Przejdź do treści

30 ciekawostek

Odnawialne źródła energii — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Które odnawialne źródło energii jest według metodologii BP wykorzystywane najintensywniej?

W 2018 roku odpowiadało ono za 62,8% energii ze źródeł odnawialnych. Według REN21 podobną ilość energii daje tradycyjne opalanie drewnem i inną biomasą.

2

Jak nazywa się budowla pozwalająca rybom pokonać spiętrzenie przy elektrowni wodnej?

Od nowych i modernizowanych obiektów wymaga się też krat lub ekranów na wlotach turbin oraz przepływów środowiskowych, czyli pozostawiania w rzece wody potrzebnej ekosystemowi.

3

Kogo polska ustawa o OZE z 2015 roku objęła wsparciem jako prosumenta?

Zmiana pozwoliła wykorzystywać wyprodukowaną energię z małych źródeł odnawialnych na własne potrzeby oraz rozliczać nadwyżki.

4

Jakie pierwiastki służą za paliwo w kontrolowanej syntezie termojądrowej?

Dzięki powszechnemu występowaniu tych pierwiastków fuzję uznaje się za źródło praktycznie odnawialne, w odróżnieniu od rozszczepienia w konwencjonalnych reaktorach uranowych.

5

Jaki proces we wnętrzu Ziemi jest źródłem energii geotermalnej?

Moc energii geotermalnej szacuje się na około 32 TW, podczas gdy możliwą do wykorzystania moc rzek ocenia się na 7,2 terawata, czyli około 40% światowego zapotrzebowania.

6

Jaki udział w globalnej produkcji energii elektrycznej miała hydroenergetyka w 2025 roku?

Hydroenergetyka pozostaje największym źródłem odnawialnej energii elektrycznej na świecie. Elektrownia wodna podczas pracy nie spala paliwa ani nie wytwarza odpadów procesowych.

7

Ile mocy może maksymalnie otrzymać 1 m² powierzchni oświetlony słońcem w zenicie?

Energia słoneczna jest najobfitsza, ale i najbardziej rozproszona. Pojedyncza turbina wiatrowa może mieć moc kilku megawatów, a elektrownie wodne rzędu gigawatów.

8

Jaką moc zainstalowaną ma Tama Trzech Przełomów?

Od końca XX wieku nowe duże zapory częściej wywołują spory środowiskowe, dlatego rosnącą część inwestycji stanowią modernizacje i elektrownie szczytowo-pompowe.

9

Jakie biopaliwo jest w Unii Europejskiej wykorzystywane najintensywniej?

W Polsce i Finlandii współspalanie daje ponad 80% energii odnawialnej. Krytykują je sektor OZE i organizacje ekologiczne, bo biomasa jest w większości importowana spoza Europy.

10

Jaki typ reaktora umożliwia produkcję energii jądrowej w zamkniętym cyklu paliwowym?

Międzynarodowa Agencja Energii i Unia Europejska nie zaliczają energii jądrowej do OZE, ponieważ technologia reaktorów powielających jest wciąż mało rozpowszechniona.

11

W ponad ilu krajach działały w 2024 roku instalacje hydroenergetyczne według IHA?

W tym samym roku produkcja hydroenergetyczna w Europie wyniosła 680 TWh, a na świecie przybyło 16,2 GW mocy w elektrowniach konwencjonalnych i 8,4 GW w szczytowo-pompowych.

12

Czym jest spad netto stosowany w praktycznych obliczeniach elektrowni wodnej?

W elektrowniach zaporowych woda płynie ze zbiornika przez rurociąg lub sztolnię, a w przepływowych zbiornik jest mały albo nie ma go wcale, więc produkcja zależy od bieżącego przepływu rzeki.

13

W którym kraju reaktory BN-600 i BN-800 wytwarzają energię jądrową w cyklu zamkniętym?

Amerykański Instytut Naftowy opisuje reaktory powielające, produkujące więcej paliwa niż zużywają, jako uważane za odnawialne źródło energii.

14

Jaką część zapotrzebowania ludzkości na energię pokrywały w 2019 roku OZE według REN21?

W tej liczbie 6,5% to tradycyjne opalanie drewnem i inną biomasą, a 11,2% nowoczesne technologie OZE. Metodologia BP pomija tradycyjne opalanie drewnem.

15

Jaki udział energii odnawialnej do 2020 roku miała zapewnić polska ustawa o OZE z 2015 roku?

Kolejne nowelizacje dodały m.in. definicje biomasy pochodzenia rolniczego, biowęgla i toryfikatu (2018) oraz drewna energetycznego (2020).

