Pory roku — 30 ciekawostek

Co, obok ruchu obiegowego Ziemi wokół Słońca, powoduje występowanie pór roku?

Dzięki temu warunki oświetlenia planety zmieniają się w rytmie rocznym, co wpływa na klimat, wegetację roślin i tryb życia zwierząt.

Co oznacza dla roślin fenologiczna zima?

Tę porę roku określa się też jako przerwę w wegetacji.

Jaki kształt ma orbita, po której Ziemia obiega Słońce?

Ziemia porusza się po niej w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, jeśli patrzeć od strony północnej półkuli.

W którym miesiącu przypada równonoc jesienna na półkuli północnej?

Od tego dnia, 22. lub 23. dnia miesiąca, liczy się astronomiczną jesień, która trwa 89–90 dni.

Którego dnia zaczyna się zazwyczaj astronomiczna wiosna na półkuli północnej?

Początek wyznacza równonoc wiosenna, a jej dokładny moment ustala się na podstawie obliczeń i obserwacji astronomicznych, dlatego bywa to też 21 marca.

Co panuje za północnym kołem podbiegunowym, gdy za południowym trwa noc polarna?

Dzieje się tak około 20–21 czerwca, gdy lepiej oświetlona jest półkula północna i dzień jest na niej dłuższy od nocy.

Którego dnia zaczyna się meteorologiczna wiosna na półkuli północnej?

Trwa ona do 31 maja, czyli obejmuje trzy pełne miesiące kalendarzowe.

Jaki parametr wyznacza granice klimatycznych pór roku?

Dla Polski podaje się progi według Romera i Mareckiego oraz osobne progi stosowane przez IMiGW.

Jak nazywa się punkt orbity, w którym Ziemia znajduje się najbliżej Słońca?

Ziemia przechodzi przez ten punkt około 2–5 stycznia, w odległości mniej więcej 147 mln km od Słońca.

Jak nazywa się nauka o wpływie pór roku na świat roślin i zwierząt?

Na jej podstawie wyróżnia się osobne pory roku, wyznaczane przez zjawiska z życia konkretnych gatunków flory i fauny.

Ile wynosi w przybliżeniu średnia odległość Ziemi od Słońca?

Wartość tę stosuje się często w prostych obliczeniach, bo w ciągu roku dystans ten zmienia się o kilka milionów kilometrów.

Kwitnienie której rośliny rozpoczyna fenologiczną wczesną jesień?

W tym czasie dojrzewają też owoce borówki brusznicy.

W którym miesiącu zaczyna się meteorologiczna zima na półkuli południowej?

Trwa ona do 31 sierpnia, czyli dokładnie wtedy, gdy na półkuli północnej przypada meteorologiczne lato.

Na ile pór roku podzielił rok E. Romer, opisując klimat Polski?

Podział ten przedstawiono jako charakterystyczną cechę klimatu Polski, a granice jego pór wyznaczają progi termiczne.

Które drzewo kwitnie w pełni fenologicznego lata w Europie Środkowej?

W tym samym okresie dojrzewają owoce bzu lekarskiego i jarzębu pospolitego.

Na tle czego obserwuje się położenie Słońca, od którego zależą astronomiczne pory roku?

Tak wyznaczane pory roku występują jednocześnie na półkuli północnej i południowej.

Który krzew kwitnie już w fenologicznym zaraniu wiosny, gdy zaczyna topnieć śnieg?

W tym samym czasie kwitną także wierzba iwa i przylaszczka.

Do obliczania czego ustalono meteorologiczne pory roku o niezmiennych datach?

Chodziło o to, by meteorolodzy i klimatolodzy zawsze porównywali ze sobą ten sam okres.

Która nazwa, obok przedwiośnia i przedzimia, oznacza uzupełniającą porę roku?

Takie pory wyróżnia się dla okresów przejściowych między czterema głównymi porami roku klimatu umiarkowanego.

Ile dni trwa astronomiczna zima na półkuli północnej?

To najkrótsza z czterech astronomicznych pór roku na tej półkuli; rozpoczyna ją przesilenie zimowe.

Jakim rokiem nazywa się okres 365 dni 6 godzin i 9 minut, w którym Ziemia obiega Słońce?

W tym czasie planeta przebywa po orbicie drogę 939 887 974 km.

Które pory roku, podobnie jak astronomiczne, mają „ruchome” daty początku?

Z tego powodu klimatolodzy posługują się osobnym podziałem roku o stałych przedziałach czasowych.

Które drzewo kwitnie razem z bzem w fenologicznej pełni wiosny?

Ten etap roku rozpoznaje się też po zazielenieniu się lasu liściastego.

Którego dnia zaczyna się meteorologiczna wiosna na półkuli południowej?

Kończy się 30 listopada – w tym samym czasie na półkuli północnej trwa meteorologiczna jesień.

Pod jakim kątem oś ziemska jest nachylona do ekliptyki?

Kąt ten ulega powolnym zmianom, ale tak niewielkim, że uznaje się go za stabilny.

Jaki przyrząd służy w szkole do porównywania miejsc wschodu i zachodu Słońca na widnokręgu?

Pozwala też porównać długości dziennych łuków widomej drogi Słońca na początku każdej z kalendarzowych pór roku.

Jak inaczej nazywa się fenologiczna wczesna wiosna, gdy kwitnie mniszek lekarski?

W tym okresie kwitnie też czeremcha zwyczajna, a liście wypuszcza brzoza brodawkowata.

Kwitnienie którego zboża wyznacza fenologiczne wczesne lato?

Drugim wyznacznikiem tej pory jest kwitnienie bzu lekarskiego.

Z jaką średnią prędkością, wyrażoną w km/h, Ziemia porusza się po orbicie?

Odpowiada to około 29,78 km/s, choć prędkość ta zmienia się w zależności od położenia planety na orbicie.

W którym roku Societas Meteorologica Palatina ustaliła podział na meteorologiczne pory roku?

Stowarzyszenie to istniało do 1795 roku, a jego podział obejmuje osobne przedziały dla półkuli północnej i południowej.