Lata 40. XX wieku — 29 ciekawostek

Na które dwa japońskie miasta zrzucono bomby atomowe w latach 40. XX wieku?

Użyte bomby miały dwie różne konstrukcje, obie opracowane w ramach amerykańskiego tajnego programu kierowanego przez generała Grovesa.

Jaka globalna rywalizacja między Wschodem a Zachodem rozpoczęła się w latach 40. XX wieku?

Do jej pierwszych odsłon należały wojna domowa na południu Bałkanów i blokada dawnej stolicy III Rzeszy.

Który dyktator popełnił samobójstwo w czasie bitwy o stolicę III Rzeszy?

Zwycięstwo wojsk sprzymierzonych w tej bitwie przypieczętowało kapitulację III Rzeszy; zbrodniarze nazistowscy stanęli później przed sądem w procesach norymberskich.

Pod jaką nazwą proklamowano w latach 40. XX wieku komunistyczne państwo chińskie?

W tej samej dekadzie Związek Radziecki stał się mocarstwem jądrowym, a wśród przywódców Azji wymienia się Czang Kaj-szeka i cesarza Hirohito.

Jaki sojusz wojskowy powołano pod koniec lat 40. XX wieku?

Sojusz powstał tuż po podziale Niemiec na państwo zachodnie i wschodnie, gdy ZSRR dołączył do grona mocarstw jądrowych.

Które dwa państwa Azji Południowej uzyskały niepodległość w latach 40. XX wieku?

Dekada przyniosła też proklamację niepodległości Izraela i powstanie komunistycznego państwa w Chinach; w Azji działali wtedy Czang Kaj-szek i cesarz Hirohito.

Od którego miasta wzięły nazwę powojenne procesy nazistowskich zbrodniarzy wojennych?

Procesy odbyły się po kapitulacji III Rzeszy; w tej samej dekadzie świat poznał też rozmiar zbrodni Szoa i Porajmos oraz zbrodni katyńskiej.

Który przywódca zginął w zamachu pod koniec lat 40. XX wieku?

Wśród polityków i przywódców tej dekady wymienia się też Clementa Attlee, Harry’ego S. Trumana, Dawida Ben Guriona oraz Polaków: Władysława Sikorskiego i Władysława Andersa.

Jakie leki zaczęto w latach 40. XX wieku stosować na szerszą skalę w leczeniu zakażeń?

Medyczny przełom przypadł na dekadę, w której powstawały też pierwsze reaktory jądrowe jako niedestrukcyjny owoc amerykańskiego programu atomowego.

Jakie miasto objęto blokadą w latach 40. XX wieku?

Blokada należała do pierwszych powojennych kryzysów między Wschodem a Zachodem; wkrótce potem powstały Niemcy Zachodnie i Niemcy Wschodnie.

Dzięki jakiemu programowi pomocy Europa Zachodnia odbudowała zniszczenia wojenne?

Odbudowa Zachodu zbiegła się z powstaniem dwóch państw niemieckich, Niemiec Zachodnich i Wschodnich, a w polityce epoki ważną rolę odgrywali Clement Attlee i Harry S. Truman.

Programu atomowego którego państwa obawiały się USA, przystępując do budowy bomby?

Obawy narastały wraz z rozwojem wydarzeń wojennych w Europie, podczas gdy amerykańska opinia publiczna dopiero poznawała potencjał energii atomowej z artykułów prasowych.

Jaki konflikt zbrojny rozpoczął się wraz z proklamacją niepodległości Izraela?

Na czele nowego państwa stał Dawid Ben Gurion, wymieniany wśród najważniejszych polityków dekady obok Stalina, Churchilla i Trumana.

Kto kierował pracami nad konstrukcją bomby atomowej w Projekcie Manhattan?

Prace konstrukcyjne skupiono od 1943 roku w tajnym laboratorium, a produkcję pierwszej bomby zakończono w 1945 roku.

Jak rozwija się skrót PKWN, nazwa organu władzy powołanego w latach 40. XX wieku?

