Pluton – planeta karłowata — 30 ciekawostek

W którym roku Clyde Tombaugh odkrył Plutona?

Astronom wypatrzył obiekt na zdjęciach zrobionych między 23 a 29 stycznia, a telegram z wiadomością o odkryciu wysłał 13 marca.

Bogiem czego był rzymski Pluton, którego imię nosi planeta karłowata?

Nazwę uzasadniano tym, że obiekt znajduje się bardzo daleko i panuje na nim ogromny mróz.

Która organizacja odebrała Plutonowi status planety 24 sierpnia 2006 roku?

Decyzja wzbudziła kontrowersje zwłaszcza wśród amerykańskich astronomów, dumnych z tego, że planetę odkrył ich rodak.

Kształt czego ma jasny obiekt odkryty na Plutonie na zdjęciach sondy New Horizons?

Obszar nazwano Tombaugh Regio na cześć odkrywcy Plutona; większość jego powierzchni zajmuje Równina Sputnika.

Ile znanych naturalnych satelitów ma Pluton?

Największy z nich, Charon, ma średnicę tylko o połowę mniejszą od samego Plutona; pozostałe są znacznie mniejsze.

Ile lat miała Venetia Burney, gdy zaproponowała nazwę dla Plutona?

Dziewczynka mieszkała w Oksfordzie, a jej pomysł astronomowie z amerykańskiego obserwatorium przyjęli jednomyślnie.

Którą planetę minęła w 2007 roku sonda New Horizons, korzystając z asysty grawitacyjnej?

Sonda wystartowała 19 stycznia 2006 roku, a manewr ten wykonała 28 lutego, ponad rok po starcie.

Który teleskop wykonał w maju 2005 roku zdjęcia z księżycami Plutona Hydrą i Nix?

Oba księżyce widać na zdjęciach z 15 i 18 maja; są znacznie mniejsze od Charona, zaobserwowanego jeszcze w XX wieku.

Przez jaką mitologiczną rzekę przewoził dusze Charon, patron księżyca Plutona?

Nazwa księżyca stała się oficjalna dopiero w lutym 1985 roku, gdy obserwacja tranzytu ostatecznie dowiodła jego istnienia.

W którym stanie USA leży Obserwatorium Lowella, w którym odkryto Plutona?

Założyciel obserwatorium, Percival Lowell, wyznaczył wcześniej dwa możliwe położenia poszukiwanego obiektu.

Z jakich dwóch liter utworzono tradycyjny symbol Plutona?

Litery te są zarazem inicjałami Percivala Lowella, którego w ten sposób uhonorowano.

W którym roku po raz pierwszy zaobserwowano Charona, największy księżyc Plutona?

Na trop księżyca naprowadziła regularnie rosnąca i malejąca jasność Plutona.

W której serii gier Charon okazuje się nie księżycem, lecz artefaktem pokrytym lodem?

W tym uniwersum odkrycia dokonują naukowcy w roku 2149, a artefakt pozwala niemal natychmiast przenosić statki między systemami planetarnymi.

Który księżyc Neptuna obiega go ruchem wstecznym, co zestawiano z obrotem Plutona?

Z tego porównania zrodziła się hipoteza, że Pluton był kiedyś księżycem Neptuna; po odkryciu wielu obiektów Pasa Kuipera straciła ona na wartości.

Kogo z rodziny odkrywca Charona chciał uczcić nazwą tego księżyca?

Miała na imię Charlene, zdrobniale Char, a nazwa zgadzała się też z tradycją sięgania po postaci z mitologii greckiej i rzymskiej.

W którym mieście zapadła w 2006 roku decyzja o odebraniu Plutonowi statusu planety?

Tą samą decyzją Plutona zaliczono do nowej klasy obiektów – planet karłowatych.

Która planeta, obok Urana, obraca się podobnie jak Pluton przeciwnie niż pozostałe?

Słońce Pluton obiega jednak w tym samym kierunku co planety.

Ile dni trwa w przybliżeniu jeden obieg Charona wokół Plutona?

Okres ten ustalono na podstawie ruchu wybrzuszenia widocznego na zdjęciach Plutona; oba ciała są stale zwrócone do siebie tymi samymi stronami.

W odległości około ilu kilometrów sonda New Horizons minęła Plutona 14 lipca 2015 roku?

Przy szybkości transmisji około 1 kb/s dane z przelotu odbierano na Ziemi przez kilkanaście miesięcy.

Który astronom odkrył Charona, największy księżyc Plutona?

Zauważył, że na części powiększonych fotografii tarcza Plutona wygląda jak nieregularny owal, a wybrzuszenie zmienia położenie względem gwiazd.

Ile jednostek astronomicznych wynosi średnia odległość Plutona od Słońca?

Orbita jest jednak silnie ekscentryczna: podczas największego zbliżenia Pluton znajduje się bliżej gwiazdy niż Neptun.

Za prototyp jakiej nowej kategorii obiektów transneptunowych uznano Plutona?

Zdecydowano o tym równocześnie z odebraniem Plutonowi statusu planety w sierpniu 2006 roku.

Które prawo pozwoliło wyznaczyć masę Plutona i Charona po odkryciu tego księżyca?

Okazało się, że wcześniejsze obliczenia dotyczyły dwóch obiektów naraz, co zmniejszyło domniemane rozmiary planety karłowatej.

W jakim rezonansie orbitalnym Pluton pozostaje z Neptunem?

Oznacza to, że na dwa obiegi Plutona wokół Słońca przypadają trzy obiegi Neptuna.

Jaką nazwę dla nowo odkrytego Plutona zaproponowała początkowo Constance Lowell?

Później wdowa po założycielu obserwatorium zgłosiła własne imię, co spotkało się z dużą dezaprobatą środowisk astronomicznych.

Który obiekt odkryty w 2002 roku ma średnicę równą prawie połowie średnicy Plutona?

Jego średnica to około 1070 km; odkrycie podobnej wielkości Orkusa podało w wątpliwość wyróżnioną pozycję Plutona.

Jaki numer nadało Plutonowi Minor Planet Center w katalogu planetoid?

Numer nadano dwa tygodnie po zmianie statusu, ignorując głosy, by uhonorować Plutona okrągłym numerem: 200000 lub 0.

Ile nazw obiektów na powierzchni Plutona zatwierdzono 7 września 2017 roku?

Były to obiekty zidentyfikowane po przelocie sondy New Horizons; kolejną taką grupę nazw zatwierdzono 8 sierpnia 2019 roku.

O około ile procent przeszacowano dawniej masę Neptuna, co tłumaczyło pozorne zaburzenia?

Po uwzględnieniu tej różnicy okazało się, że Planeta X w postaci zdefiniowanej przez Percivala Lowella nie istnieje.

Który profesor przekazał pomysł Venetii Burney znajomym z obserwatorium w USA?

Amerykańscy astronomowie przyjęli nazwę jednomyślnie; oficjalnie zaakceptowano ją i ogłoszono 1 maja.