, np. jezuici.

W którym roku powstał pierwszy Indeks ksiąg zakazanych?

Z biegiem czasu trafiły na niego dzieła m.in. Dantego, Goethego, Stendhala, Voltaire'a, Pascala, Kartezjusza i Zoli.

W liście którego biskupa po raz pierwszy pojawiło się określenie „Kościół katolicki”?

List był skierowany do Kościoła w Smyrnie; określenie to pojawiało się później także w tekstach Ireneusza, biskupa Lyonu.

Który papież w encyklice Cum primum z 1832 roku potępił powstanie listopadowe?

Polityka tego papieża wywołała krytykę Juliusza Słowackiego, który napisał: „Polsko, twa zguba w Rzymie”.

Z którym patriarchą Konstantynopola Paweł VI nawiązał bliskie stosunki w czasie soboru?

Zbliżenie zaowocowało odwołaniem wzajemnych ekskomunik, którymi od XI wieku obłożone były Kościoły rzymski i konstantynopolitański.

Kiedy odwołano wzajemne ekskomuniki Kościołów rzymskiego i konstantynopolitańskiego?

Ekskomunikami obłożyli się nawzajem dostojnicy obu Kościołów jeszcze w XI wieku, w chwili rozłamu chrześcijaństwa na wschodnie i zachodnie.

W której encyklice z 1950 roku Pius XII określił ewolucjonizm jako poważną hipotezę?

Papież zastrzegł jednak, że rodzaj ludzki pochodzi od jednej pary; Jan Paweł II w 1996 roku uznał teorię ewolucji za „coś więcej niż hipotezę”.