Portoryko — 30 ciekawostek

Którym z kolei stanem USA chcą uczynić Portoryko zwolennicy jego inkorporacji?

Referendum z 2020 roku potwierdziło niewielką przewagę zwolenników takiego rozwiązania.

Kto w 1493 roku odkrył Portoryko dla Europy?

Stałe osadnictwo zaczęło się dopiero kilkanaście lat później, a pod koniec XVI wieku wyspę próbowały przejąć inne europejskie potęgi.

Który język pozostaje głównym językiem administracji rządowej w Portoryku?

Wyspa ma dwa języki urzędowe, ale w sprawach publicznych wyraźnie dominuje jeden z nich.

Co w języku polskim oznacza nazwa „Puerto Rico”?

Terytorium obejmuje wyspę o tej samej nazwie i kilka mniejszych, położonych na Morzu Karaibskim.

Na konwencje których partii Portorykanie wybierają przedstawicieli w prawyborach?

Chodzi o konwencje ogólnokrajowe, choć w samych wyborach głowy państwa wyspiarze już nie głosują.

Do geologicznej struktury którego archipelagu należy Portoryko?

Wyspę wypełnia pasmo Cordillera Central, sfałdowane w czasie orogenezy alpejskiej.

Kto w 1897 roku nadał Portoryku szeroką autonomię?

Było to ustępstwo wobec ruchu niepodległościowego, który uaktywnił się na wyspie pod koniec XIX wieku.

Po której wojnie Portoryko trafiło w 1898 roku w ręce Stanów Zjednoczonych?

Zaledwie rok wcześniej wyspa uzyskała od dotychczasowej metropolii szeroką autonomię.

Jakim polskim słowem oddaje się status „commonwealth”, który ma Portoryko?

Oznacza to obszar zależny od USA, ale o dużej autonomii wewnętrznej.

Kto ma decydujący głos w sprawie zmiany statusu Portoryka?

Wynik referendum w żaden sposób nie wiąże tej instytucji, więc głosowania mieszkańców mają charakter niewiążący.

Który z tych stylów należy do czterech głównych stylów muzyki portorykańskiej?

Pozostałe trzy to salsa, bomba i reggaeton.

Jak określa się rodowitych mieszkańców Portoryka?

Słowo to pojawia się też w nazwie jednej z organizacji niepodległościowych działających na wyspie od lat 70. XX wieku.

Jaki status prawny ma Portoryko w ramach Stanów Zjednoczonych?

Mimo oficjalnej nazwy wyspa nie jest stowarzyszona z USA w takim sensie jak Mikronezja, Palau czy Wyspy Marshalla.

Przedsiębiorstwa z jakiej branży przenosiły w XX wieku produkcję do Portoryka?

Rolnictwo odpowiada za zaledwie 1% PKB wyspy.

Jaki lud zamieszkiwał Portoryko w okresie prekolumbijskim?

Rdzenną ludność wyspy wyparli w XVI wieku hiszpańscy osadnicy.

Co w latach 70. rząd USA wprowadził dla przedsiębiorstw inwestujących w Portoryku?

Gdy ten przywilej wygasł, wiele firm zlikwidowało swoje zakłady na wyspie.

Jaki status uzyskało Portoryko w 1952 roku?

Od końca lat 60. XX wieku nasilały się wewnętrzne spory o to, czy wybrać niepodległość, czy przekształcenie kraju w stan USA.

W którym roku mieszkańcy Portoryka otrzymali obywatelstwo amerykańskie?

Jednocześnie wyspie przyznano wtedy autonomię.

Co wybrali Portorykańczycy w referendum w 1993 roku?

Późniejsze głosowania kończyły się inaczej: w 2012 roku większość opowiedziała się już za przekształceniem terytorium w stan.

Jaki wiatr kształtuje podrównikowy wilgotny klimat Portoryka?

Roczne opady wahają się tu od około 1000 mm do nawet 4000 mm i rozkładają się nierównomiernie w ciągu roku.

W którym roku rozpoczęło się hiszpańskie osadnictwo w Portoryku?

Dziesięć lat później zaczęto sprowadzać na wyspę do pracy niewolników z Afryki.

Z krajów którego regionu napływała do Portoryka w latach 1810–1830 ludność kreolska?

Na kontynencie trwały wtedy walki o niepodległość; na samej wyspie ruch niepodległościowy uaktywnił się dopiero pod koniec XIX wieku.

W którym roku zniesiono w Portoryku niewolnictwo?

Tuż przed tą zmianą, w drugiej połowie XIX wieku, uprawy plantacyjne na wyspie były szczególnie intensywne.

Kto stanowi większość wśród protestantów w Portoryku?

Według danych z 2010 roku protestantyzm i niezależne kościoły obejmują 25,4% mieszkańców, a katolicyzm 67,2%.

Ile metrów nad poziomem morza wznosi się najwyższy szczyt Portoryka?

Szczyt leży w paśmie Cordillera Central, a na wyspie rozciąga się też między innymi Sierra de Cayey.

Którym z kolei referendum o statusie Portoryka było głosowanie z 3 listopada 2020 roku?

Mieszkańców zapytano wprost, czy wyspa powinna zostać natychmiast włączona do Unii jako stan; 52 procent odpowiedziało twierdząco.

Od którego roku gubernatorów Portoryka wybiera się w wyborach powszechnych?

Dwa lata później na wyspie wybuchło nieudane powstanie niepodległościowców.

Na jak długą kadencję wybierany jest delegat Portoryka do Izby Reprezentantów USA?

Delegat nosi tytuł Resident Commissioner of Puerto Rico i nie ma w izbie prawa głosu.

Jak nazywa się rezerwat biosfery w Portoryku, do którego należą namorzyny i rafy koralowe?

Na wyspie znajduje się też Las Narodowy El Yunque, a zróżnicowany klimat i rzeźba terenu sprzyjają różnym ekosystemom.

Który artykuł Konstytucji USA reguluje ewentualną inkorporację Portoryka jako stanu?

W referendach z lat 2012, 2017 i 2020 zwolennicy przekształcenia wyspy w stan za każdym razem mieli przewagę.