Partenon — 30 ciekawostek

Który porządek architektoniczny reprezentuje ateński Partenon?

Świątynię uważa się za najdoskonalszy przykład tego porządku; wzniesiono ją w chwili jego szczytowego rozwoju.

Co Turcy urządzili w Partenonie w XVII wieku?

Zgromadzone zapasy eksplodowały w 1687 roku podczas oblężenia Aten przez Wenecjan.

Z inicjatywy którego ateńskiego polityka i stratega wzniesiono Partenon?

Budowa była częścią programu udekorowania imperialnych Aten, finansowanego z budżetu Związku Morskiego.

W co zamieniono Partenon po zajęciu Aten przez Turków w 1458 roku?

W południowo-zachodnim narożniku budowli dobudowano wówczas minaret.

Z którym bogiem Atena toczy spór o Attykę na zachodnim tympanonie Partenonu?

Stawką był patronat nad krainą; wygraną Ateny obwieszczają herosom i królom Aten dwaj boscy posłańcy.

Co po polsku oznacza przydomek „Partenos”, od którego pochodzi nazwa Partenonu?

Samo greckie słowo, od którego wzięła się nazwa, odnoszono początkowo tylko do zachodniej części świątyni.

Kto w 480 roku p.n.e. zniszczył świątynię, którą później zastąpił Partenon?

Zburzona świątynia stała z kolei w miejscu pierwszego Partenonu z ok. 570 roku p.n.e.

Do jakiego mitu nawiązywał wschodni tympanon Partenonu, od strony wejścia?

Po obu stronach głównych postaci ukazano innych bogów, m.in. Herę, Afrodytę, Apolla i Artemidę.

Które amerykańskie miasto ma pełnowymiarową replikę Partenonu?

Replika stoi w stanie Tennessee; w 1990 roku w jej wnętrzu stanęła kopia posągu Ateny Partenos.

Z czego wykonano twarz i kończyny posągu Ateny Partenos?

Tułów spowijały szaty z płatów złota ważące 1150 kg, a całość osadzono na drewnianym trzonie.

Jakie ateńskie święto z uroczystą procesją było tematem fryzu Partenonu?

W procesji ukazano 378 postaci ludzkich i boskich oraz 200 zwierzęcych, głównie koni.

Z ilu kolumn składała się kolumnada otaczająca Partenon?

Na dłuższych bokach stało po 17 kolumn, na krótszych po 8, a każda miała 20 kanelur.

Z jakiego białego marmuru wzniesiono Partenon?

Partenon należy do największych świątyń okresu klasycznego.

W którym roku p.n.e. rozpoczęła się budowa Partenonu?

Sam gmach ukończono w 438 roku p.n.e., a dekoracje zewnętrzne sześć lat później.

Który architekt prowadził budowę Partenonu wspólnie z Kallikratesem?

Obaj architekci blisko współpracowali z Fidiaszem, który miał nadzorować prace na akropolu.

W którym roku akropol ateński z Partenonem wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?

Rok wcześniej ruszyła renowacja świątyni, zaczęta od prac przy wschodniej fasadzie.

Która instytucja przejęła na początku lat 90. XX wieku resztki zachodniego fryzu Partenonu?

W kolejnych latach odtworzono pronaos, a w 2017 roku ruszyła rekonstrukcja fasady zachodniej.

Jaką skrzydlatą boginię ukazywały ozdoby narożników frontonów Partenonu?

Szczyty frontonów wieńczyły z kolei czterometrowe ozdoby z pędami akantu i liśćmi palmowymi.

W którym roku „marmury Elgina” z Partenonu sprzedano British Museum?

Thomas Bruce wywiózł do Anglii 18 posągów, 15 metop i 56 bloków fryzu, mając zgodę władz tureckich.

Z jakiego metalu były ukryte w marmurze wzmocnienia, które z czasem niszczyły Partenon?

Po wielu latach wzmocnienia zaczęły korodować i zamiast chronić budowlę, szkodziły jej.

Ile metrów długości miał fryz obiegający Partenon?

Fryz składał się ze 115 bloków i opasywał całą świątynię.

Co posąg Ateny Partenos trzymał w lewej ręce?

W prawej dłoni bogini niosła figurę uosabiającą zwycięstwo.

Ile metop zdobiło belkowanie Partenonu?

Każda metopa pokazywała osobną scenę legendarnej bitwy, najczęściej z udziałem dwóch postaci.

Jakie kolumny podtrzymywały dach opistodomosu w Partenonie?

Kolumny były cztery, a od 433 roku p.n.e. w tej części świątyni mieścił się skarbiec Aten.

Co znaczy „hekatompedos”, miano nadane Partenonowi przez jego architektów?

Nazwa upamiętniała wcześniejszą świątynię, która stała w tym miejscu w okresie archaicznym.

Co poważnie uszkodziło Partenon pod koniec panowania rzymskiego?

Wcześniej budowla przetrwała wieki w nienaruszonym stanie.

Do którego skandynawskiego miasta trafiły niektóre rzeźby z Partenonu?

Część rzeźb znalazła się także w paryskim Luwrze.

Najazd którego ludu w 396 roku n.e. mógł przyczynić się do zniszczenia metop Partenonu?

Według innej hipotezy figury odłupali chrześcijanie, przystosowując budowlę do potrzeb własnej świątyni.

Za panowania którego cesarza prawdopodobnie odbudowano Partenon w IV wieku?

Odbudowę datuje się na lata 361–363; wkrótce potem gmach przebudowano na potrzeby kościoła.

Który niemiecki architekt opracował za Ottona I program prac na akropolu ateńskim?

Był nadwornym architektem króla Bawarii Ludwika I Wittelsbacha, ojca greckiego monarchy.