Polska — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańNa ile województw podzielona jest Polska?
Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina; oprócz niej istnieją powiaty, w tym miasta na prawach powiatu zwane potocznie powiatami grodzkimi.
Kto wygrał powszechne wybory prezydenckie w 1990 roku?
W tym samym roku zawarto polsko-niemiecki traktat graniczny potwierdzający granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej oraz wybuchła afera FOZZ.
W którym roku armia polsko-litewska pokonała zakon krzyżacki pod Grunwaldem?
Po wojnie trzynastoletniej zakon został zwasalizowany przez Polskę, a II pokój toruński z 1466 roku przywrócił Polsce Pomorze Gdańskie, Warmię i ziemię chełmińską.
Ilu posłów zasiada w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej?
Senat liczy 100 senatorów, a obie izby wybierane są w bezpośrednich, powszechnych i tajnych wyborach na 4-letnią kadencję.
Który król rozbił armię osmańską pod Wiedniem 12 września 1683 roku?
W tym samym stuleciu Rzeczpospolita walczyła też ze Szwecją w czasie potopu, z Kozakami podczas powstania Chmielnickiego i z Rosją w wojnie lat 1654–1667.
Kto objął władzę wojskową w Warszawie 11 listopada 1918 roku?
Już 22 listopada 1918 roku przyjął on tytuł Tymczasowego Naczelnika Państwa, a wojska niemieckie wycofały się ze stolicy.
Które jezioro jest największe w Polsce?
Zbiornik ma 113,8 km² powierzchni i podobnie jak sąsiednie Mamry jest stosunkowo płytkim jeziorem morenowym na Mazurach.
Pod jaką nazwą znany jest zamach stanu przeprowadzony przez Piłsudskiego w 1926 roku?
Po zamachu demokrację parlamentarną zastąpił system autorytarny, a władzę przejęło środowisko znane jako sanacja, rządzące do 1935 roku przez tzw. pułkowników.
Kto w 1025 roku jako pierwszy został koronowany na króla Polski?
Pierwszy król rozszerzył granice państwa o części Łużyc, Moraw, górnych Węgier i Rusi, a w 1000 roku zorganizował zjazd w Gnieźnie, na którym utworzono metropolię gnieźnieńską.
Kto stanął na czele pierwszego demokratycznego rządu powołanego 24 sierpnia 1989 roku?
Przy Okrągłym Stole ustalono, że opozycja może zdobyć najwyżej 35% miejsc w Sejmie i dowolną liczbę w Senacie; wybory odbyły się 4 i 18 czerwca 1989 roku.
Kto zastąpił Władysława Gomułkę na stanowisku I sekretarza PZPR w 1970 roku?
Nowa ekipa finansowała inwestycje z pożyczek zagranicznych; już w 1975 roku gospodarka się załamała, a podwyżki cen żywności wywołały strajki w czerwcu 1976.
Panowanie której dynastii zakończyła bezpotomna śmierć Kazimierza Wielkiego w 1370 roku?
Kazimierz III Wielki poszerzył terytorium Polski, zawarł kompromisowe sojusze i przeprowadził liczne reformy w budownictwie, administracji i gospodarce.
Która królowa przywiozła do Polski w 1518 roku włoskich kucharzy?
Włoskie nowinki początkowo wyśmiewano: krążyła opowieść o szlachcicu, który uciekł z Włoch w obawie, że zimą będą go karmić sianem, skoro latem jada trawę, czyli sałatę.
W którym roku III rozbiór ostatecznie wymazał Rzeczpospolitą z mapy Europy?
Terytorium podzielono między Prusy, Rosję i Austrię; rok wcześniej, w geście sprzeciwu wobec zaborów, wybuchło powstanie Kościuszki.
Ile wynosi powierzchnia administracyjna Polski?
Pod względem powierzchni Polska zajmuje 69. miejsce na świecie i 9. w Europie, a pod względem liczby ludności 5. miejsce w Unii Europejskiej.
