Lodowce — 30 ciekawostek

Z czego powstaje masa lodu tworząca lodowiec?

Śnieg musi gromadzić się powyżej linii wiecznego śniegu, gdzie nie topnieje w całości.

Jak nazywa się nauka zajmująca się badaniem lodowców?

Jej przedmiotem są m.in. ruch lodu, bilans masy lodowca i formy rzeźby, które po nim zostają.

Jaki kształt ma dolina wyrzeźbiona przez lodowiec górski?

Lodowiec wypływa z cyrku lodowcowego w górnej części, a z niesionego materiału odkłada moreny.

Największym rezerwuarem jakiego rodzaju wody na Ziemi są lodowce?

Pod względem ilości całej wody na świecie lodowce ustępują jedynie oceanom.

W jakiej strefie, obok wysokich gór, panują warunki sprzyjające powstawaniu lodowców?

W górach lodowce mogą powstawać we wszystkich strefach klimatycznych, byle powyżej linii wiecznego śniegu.

Jak inaczej nazywa się lodowce kontynentalne?

W najprostszym podziale przeciwstawia się je lodowcom górskim.

W których polskich górach ostre szczyty i granie uniemożliwiają gromadzenie się dużych ilości śniegu?

Ilość zgromadzonego śniegu zależy nie tylko od klimatu, lecz także od ukształtowania powierzchni.

Jak nazywa się rzeźba terenu będąca efektem erozyjno-akumulacyjnej działalności lodowców?

Składa się na nią cały szereg form ukształtowania powierzchni ziemi.

Do czego „przymarznięty” jest lodowiec zimny?

Siła wiążąca lód ze skałą jest większa niż siła wiążąca ze sobą warstwy lodu.

Jaki warunek, obok sprzyjającego terenu, jest konieczny do powstania lodowca?

Wystarczy, że jest zbyt chłodno albo nasłonecznienie jest zbyt małe.

Jak inaczej nazywa się lodowce zimne?

Do tej grupy należy w dominującej części lądolód Antarktydy.

W jakiej postaci lodowiec spływa poniżej granicy wieloletniego śniegu?

Lodowiec wykorzystuje przy tym doliny górskie i inne obniżenia terenu.

Jaka jest temperatura lodowca zimnego w porównaniu z punktem tajania lodu?

Składają się wyłącznie z lodu, bez domieszki ciekłej wody.

W co najpierw przekształca się śnieg gromadzący się w lodowcu?

Pod ciśnieniem nadległych warstw śnieg zmniejsza objętość i częściowo krystalizuje.

Jak nazywa się zmniejszanie zasięgu lodowca, gdy ablacja przewyższa dostawę nowego lodu?

Zjawisko to określa się też mianem recesji albo po prostu cofania się lodowca.

Od czego zależy przebieg granicy wiecznego śniegu na Ziemi?

Dlatego granica ta przebiega na różnych wysokościach w różnych częściach świata.

Pod względem czego lodowce dzieli się na zimne, ciepłe i mieszane?

Kryterium jest temperatura lodu w stosunku do temperatury jego tajania.

Jak inaczej nazywa się lodowce ciepłe?

Większość lodowców na świecie należy właśnie do tego typu.

Jakie formy terenu sprzyjają powstawaniu lodowców?

Na takich formach śnieg może się gromadzić w dużych ilościach zamiast zsuwać się w dół.

Wraz z czym obniża się granica wiecznego śniegu w umiarkowanych szerokościach geograficznych?

W strefie umiarkowanej to chłód, a nie ilość opadów, przesądza o położeniu tej granicy.

Z czego składają się lodowce zimne?

Dlatego poruszają się inaczej niż lodowce ciepłe, które ślizgają się po warstwie wody.

Jak nazywa się miejsce narodzin i zasilania lodowca?

To tam gromadzi się śnieg i powstaje lód lodowcowy, który zasila cały lodowiec.

Co dzieje się z lodem lodowca, gdy jego grubość przekroczy wartość krytyczną?

Wartość krytyczna to kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów; decyduje ciśnienie wywierane przez lód.

Które warstwy lodu lodowcowego płyną szybciej, gdy ciśnienie przewyższa siły wiążące?

Warstwy cząsteczek lodu lodowcowego są ze sobą związane stosunkowo słabo.

Która warstwa lodowca zimnego pozostaje nieruchoma?

Ruch odbywa się wyłącznie przez przemieszczanie się warstw nadległych względem siebie.

W jakim klimacie granica wiecznego śniegu sięga najwyżej?

Decydują o tym wysoka temperatura i skąpe opady śniegu w strefie międzyzwrotnikowej.

Co zwiększa ilość wody między lodowcem a podłożem, działającej jak smar?

Dzięki tej warstwie wody lodowiec łatwiej ślizga się po skalnym podłożu.

Jak nazywa się sytuacja, gdy dostawa lodu przewyższa ablację i czoło lodowca przesuwa się do przodu?

Ablacja to ubytek lodu, przede wszystkim wskutek topnienia.

Jak inaczej nazywa się lodowce mieszane, czyli politermalne?

Łączą cechy lodowców zimnych i ciepłych.

Jak określa się stan, w którym dopływ lodu równoważy straty z ablacji, a czoło nie zmienia zasięgu?

Gdy równowaga zostanie zachwiana, czoło lodowca rusza do przodu albo się cofa.