16

Kto w 1878 roku uruchomił w Cragside w Anglii pierwszą na świecie instalację hydroenergetyczną?

Instalacja zasilała pojedynczą lampę łukową. Trzy lata później w Niagara Falls prądnica napędzana turbiną wodną w młynie zbożowym zasilała oświetlenie uliczne.

17

Ile miały wynieść dotacje dla energetyki odnawialnej w Niemczech w 2013 roku?

Obciążenie niemieckiego gospodarstwa domowego z tego tytułu wynosiło ok. 15–20 euro miesięcznie, a jednym ze skutków był wzrost wykorzystania kominków do ogrzewania domów.

18

Która elektrownia wodna była największą elektrownią świata w latach 1949–1960?

Po rozbudowie odzyskała ten tytuł w latach 1979–1986. W XX wieku budowę wielkich zapór łączono z nawadnianiem, ochroną przeciwpowodziową, żeglugą i uprzemysłowieniem.

19

Ile razy wyższe od dopłat do OZE były w 2010 roku światowe dopłaty do energetyki paliw kopalnych?

Energetyka odnawialna dostarczała jednak wówczas 15-krotnie mniej energii, co komplikuje porównanie opłacalności obu rodzajów źródeł.

20

W jakim mieście uruchomiono w 1882 roku elektrownię wodną z generatorem Thomasa Edisona?

Generator o mocy około 12,5 kW ruszył 30 września i jako pierwszy w Ameryce Północnej zasilał jednocześnie odbiorców prywatnych i komercyjnych.

21

Jaki udział w zapotrzebowaniu Polski na energię miały OZE w 2022 roku według GUS?

Na początku XXI wieku światowe inwestycje w OZE rosły wykładniczo dzięki spadkowi cen i dopłatom wprowadzanym przez wiele państw.

22

Która chińska zapora runęła w 1975 roku podczas tajfunu Nina?

Powódź i późniejsze epidemie pochłonęły dziesiątki tysięcy ofiar. Ryzyko awarii zależy od projektu, jakości budowy, monitoringu i przygotowania terenów poniżej zapory.

23

Do jakiej mocy zalicza się małe elektrownie wodne w Chinach?

Granice nie są jednolite: w większości Europy próg wynosi 10 MW, w Indiach 15 MW, a w Polsce w praktyce zwykle 5 MW, choć raport NIK przyjął przedział od 1 do 10 MW.

24

Jaki udział w energii ze źródeł odnawialnych miał w 2018 roku wiatr według BP?

Za wiatrem uplasowały się energia słoneczna z udziałem 8,8% oraz biopaliwa z udziałem 6,3%, a dalej energia geotermalna.

25

Jaką definicję dodano do polskiej ustawy o OZE w nowelizacji z 22 czerwca 2016 roku?

Trzecią wersję prawa o OZE ogłoszono 27 lipca 2012 roku i planowano jej wejście w życie 1 stycznia 2013 roku, lecz terminu nie dotrzymano.

26

Jaki udział energii z OZE na 2010 rok ustaliła polska nowelizacja ustawy z 2006 roku?

Wcześniejsze rozporządzenie Ministra Gospodarki z 19 grudnia 2005 roku zakładało wzrost udziału od 2,65% w 2003 roku do 9% w 2010 roku.

27

Na ile szacuje się sumaryczną moc wiatrów wiejących na Ziemi?

W moc wiatrów zamienia się tylko około 1% energii słonecznej docierającej do Ziemi, a mimo to jest to prawie 50 razy więcej niż zapotrzebowanie ludzkości.

28

Ile mocy w postaci promieniowania słonecznego dociera do powierzchni Ziemi?

To około 5000 razy więcej, niż wynosi zapotrzebowanie ludzkości, szacowane w 2015 roku na około 18 terawatów.

29

Od którego roku działa reaktor powielający BN-600 w elektrowni w Biełojarsku?

Wykorzystywanie takich reaktorów nie spowodowałoby wyczerpania się zasobów paliwa nawet w ciągu milionów lat, co upodabnia je do innych źródeł odnawialnych.

30

Jaka jest według IPCC mediana emisji gazów cieplarnianych dla energii jądrowej?

Energię jądrową cechuje bardzo wysoka gęstość energetyczna, dzięki czemu zużywa niewiele paliwa i zajmuje niewielką powierzchnię lądu.

Znasz się na: Odnawialne źródła energii?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Odnawialne źródła energii — 30 ciekawostek