Które polskie jezioro jest najgłębsze?
Głębokość sięga tam 108,5 m; w Polsce jest 7081 jezior większych niż 1 ha, lecz od 1954 roku ich liczba spadła aż o 2215.
Za panowania którego króla Warszawa zastąpiła Kraków jako stolica państwa?
Przenosiny stolicy nastąpiły w 1596 roku, w okresie nazywanym złotym wiekiem Polski, gdy Rzeczpospolita była największym państwem w Europie.
Ile kilometrów liczy Wisła, najdłuższa rzeka Polski?
Druga pod względem długości Odra ma 854 km, z czego 742 km w granicach Polski, a trzecia Warta liczy 808 km.
Które miasto było stolicą Galicji pod zaborem austriackim?
Galicja była jedynym zaborem, w którym Polacy uczestniczyli w rządach: w latach 1867–1872 otrzymała Sejm Krajowy i przywrócono urzędowy język polski.
W jakim kraju po upadku powstania listopadowego powstało środowisko Wielkiej Emigracji?
Królestwo Polskie opuściło wówczas około 10 tysięcy osób, a represje wobec uczestników powstania utrzymano aż do śmierci cara Mikołaja I.
Kto objął polski tron 16 października 1384 roku, kończąc najdłuższe bezkrólewie w dziejach kraju?
Dwa lata później nowa monarchini poślubiła księcia litewskiego Jagiełłę, który 4 marca 1386 roku został koronowany na władcę Polski.
Jak nazywa się największe starcie kampanii wrześniowej 1939 roku?
14 września 1939 roku Niemcy rozpoczęli oblężenie Warszawy, a rząd i prezydent ewakuowali się przez południową granicę do Rumunii.
Czyja wizyta w Poznaniu 27 grudnia 1918 roku stała się iskrą powstania wielkopolskiego?
Powstańcy szybko opanowali niemal całą Prowincję Poznańską, a zryw zakończył się zwycięstwem 16 lutego 1919 roku.
Który władca przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa w 1038 roku?
Przenosiny stolicy poprzedziła seria buntów: reakcja pogańska z 1034 roku i powstanie ludowe przeciwko zwierzchnictwu możnowładców.
W którym roku podział kraju między potomków Krzywoustego zapoczątkował rozbicie dzielnicowe?
Rozbicie dzielnicowe trwało prawie 200 lat; w XIII wieku Henrykowie Śląscy zjednoczyli na krótko Śląsk i ziemię krakowską, lecz najazdy Mongołów w 1241 roku zniweczyły ich dzieło.
Kiedy w ogólnonarodowym referendum zatwierdzono obecną Konstytucję RP?
Ustawa zasadnicza składa się z preambuły i 13 rozdziałów obejmujących 243 artykuły i weszła w życie 17 października 1997 roku.
Ile osób na 1000 mieszkańców straciła Polska w II wojnie światowej?
Były to najwyższe straty wśród państw walczących z Rzeszą; hitlerowcy zniszczyli lub zrabowali też 43% dorobku kulturalnego kraju.
Jaki organ formalnie wprowadził stan wojenny 13 grudnia 1981 roku?
Stan wojenny zniesiono w 1983 roku; od tego czasu PKB zaczął rosnąć, ale do końca dekady nie osiągnął poziomu z 1978 roku.
Kto w 1682 roku napisał „Compendium Ferculorum”, pierwszą zachowaną polską książkę kucharską?
Kolejne wielkie dzieło tego rodzaju, „Kucharz doskonały”, ukazało się dopiero wiek później, w 1786 roku, i było wielokrotnie wznawiane.
W której wsi na Żuławach Wiślanych leży najniżej położony punkt Polski?
Depresja sięga tam –2,2 m n.p.m., podczas gdy najwyższy punkt kraju, północno-zachodni wierzchołek Rysów, wznosi się na 2499,1 m n.p.m.