Podróże w czasie: nauka i kino — 28 ciekawostek

Jaki samochód jest wehikułem czasu w filmie „Powrót do przyszłości”?

Film z 1985 roku wyreżyserował Robert Zemeckis. Razem z częścią drugą i trzecią tworzy on trylogię.

Kogo zabija podróżnik w czasie w znanym paradoksie przyczynowo-skutkowym?

Skoro ofiara nie żyła, nie mógł narodzić się ojciec podróżnika ani on sam, więc kto właściwie cofnął się w czasie? Na to pytanie nie ma racjonalnej odpowiedzi.

Który amerykański system nawigacji satelitarnej musi uwzględniać wpływ dylatacji?

Efekt ma duże znaczenie w całej technologii satelitarnej, a szczególnie wyraźne wyniki pomiarów uzyskuje się właśnie na orbitach okołoziemskich.

Do którego roku cofa się Marty McFly, by spotkać rodziców w swoim wieku?

Scenarzyści cenili tę epokę także za to, że była erą buntu nastolatków, narodzin rock and rolla i ekspansji przedmieść.

Jak nazywa się długi sen ze wstrzymanymi procesami życiowymi, w którym ciało się nie starzeje?

Obudzonym u celu wyprawy do odległych gwiazd wydawałoby się, że minęło tylko kilka godzin, choć znaleźliby się kilka stuleci w przyszłości.

Które przyrządy są swego rodzaju wehikułami czasu, bo pokazują kosmos sprzed lat?

Im dalej od Ziemi leży gwiazda lub galaktyka, tym dłużej biegnie do nas jej światło, więc widzimy te obiekty takimi, jakie były dawno temu.

Jak nazywa się spowolnienie upływu czasu u obiektów poruszających się szybciej?

Efekt jest tym silniejszy, im bardziej obiekt zbliża się do prędkości światła w próżni albo im bliżej środka masy masywnego ciała się znajduje.

Jakiej mocy w gigawatach potrzebuje wehikuł czasu doktora Browna, by przenieść się w czasie?

Taką moc może według doktora wytworzyć jedynie pluton, który wynalazca ukradł libijskim terrorystom.

Które cząstki nie mają masy spoczynkowej i dlatego nie „odczuwają” czasu?

Poruszają się z prędkością światła w próżni, przy której spowolnienie czasu staje się nieskończenie wielkie, a sam czas kurczy się do zera.

Od czego według Einsteina zależy szybkość, z jaką płynie czas?

Uczony wykazał też, że czas jest po prostu kolejnym wymiarem, takim jak długość, szerokość i wysokość.

Jak nazywa się granica czarnej dziury, na której czas skurczyłby się do zera?

To skrajna postać zjawiska, przez które na gwiazdach neutronowych czas na różnych wysokościach płynie w wyraźnie innym tempie.

Który myśliciel rozważał nieuchwytność czasu w XI księdze „Wyznań”?

Uważał, że czasu między dwoma zdarzeniami nie da się naprawdę zmierzyć, bo pierwsze z nich przeminęło i nie jest już dostępne pomiarowi.

Która teoria opisuje dylatację związaną z oddziaływaniem sił grawitacyjnych?

Na powierzchni Ziemi czas płynie wolniej niż na wysokim szczycie, bo potencjał grawitacyjny ma tam mniejszą wartość.

Przy jakiej prędkości wehikuł doktora Browna wysyła psa o minutę w przyszłość?

W filmie prędkość ta podana jest jako 88 mil na godzinę, a cały nocny eksperyment Marty filmuje.

Ile czasu potrzebuje światło z Neptuna, aby dotrzeć do Ziemi?

Astronomowie widzą więc tę planetę taką, jaka była wcześniej. Światło z Galaktyki w Andromedzie wyruszyło w drogę aż dwa miliony lat temu.

Co wieszał w łazience doktor Brown, gdy upadł i wymyślił kompresor czasu?

Stało się to 5 listopada i właśnie dlatego tę datę wynalazca nastawia w swoim wehikule.

Czym był wehikuł czasu we wczesnej wersji scenariusza „Powrotu do przyszłości”?

Zemeckis obawiał się, że dzieci zaczną przypadkowo zamykać się w takich urządzeniach. Sam Marty był wtedy piratem kopiującym nielegalnie kasety wideo.

Za kogo przebiera się Marty McFly, by nakłonić George’a do poderwania Lorraine?

To pierwszy z jego podstępów. W kolejnym miał zachować się chamsko wobec Lorraine, by George mógł ją z opresji „wyratować”.

O której godzinie piorun uderza w ratuszową wieżę w „Powrocie do przyszłości”?

Marty zna tę chwilę z ulotki, którą wręcza mu kobieta zbierająca datki na odnowienie wieży.

Który fizyk opisał sposób zbudowania wehikułu czasu w książce „Hiperprzestrzeń”?

Urządzenie miałoby mieć dwie komory z równoległymi płytkami, a potężne pole elektryczne między nimi powinno teoretycznie rozerwać czasoprzestrzeń.

Kto w 1988 roku przedstawił model wehikułu czasu oparty na tunelach czasoprzestrzennych?

Jego model stał się nowym impulsem w badaniach naukowych. Wpływ działa też w drugą stronę: literatura i film inspirują fizyków do zajmowania się tą tematyką.

Jakim naukowym określeniem fizycy zastępują potoczne „podróże w czasie”?

W kręgach naukowych unika się nienaukowych słów o podróży i przeniesieniu w czasie, choć dyskusje na ten temat wciąż trwają.

Za co film „Powrót do przyszłości” zdobył Oscara?

Film miał w sumie cztery nominacje, a w 1986 roku zdobył również nagrodę Hugo za najlepszą prezentację dramatyczną.

Z którego roku pochodzi model kosmologiczny Gödla, dopuszczający cofnięcie się w czasie?

Kurt Gödel sugerował, że takie wyprawy staną się możliwe, o ile nauczymy się zakrzywiać czasoprzestrzeń.

Który uczony uważa, że fizyka kwantowa dopuszcza istnienie wielu wszechświatów?

W takim ujęciu cofający się w czasie trafiałby po prostu do innej kopii wszechświata, a żadne dokonane tam zmiany nie miałyby wpływu na oryginał.

Kto początkowo miał zagrać doktora Browna w „Powrocie do przyszłości”?

Gdy stał się nieosiągalny, rolę zaproponowano Christopherowi Lloydowi, który najpierw ją odrzucił, a przyjął po lekturze scenariusza i namowach żony.

Na jaki tytuł szef studia Sidney Sheinberg chciał zmienić „Powrót do przyszłości”?

Był przekonany, że żaden film ze słowem „przyszłość” w tytule nie odniesie sukcesu. Spielberg potraktował ten pomysł jako żart.

W którym roku eksperyment Pounda-Rebki-Snidera wykazał grawitacyjne przesunięcie ku czerwieni?

Badano światło wyemitowane ze źródła położonego niżej, gdzie grawitacja jest silniejsza. Ulepszona wersja z 1964 roku potwierdziła przewidywania teorii z dokładnością do 1%.