Muzyka klasyczna — 29 ciekawostek

W którym mieście urodził się Mozart?

Miasto było wówczas stolicą niezależnego arcybiskupstwa w ramach Rzeszy; do Cesarstwa Austriackiego trafiło na stałe dopiero w 1814 roku.

Z którymi kompozytorami Mozart tworzy trójkę tzw. „klasyków wiedeńskich”?

Twórczość Mozarta związana była głównie z Wiedniem, choć urodził się i przez lata pracował w stolicy arcybiskupstwa leżącego na zachód od niego.

Jaki przydomek nosi XLI Symfonia Mozarta KV 551?

Przydomka nie nadał sam kompozytor; symfonia zamyka trylogię ukończoną w ciągu trzech miesięcy 1788 roku, wydaną drukiem dopiero po jego śmierci.

Z kim Mozart ożenił się 4 sierpnia 1782 roku?

Żona kompozytora także była śpiewaczką; w ciągu dziewięciu lat małżeństwa urodziła sześcioro dzieci, z których przeżyło tylko dwóch synów.

Jak nazywano starszą o pięć lat siostrę Mozarta, Marię Annę?

Rodzeństwo grywało duety klawesynowe na klawiaturze zasłoniętej jedwabistym materiałem, a ojciec woził je po całej Europie.

Co znaczy łacińskie słowo classicus, od którego pochodzi termin „klasyczny”?

Danuta Gwizdalanka wyróżnia trzy konteksty tego terminu: historyczny (odnoszący się do antyku), normatywny (godny naśladowania) i stylistyczny.

Czyje „Miserere” Mozart zapisał z pamięci po wysłuchaniu go w Kaplicy Sykstyńskiej?

Utwór wolno było wykonywać wyłącznie w Kaplicy, a wyczyn młodego muzyka wzbudził podziw samego papieża.

Jaki przydomek nosi Symfonia KV 297, którą Mozart napisał podczas pobytu we Francji w 1778 roku?

Utwór wyróżnia bogata, nowoczesna instrumentacja; mimo jego sukcesu kompozytor nie znalazł nad Sekwaną żadnej posady.

Ile symfonii Mozarta zachowało się do dziś?

Wczesne symfonie, pisane w stylu włoskich uwertur, trwały zaledwie kilka minut, dlatego porównywanie ich liczby z dorobkiem późniejszych twórców bywa mylące.

Której wersji swojego imienia Mozart nigdy nie używał?

W dzieciństwie rodzice wołali na niego Wolferl, Wolfgangerl, a we wczesnych latach Wolfi, co wiadomo z listów ojca.

Który przyszły wielki poeta przyszedł na koncert małego Mozarta we Frankfurcie nad Menem?

Podczas tego tournée z 1763 roku rodzeństwo koncertowało też m.in. w Augsburgu, Schwetzingen, Moguncji i Koblencji.

Do jakiego gatunku należy „Eine kleine Nachtmusik” KV 525 Mozarta?

Mozart uchodzi za pierwszego wielkiego twórcę wśród zawodowych kompozytorów piszących muzykę rozrywkową – tańce i utwory tego rodzaju.

Którym z kolei dzieckiem Leopolda Mozarta i Anny Marii z domu Pertl był Wolfgang?

Z całego rodzeństwa wiek niemowlęcy przeżyła oprócz niego tylko starsza siostra, która również przejawiała uzdolnienia muzyczne.

Jak zatytułowany jest pierwszy utwór skomponowany przez Mozarta w 1761 roku?

Autor miał wtedy pięć lat i od niedawna uczył się gry na klawesynie pod kierunkiem ojca.

Dla którego monarchy Mozart zagrał w 1764 roku w pałacu Buckingham?

W tym samym roku ośmioletni wirtuoz wystąpił także w Wersalu przed Ludwikiem XV.

W jakiej szesnastoletniej sopranistce zakochał się Mozart w 1777 roku?

Plany wspólnej podróży pokrzyżował ojciec kompozytora, a dwa lata później śpiewaczka dała mu do zrozumienia, że nie odwzajemnia już jego uczuć.

W którym brytyjskim leksykonie hasło „art music” zrównuje muzykę artystyczną, klasyczną i poważną?

Ten sam leksykon dzieli muzykę na artystyczną, ludową i rozrywkową, zastrzegając, że od XXI wieku granice między nimi coraz bardziej się zacierają.

Francuską wersją jakiego greckiego imienia jest Amadé, którym Mozart posługiwał się przez większość życia?

Imię znaczy „przyjaciel Boga” lub „umiłowany przez Boga”; kompozytor używał też wersji włoskiej Amadeo, a w młodości niemieckiej Gottlieb.

Dokąd w styczniu 1762 roku rodzina Mozartów udała się na pierwsze tournée?

Szczegóły tego trzytygodniowego pobytu nie są znane; jesienią tego samego roku rodzina ruszyła przez Pasawę i Linz do habsburskiej stolicy.

Jakie stanowisko Mozart objął w 1769 roku w kapeli arcybiskupiej?

W tym samym roku rozpoczęła się pierwsza z trzech podróży kompozytora do Włoch, trwająca do marca 1771 roku.

Jaki tytuł nadał papież młodemu Mozartowi, podziwiając jego geniusz?

Ze znanych kompozytorów takie odznaczenie otrzymał wcześniej Gluck.

Jaki główny sposób utrwalania muzyki Philip Tagg uznał za cechę wyłącznie muzyki poważnej?

Pozostałe cechy wyłączne to związek ze społeczeństwem rolniczo-przemysłowym, publiczny sposób finansowania oraz jednolita teoria z estetyką.

Jakich interwałów trzyletni Mozart wyszukiwał na klawesynie, słysząc grę siostry?

O tej zabawie wspominała później jego siostra; regularną naukę gry na klawesynie chłopiec rozpoczął dwa lata później.

Do której sławnej instytucji w Bolonii Mozart został przyjęty podczas pierwszej podróży do Włoch?

W tym mieście młody kompozytor poznał też uczonego muzyka G.B. Martiniego; do Włoch wracał jeszcze dwukrotnie, do 1773 roku.

Z powodu czyjej śmierci przesunięto prapremierę opery „Idomeneo, król Krety”?

Prapremiera odbyła się ostatecznie 29 stycznia 1781 roku w Monachium, a na przedstawienie przyjechali ojciec i siostra kompozytora.

Jak Philip Tagg nazwał swój podział muzyki na artystyczną, rozrywkową i ludową?

Brytyjski muzykolog opublikował swój podział w 1979 roku, a trzy lata później powtórzył go w wersji okrojonej o dwa kryteria socjologiczne.

Jakie imię nadano Mozartowi na chrzcie na cześć patrona dnia jego urodzin?

Imię Wolfgang otrzymał na pamiątkę dziadka ze strony matki, a Teofil – na pamiątkę ojca chrzestnego.

U którego księcia arcybiskupa Mozart znalazł pracę po powrocie do rodzinnego miasta w 1779 roku?

Kompozytor wrócił załamany podwójną stratą – matki i pierwszej miłości; spór z tym chlebodawcą zakończył się dwa lata później wyjazdem do Wiednia.

Co w kontekście stylistycznym oznacza termin „klasyczny” w ujęciu Danuty Gwizdalanki?

Potocznie słowo to znaczy tyle, co „oryginalny i najlepszy” albo „typowy i tradycyjny” – zawsze w odniesieniu do czegoś godnego naśladowania.