Po stronie rządu na uchodźstwie działali w tej dekadzie Władysław Sikorski, Władysław Raczkiewicz i Tadeusz Bór-Komorowski.

Na czyje polecenie rozpoczęto Projekt Manhattan?

Program wykorzystał jednak wyniki przedwojennych prac marynarki nad napędem jądrowym okrętów, a raport Rossa Gunna wyprzedził o cztery miesiące słynny list fizyków do prezydenta.

W którym laboratorium opracowano konstrukcję bomby atomowej Projektu Manhattan?

Główny ośrodek badań przeniesiono do tego tajnego laboratorium w 1943 roku; wcześniej prace toczyły się m.in. na Uniwersytecie Chicagowskim.

W którym europejskim państwie w latach 40. XX wieku toczyła się wojna domowa?

Konflikt ten zalicza się do pierwszych odsłon powojennej rywalizacji Wschodu z Zachodem, obok blokady stolicy Niemiec i powołania sojuszu północnoatlantyckiego.

Kto wystosował do prezydenta USA słynny list wzywający do budowy broni jądrowej?

List dotarł do prezydenta cztery miesiące po raporcie Rossa Gunna z Naval Research Laboratory, który dotyczył napędu jądrowego okrętów podwodnych.

Kiedy Projekt Manhattan przeprowadził pierwszą eksplozję bomby atomowej?

Był to prawdopodobnie pierwszy w dziejach ludzkości wybuch bomby jądrowej; formalny raport komisji o pokojowym użyciu atomu powstał siedem miesięcy wcześniej.

Jaki kryptonim otrzymał eksperyment z detonacją pierwszego ładunku jądrowego?

Odnotowana siła wybuchu wielokrotnie przewyższyła szacunki: zamiast maksymalnie 500 ton trotylu ładunek plutonowy dał równowartość kilkunastu tysięcy ton.

Kto w 1938 roku odkrył możliwość uwolnienia ogromnej energii przez rozszczepienie jądra atomu?

Odkrycie wywołało ekscytację fizyków na całym świecie; już w 1939 roku George Pegram z Nowego Jorku zabiegał o spotkanie z naukowcami amerykańskiej marynarki.

Z jakiego kraju pochodziła bogata ruda uranu dostarczona do USA w 1940 roku?

Dostawę zrealizowało belgijskie przedsiębiorstwo górnicze, a bez niej rozpoczęcie całego programu nie byłoby możliwe.

Jaką oficjalną nazwę nosił amerykański tajny program budowy bomby atomowej?

Program wykorzystał rezultaty przedwojennych prac nad energią jądrową dla napędu okrętów, w tym metodę separacji izotopu uranu 235U.

Jak nazwano bombę zdetonowaną w pierwszej próbie jądrowej w 1945 roku?

Podobne konstrukcje wykorzystano później w ataku na Nagasaki, natomiast Hiroszimę zaatakowano bombą innej konstrukcji, także opracowanej w tym programie.

W jakim czasopiśmie William Laurence opublikował w 1940 roku artykuł o energii atomowej?

Autor uznał za mało prawdopodobne, by taką energię dało się wykorzystać w eksplozji, i sugerował, że pięciofuntowa bryła uranu wystarczy statkowi na rejs przez siedem mórz.

Ile ton bogatej rudy uranu sprowadzono do USA w 1940 roku na potrzeby programu atomowego?

Ruda trafiła do USA z Afryki; wydzielenie lżejszego izotopu 235U, którego jądra rozszczepiają się pod bombardowaniem neutronami, było kluczowym problemem programu.

O jaki fundusz wystąpił Ross Gunn na rozpoczęcie prac nad rozszczepianiem jąder atomowych?

Były to pierwsze pieniądze wydane przez Stany Zjednoczone na program nuklearny; po wstępnych badaniach Gunn sporządził dla marynarki pierwszy raport o napędzie jądrowym okrętów podwodnych.

Które belgijskie przedsiębiorstwo dostarczyło rudę uranu na potrzeby Projektu Manhattan?

Dostawa z 1940 roku uruchomiła cały program; trzy lata później główny ośrodek badań przeniesiono do tajnego laboratorium.